Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan güncel istatistiklere göre, Türkiye’nin çevresel sürdürülebilirlik ve iklim politikaları açısından kritik bir gösterge olan toplam sera gazı emisyonları 2024 yılında yukarı yönlü bir ivme sergiledi. Karbondioksit eşdeğeri baz alınarak hesaplanan resmi rakamlar, ülkenin emisyon hacmindeki değişimi ve sektörel etkileri tüm detaylarıyla gözler önüne seriyor.
Ne Kadarlık Bir Artış Kaydedildi?
Verilere göre, 2024’te toplam sera gazı salımı bir önceki yıla kıyasla yüzde 5,3 oranında genişleyerek 584,5 milyon ton karbondioksit eşdeğerine ulaştı.
Kişi başına düşen emisyon miktarlarına bakıldığında ise geçmişten günümüze süregelen artış trendi dikkat çekiyor. 1990’da kişi başı 4,2 ton karbondioksit eşdeğeri olarak ölçülen sera gazı salımı, 2023’te 6,5 ton seviyesine çıkmışken, 2024’te 6,8 ton olarak hesaplandı.
Emisyonlar Nasıl Dağıldı?
Bu dönem zarfında kaydedilen toplam salımların karbondioksit eşdeğeri olarak oransal dağılımında aslan payını yine enerji kaynakları üstlendi. Sektörel bazdaki genel dağılım sırasıyla şu şekilde gerçekleşti:
- Enerji sektörü: Yüzde 71,8
- Endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı: Yüzde 12,9
- Tarım sektörü: Yüzde 12,6
- Atık sektörü: Yüzde 2,6
Sektörlere Göre Miktarlar Ne Kadar Büyüdü?
Ana sektörlerin ürettiği emisyon miktarları ve bir önceki yıla göre yaşadıkları artış hızları, genel tabloda belirleyici rol oynadı. Sektörel değişimler şu şekilde özetlendi:
| Sektör | 2024 Emisyon Miktarı (Milyon Ton) | Yıllık Artış Oranı (%) |
|---|---|---|
| Enerji | 419,9 | Yüzde 5,6 |
| Endüstriyel İşlemler ve Ürün Kullanımı | 75,7 | Yüzde 7 |
| Tarım | 73,5 | Yüzde 2,4 |
| Atık | 15,4 | Yüzde 3,9 |
Karbondioksit Salımının Kaynakları Neler?
Sadece toplam karbondioksit emisyonları incelendiğinde, 2024 yılındaki en geniş payı yine enerji kaynaklı salımların oluşturduğu görüldü. Tüm karbondioksit emisyonlarının yüzde 85,9’u enerjiden meydana gelirken, bu payın yüzde 34,2’si çevrim ve enerji alt kategorisinden kaynaklandı. Pastanın geri kalan kısmında ise; karbondioksit hacminin yaklaşık yüzde 13,7’lik dilimi endüstriyel işlemler ve ürün kullanımından üretilirken, yüzde 0,3’lük kesimi de atık ve tarım sektörlerinden geldi.
