Küresel finans piyasaları, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında süregelen diplomatik temaslardan yansıyan zıt açıklamaların gölgesinde yeni bir yön arayışına girdi. Bu karmaşık ve öngörülemez atmosfer, hisse senetlerinde satış eğilimini hızlandırırken, enerji piyasalarında bilhassa petrol fiyatlarında dikkat çekici bir ivmelenmeye sahne oldu.
Ne Oldu: Borsalarda İyimserlik Yerini Kayıplara Bıraktı
Asya hisse senedi piyasaları, üst üste kaydettiği iki günlük kazanç serisinin ardından yönünü aşağı çevirerek yüzde 0,6 oranında değer kaybı yaşadı. ABD ve Avrupa’daki vadeli işlem endekslerinde dalgalı bir seyir izlenirken, dünya genelindeki hisse senedi piyasalarının önemli bir barometresi olan MSCI Tüm Ülkeler Dünya Endeksi‘nin bu haftayı ekside bitirmeye hazırlandığı izlendi. Böylelikle haftanın ilk günlerinde hakim olan pozitif havanın büyük ölçüde dağıldığı görüldü.
Neden: Çelişkili Mesajlar ve Askeri Hareketlilik Endişesi
Washington yönetiminin bölgedeki çatışmaları sonlandırmak adına attığı adımların hızlanması piyasalarda kısa süreli bir iyimserlik yaratsa da, İran’ın ateşkese sıcak bakmadığı ve saldırıların devam ettiğine yönelik haber akışı bu beklentileri zayıflattı. Müzakere sürecine dair net bir manzara ortaya çıkmazken, Washington‘ın bölgeye binlerce asker sevk etmesi, muhtemel bir kara operasyonuna dair korkuları da beraberinde getirdi.
ABD makamları görüşmelerin sürdüğünün altını çizerken, İran’ın Başkan Donald Trump‘ın sunduğu girişimleri reddetmesi fiyatlamalardaki çalkantılı seyrin sürmesine neden oldu.
- İran’ın Başkan Donald Trump’ın diplomatik adımlarını geri çevirmesi.
- Bölgeye sevk edilen binlerce ABD askeri nedeniyle artan kara harekatı kaygısı.
- İran’ın ateşkes söylemlerine mesafeli yaklaşarak çatışmaları sürdürmesi.
- Artan enerji maliyetleriyle birlikte alevlenen küresel enflasyon beklentisi.
Nerede ve Ne Zaman: İsfahan’da Altyapı Hedef Alındı
Jeopolitik gerilimin askeri boyutunda da kritik bir gelişme yaşandı. İsrail, Perşembe günü İran’ın İsfahan şehrindeki altyapı tesislerini hedef alan hava saldırılarının tamamlandığı bilgisini kamuoyuyla paylaştı.
Nasıl Etkiledi: Petrol ve Tahvil Piyasalarında Son Durum
Enerji ve sabit getirili varlık piyasaları bu belirsizlikten doğrudan etkilendi. ABD ile İran arasındaki diplomasi trafiğine dair haberlerin piyasa endişelerini bir miktar yatıştırmasının ardından Brent petrol, bir önceki seansta toparlanma göstererek varil başına 104,12 dolara kadar tırmandı.
Enerji maliyetlerindeki bu sıçramanın enflasyonu körükleyeceği ve ekonomik büyümeyi sekteye uğratacağı korkusu, tahvil piyasalarında da yoğun bir satış dalgası başlattı. Artan fiyatlar merkez bankalarının faiz oranlarını yüksek seviyelerde tutabileceği veya ilave sıkılaşma adımları atabileceği yönündeki öngörüleri kuvvetlendirdi. Bu beklentilerle birlikte ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvil getirisi iki baz puanlık bir sıçramayla yüzde 4,35 seviyesine ulaştı. Satış baskısı sadece ABD ile sınırlı kalmayıp, Avustralya ve Japonya tahvil piyasalarında da benzer geri çekilmeler şeklinde kendini gösterdi.
Piyasa Verileri Karşılaştırması
| Piyasa / Varlık | Son Durum | Değişim ve Etki |
|---|---|---|
| Asya Borsaları | Düşüş | İki günlük kazancın ardından yüzde 0,6 oranında geriledi. |
| Brent Petrol | Yükseliş | Toparlanarak varil başına 104,12 dolara ulaştı. |
| ABD 10 Yıllık Tahvil | Getiri Artışı | İki baz puan artarak yüzde 4,35 seviyesine çıktı. |
Uzman Görüşü: “Piyasalar Manşetlere Bağlı Hareket Ediyor”
Yaşanan hareketli süreci değerlendiren IG International piyasa analisti Fabien Yip, mevcut belirsizliğin piyasa psikolojisi üzerindeki etkisini şu sözlerle ifade etti:
“İran durumuyla ilgili farklı ve çelişkili mesajlar almaya devam ettiğimiz için piyasalar son derece manşetlere dayalı hareket ediyor. Piyasaların sonucun ne olacağına dair daha fazla kesinliğe ihtiyacı var. Ateşkes şartları üzerinde anlaşmaya varılana kadar maalesef bu dalgalanmaları görmeye devam edeceğiz.”
