Bölgesel gerilimin uzun süredir tırmandığı Ortadoğu’da beklenen sıcak çatışma patlak verdi. “Savaş çıkacak mı?” endişelerinin gölgesinde İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İran’a karşı koordineli bir saldırı dalgası başlattı. İsrail Savunma Bakanlığı harekatı “önleyici saldırı” olarak nitelendirirken, ABD Başkanı Donald Trump operasyonun startını resmen duyurdu.
İsrail ordusu tarafından yapılan ilk uyarılarda vatandaşların evlerinde kalmaları istenirken, Kudüs semalarında siren sesleri yankılandı. Tahran başta olmak üzere İran’ın birçok noktasında patlama sesleri duyuldu ve ülkede eğitime ikinci bir duyuruya kadar ara verildi.
ABD Başkanı Trump: “Nükleer Silaha İzin Vermeyeceğiz”
Operasyonun başladığını doğrulayan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer programını hedef aldıklarını belirterek sert açıklamalarda bulundu. Trump açıklamasında şunları kaydetti:
“İran’da büyük çaplı muharebe operasyonlarına başladı. İran nükleer programını yeniden inşa etmeye çalışıyordu. Nükleer silah sahibi olmalarına asla izin vermeyeceğiz. İran’ın füzelerini ve füze üretim tesislerini yerle bir edeceğiz. İran’ın donanmasını yok edeceğiz. Nükleer silah sahibi olmayacaklarından emin olacağız.”
Hedefteki Şehirler ve Liderler
İsrail kaynaklı bilgilere göre saldırıların odak noktasında İran’ın başkenti Tahran‘ın yanı sıra İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah şehirleri yer aldı. Tahran’da dumanların yükseldiği noktaların, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ofisine ve Cumhurbaşkanlığı binasına yakın bölgeler olduğu bildirildi.
Sahadaki kaynaklardan aktarılan diğer detaylar ise şöyle:
- Üniversite Mahallesi, İnkılap Meydanı ve Filistin Meydanı çevresinde patlamalar yaşandı, bölgeye itfaiye ekipleri sevk edildi.
- Saldırıların füze yoluyla gerçekleştirildiği ve Hamaney’in o esnada Tahran’da olmadığı belirtildi.
- İsmi açıklanmayan İsrailli bir yetkili, operasyonun Hamaney, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve üst düzey komutanları hedef aldığını iddia etti.
- İran tarafı ise her iki liderin de güvende olduğunu duyurdu.
- Yaklaşık 30 noktanın vurulduğu, bunlar arasında bir istihbarat merkezi ve Pezeşkiyan’ın ikametgahının da bulunduğu öne sürüldü.
Operasyonun Adı Değişti: “Aslanın Kükreyişi”
New York Times’ın aktardığına göre, operasyon ABD ile tam koordinasyon içinde yürütülüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce “Magen Yehuda” (Yehuda’nın Kalkanı) olarak bilinen operasyonun adını “Aslanın Kükreyişi” olarak değiştirdi. Bu isimlendirmenin, 1979 İslam Devrimi öncesinde Pehlevi hanedanı dönemindeki İran bayrağında yer alan ve İran milliyetçiliğini simgeleyen ‘aslan’ figürüne bir atıf olduğu belirtiliyor. Operasyonun aylar öncesinden planlandığı ve tarihin haftalar önce netleştiği ifade edildi.
İran’dan Misilleme ve Bahreyn’deki ABD Üssü
Saldırılara İran cephesinden yanıt gecikmedi. İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, İran’dan çok sayıda füze fırlatıldığını ve hava savunma sistemlerinin devrede olduğunu açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı ise saldırıyı “BM Şartı’nın ihlali” olarak tanımlayarak, “Bu saldırıya karşılık vermek, BM Şartı’nın 51’inci maddesi kapsamında İran’ın meşru hakkıdır. İran Silahlı Kuvvetleri saldırılara tüm imkanlarıyla karşılık verecektir” açıklamasını yaptı.
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, Tahran’ın balistik füze operasyonuyla Bahreyn’deki ABD Donanması’na ait üssü vurduğunu duyurdu. Görüntülerde üsten dumanların yükseldiği görülürken, Bahreyn İçişleri Bakanlığı vatandaşları ana yolları sadece acil durumlarda kullanmaya çağırdı.
Bölgede Olağanüstü Hal
Çatışmaların etkisi tüm bölgeye yayıldı:
- İsrail: Ulaştırma Bakanlığı hava sahasını sivil uçuşlara kapattı. Savunma Bakanı İsrael Katz, ülke genelinde “özel olağanüstü hal” ilan etti. Toplantı ve gösteriler yasaklanırken, evden çalışma düzenine geçilmesi istendi.
- BAE ve Kuveyt: Abu Dabi ve Kuveyt’te patlama sesleri duyuldu. Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) İran saldırısı sonucu bir kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.
Sürgündeki Prens Pehlevi’den Çağrı
ABD’de yaşayan İran Veliaht Prensi Rıza Pehlevi, operasyon sonrası Trump’a teşekkür ederek “Nihai zafere yakınız” dedi. İran güvenlik güçlerine “yeminlerinin rejimi değil vatanı korumak olduğu” çağrısında bulunan Pehlevi, mevcut yönetimi “batmakta olan bir gemiye” benzetti. Pehlevi, halkı evlerinde kalmaya davet ederek iletişim kesintilerine karşı radyo üzerinden haberleşme planı yapılacağını ve “nihai hamle” için zaman beklendiğini ifade etti.
