Brüksel, veto riskini aşmak için dondurma kararını 6 aylık periyotlardan çıkarıp süresiz hale getirmeyi hedefliyor; 210 milyar euroluk kaynak Ukrayna kredisinin temelini oluşturacak.
Avrupa Birliği hükümetleri, Rusya Merkez Bankası’nın Avrupa’daki dondurulmuş varlıklarının statüsüne ilişkin kritik bir değişikliğe hazırlanıyor. AB, mevcut uygulamada her altı ayda bir yapılan yenileme oylamasını kaldırarak, varlıkların gerektiği sürece süresiz olarak bloke edilmesi konusunda Cuma günü anlaşmayı hedefliyor. Bu stratejik adım, AB’nin dondurulan Rus egemen varlıklarını kullanarak Ukrayna’ya 2026 ve 2027 yıllarında finansman sağlayacak kredinin yasal temelini oluşturuyor.
Avrupa Komisyonu, bu hamle için AB Antlaşması’nın, nitelikli çoğunlukla ekonomik zorluklara karşı önlem alınmasına imkân tanıyan 122. maddesinin kullanılmasını önerdi. Bu hukuki manevra, özellikle Macaristan ve Slovakya gibi üyelerin altı aylık periyotlarda veto yetkisini kullanma riskini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Komisyon, Rusya’nın Ukrayna savaşı ve hibrit saldırılarının yarattığı ekonomik istikrarsızlığa karşı bu adımın zorunlu olduğunu savunuyor.
Plana göre, varlıkların dondurulması yıllık olarak gözden geçirilecek olsa da, “Birliğin ekonomik çıkarlarına yönelik acil tehdit” ortadan kalkana kadar paralar serbest bırakılmayacak. Toplam 210 milyar euroluk dondurulmuş varlığın 185 milyar eurosunu elinde bulunduran Belçika ise olası hukuki tazminat risklerine karşı temkinli. AB hükümetleri, Belçika’yı korumak adına olası mali sonuçların paylaşılacağı bir güvence mekanizması üzerinde çalışıyor.
Finans Hattı Yorumu:
AB’nin Rus varlıklarını “süresiz” dondurma kararı, yaptırım rejiminde taktiksel bir araçtan stratejik bir silaha geçişi temsil ediyor. 6 aylık uzatma döngüsünün yarattığı belirsizlik ve Macaristan gibi ülkelerin veto tehdidi, Ukrayna’ya sağlanacak uzun vadeli kredilerin ve G7 taahhütlerinin önündeki en büyük belirsizlikti. Bu hamleyle Brüksel, Kiev’in 2026-2027 finansmanını “veto geçirmez” bir yapıya kavuşturarak garanti altına alıyor.
Ancak bu kararın uzun vadeli finansal riskleri de göz ardı edilmemeli. Bir merkez bankasının varlıklarına fiilen süresiz el konulması (ve gelirlerinin kullanılması), Euro’nun küresel rezerv para statüsü üzerinde tartışma yaratabilir ve diğer ülkelerin Avrupa’daki varlıklarını çeşitlendirme isteğini artırabilir. Belçika’nın endişesi ise haksız değil; Euroclear gibi takas kurumlarının maruz kalacağı hukuki davalar, Avrupa finans sisteminin kalbinde risk oluşturabilir. AB, bu adımla Rusya’ya karşı “ekonomik savaşın” uzun yıllar süreceğini ve geri dönüşün ancak tam bir barış anlaşmasıyla mümkün olacağını tescillemiş oluyor.
