İsviçre’nin Cenevre kentinde, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yürütülen diplomatik trafik üçüncü turunu tamamladı. Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleşen ve dolaylı olarak sürdürülen görüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran basınına önemli değerlendirmelerde bulundu. Sürecin ciddiyetine vurgu yapan Arakçi, müzakerelerde kat edilen mesafenin umut verici olduğunu belirtti.
Cenevre Görüşmelerinin Perde Arkası
Bakan Arakçi, tamamlanan üçüncü turun bugüne kadar gerçekleştirilen “en ciddi ve en uzun müzakere turlarından biri” olduğunu ifade etti. Görüşmelerin yoğunluğu ve formatı hakkında bilgi veren Arakçi, şu detayları paylaştı:
“Sabah yaklaşık 4 saat süren bir toplantı gerçekleştirdik. Öğleden sonra ise 2 saati aşkın bir oturum yaptık. Görüşmeler dolaylı formatta yürütüldü. Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi ve bazı bölümlerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, taraflar arasındaki mesaj alışverişini sağladı. Özellikle teknik konular bakımından Grossi’nin katkısı faydalı oldu. Al-Busaidi de her zamanki gibi süreci koordine etti.”
Toplantı Oturum Süreleri
| Oturum Zamanı | Tahmini Süre | Format |
|---|---|---|
| Sabah Oturumu | Yaklaşık 4 Saat | Dolaylı Görüşme |
| Öğleden Sonra Oturumu | 2 Saati Aşkın | Dolaylı Görüşme |
Anlaşma Unsurları ve Yaptırımlar
Uzun saatler süren yoğun diplomasinin ardından Arakçi, nükleer konular ve yaptırımlar başlıklarında müzakerelerin derinleştiğini belirtti. Tarafların çözüm odaklı yaklaşımının geçmişe oranla daha belirgin olduğunu söyleyen İranlı Bakan, şu ifadeleri kullandı:
“Oldukça yoğun ve uzun saatler süren görüşmelerde iyi bir ilerleme kaydettik ve ciddi biçimde bir anlaşmanın unsurlarına girdik. Hem nükleer alanda hem de yaptırımlar konusunda görüşmeler yaptık. Bazı konularda mutabakata oldukça yaklaştık, bazı konularda ise doğal olarak görüş ayrılıklarımız var. Ancak geçmişe kıyasla her iki tarafın da müzakere edilmiş bir çözüme ulaşma konusundaki ciddiyeti daha belirgindi.”
Gelecek Adımlar ve Viyana Takvimi
Müzakere sürecinin devamlılığı ve teknik altyapının oluşturulması adına taraflar yeni bir yol haritası üzerinde uzlaştı. Arakçi’nin açıklamalarına göre önümüzdeki günlerde izlenecek takvim şu şekildedir:
- Teknik Başlangıç: Teknik ekipler, pazartesi gününden itibaren Viyana’da, UAEA bünyesinde çalışmalara başlayacak.
- Çerçeve Hedefi: Ajans uzmanlarının katkısıyla teknik başlıklarda bir çerçeve oluşturulması ve bunun siyasi taleplerle uyumlu hale getirilmesi amaçlanıyor.
- Yeni Tur Tarihi: Bir sonraki müzakere turunun çok yakında, muhtemelen yaklaşık bir hafta içinde yapılması kararlaştırıldı.
- Hazırlık Süreci: Bu süre zarfında taraflar başkentlerinde istişarelerde bulunacak ve gerekli belgeleri hazırlayacak.
Arakçi, genel değerlendirmesinde bu turun en iyi ve en verimli görüşmelerden biri olduğunu yineleyerek, “Genel olarak bunun en iyi müzakere turlarımızdan biri olduğunu söyleyebilirim. En ciddi ve en uzun turlardan biriydi” şeklinde konuştu.
ABD Yaptırımları ve BM Güvenlik Konseyi Konuları
İran’ın taleplerinin ABD tarafına net bir şekilde iletildiğinin altını çizen Arakçi, yaptırımların kaldırılması konusunun detaylandırıldığını belirtti. Konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:
“ABD’nin tek taraflı yaptırımlarının farklı boyutları ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kapsamındaki konular ele alındı. Bu başlıkları bir sonraki turda daha ayrıntılı şekilde görüşeceğiz. Önümüzdeki hafta teknik uzmanlar düzeyinde toplantılar yapılacak. Bu da tarafların ayrıntılı teknik konulara girme noktasında ne kadar ciddi olduklarını gösteriyor.”
