Analistler 2026 yılına girerken, 2025’ten devralınan arz fazlası nedeniyle petrol fiyatlarında düşüş bekliyordu. Ancak piyasa dinamikleri bu öngörüleri tersine çevirdi ve jeopolitik şoklar ile beklenenden güçlü gelen talep sayesinde fiyatlar altı ay öncesine kıyasla daha yüksek bir seviyeye oturdu.
Goldman Sachs stratejistleri tarafından yayımlanan yeni bir raporda, petrol piyasasındaki bu direncin nedenleri detaylandırıldı. Yılın başından bu yana uluslararası piyasaların göstergesi olan Brent petrol vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 15, ABD göstergesi Batı Teksas Orta Ham Petrolü (WTI) ise yüzde 14 oranında değer kazandı.
3,7 Milyon Varillik “Olağanüstü” Arz Fazlası
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) ocak ayı tahminleri, piyasada günlük yaklaşık 3,7 milyon varil seviyesinde “olağanüstü” bir arz fazlası olduğuna işaret ediyor. Bu dengesizlik ortamında:
- OPEC+ Hamlesi: Üretici grubu, 2025 yılının büyük kısmını üretim kesintileriyle geçirdi.
- ABD Üretimi: ABD kaya petrolü üretimi rekor seviyelerde kalmaya devam ederken, Amerika kıtasındaki diğer ihracatçı ülkelerde de üretim artışı gözlendi.
- Yeşil Enerji Etkisi: Dünyanın elektrifikasyona yönelmesiyle talebin düşeceği varsayılıyordu ancak yatırımcıların arz kısıtlarını ve artan talep tahminlerini fiyatlaması düşüş beklentisini kırdı.
Fiyatlar Neden Yükseldi?
Piyasadaki arz fazlasına rağmen fiyatları yukarı çeken ana etkenler jeopolitik gerilimler ve lojistik aksamalar oldu. Bu süreçte öne çıkan gelişmeler şunlar:
- Yaptırımların Etkisi: ABD’nin Rus üreticiler Rosneft ve Lukoil‘e uyguladığı yaptırımlar, küresel arzda günlük 600 bin varil daralmaya neden oldu.
- Boru Hattı Kesintileri: Hazar ile Karadeniz arasındaki CPC boru hattı sevkiyatları günlük 440 bin varil azalarak son yedi yılın en düşük seviyesine indi.
- Ortadoğu Gerilimi: ABD’nin İran’a olası müdahale riski, Hürmüz Boğazı’ndaki aksama endişeleri ve Kızıldeniz’de gemilere yapılan saldırılar tanker rotalarını uzattı. Bu durum navlun maliyetlerini artırırken fiziksel arzı daralttı.
Talep ve Gelecek Beklentileri
Uluslararası Enerji Ajansı, geçtiğimiz ocak ayında 2026 yılı talep tahminlerini 100 bin ila 200 bin varil artırdı ve küresel arzın aylık bazda 1,2 milyon varil azaldığını bildirdi. Buna rağmen analistler, söz konusu gelişmelerin piyasayı günlük 3 milyon varillik arz fazlasından kurtarmaya yetmeyeceğini savunuyor.
Kurumların fiyat beklentileri ise şu şekilde ayrışıyor:
| Kurum | Beklenti / Analiz | Fiyat Öngörüsü |
|---|---|---|
| Goldman Sachs | 2026’da düşüş öngörüyor | Yüzde 20 düşüşle ortalama 56 dolar |
| Rystad Energy | Mevcut dinamiklere göre adil değer | Varil başına 61 dolar |
Rystad Energy, petrolün mevcut temellerine göre 61 dolar seviyesinde olması gerektiğini belirtse de, jeopolitik risklerin yüksek kalmaya devam etmesi halinde arz fazlası olsa dahi fiyatlardaki yükselişin süreceğini vurguluyor.
