Küresel enerji piyasalarında sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzı kaynaklı darboğaz giderek büyürken, Asya ve Avrupa kıtaları arasındaki tedarik yarışı ivme kazandı. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması ve Körfez bölgesindeki bazı üretim tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırılar, uluslararası piyasalara giden gaz akışının kesintiye uğramasına yol açarak derin bir krizin fitilini ateşledi.
Neden ve Nerede: Katar’daki Üretim Kesintisi
Körfez’de üretilen LNG’nin dünya pazarlarına çıkışının engellenmesi, mevcut sıkıntının temelini oluşturuyor. Özellikle küresel çapta en büyük ihracatçılar arasında yer alan Katar’ın yaşadığı sorunlar piyasadaki dengeleri derinden etkiledi.
- Katar’da bulunan Ras Laffan tesisine yönelik gerçekleştirilen füze saldırıları ciddi bir tahribat yarattı.
- Bu hasar neticesinde ülkenin LNG dışsatım kapasitesinde yüzde 17 oranında bir düşüş yaşandı.
- İhtiyacının çok büyük bir bölümünü Orta Doğu’dan Hürmüz Boğazı aracılığıyla temin eden Asyalı alıcılar, acil olarak alternatif tedarikçi arayışına girdi.
Nasıl: Fiyat Artışları ve Yön Değiştiren Tedarik
Asya pazarında yeni kaynak arayışlarının hızlanması, bölgedeki spot LNG fiyatlarının süratle tırmanmasına neden oldu. Fiyatlardaki bu yükseliş eğilimi, ABD ve Nijerya üzerinden sağlanan esnek LNG arzının Avrupa pazarından ziyade Asya kıtasına yönelmesini sağladı.
Gemi takip şirketi MarineTraffic ile veri analitik kuruluşu Kpler‘in kayıtlarına göre, 3 Mart tarihinden itibaren normal şartlarda Avrupa’ya gitmesi hedeflenen toplam 11 LNG gemisi rotasını Asya’ya olarak güncelledi. Sevkiyat verilerindeki bu kayış, son günlerde Avrupa ile Asya arasındaki LNG rekabetinin ne denli arttığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Kim: Rota Değiştiren Kargo Gemileri
ABD’den yükleme işlemlerini tamamlayan bazı kargolar, planlanan varış limanlarından vazgeçerek yeni pazarlara yelken açtı. Bunun en belirgin örneklerinden biri, 19 Mart tarihinde yönünü Fransa Montoir‘den Asya sularına çeviren La Seine adlı LNG taşıyıcısı oldu. Benzer bir strateji izleyen diğer taşıyıcılar olan BW Brussels ve LNG Cross River ise halihazırda Hindistan‘ın Dahej limanına ulaşmak üzere yollarına devam ediyor.
| Gemi Adı | Değişim Tarihi | İlk Hedef | Yeni Hedef |
|---|---|---|---|
| La Seine | 19 Mart | Fransa (Montoir) | Asya |
| BW Brussels | Son dönem | Avrupa | Hindistan (Dahej) |
| LNG Cross River | Son dönem | Avrupa | Hindistan (Dahej) |
