ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik gerçekleştirilen ortak saldırıların ardından petrol arzında yaşanan darboğaz, Avrupa kıtasındaki istasyonlarda akaryakıt fiyatlarını rekor seviyelere taşıyor. Tedarik sorunlarının doğrudan pompaya yansımasıyla birlikte, kıta genelindeki akaryakıt maliyetleri her geçen gün yukarı yönlü bir ivme kaydediyor.
Ne, Neden Oldu?: Arz Kesintisi ve Artan Maliyetler
Orta Doğu eksenindeki çatışmaların petrol akışını sekteye uğratması, fiyat artışlarının temelini oluşturdu. Fiyatlardaki bu artış, kıta içerisindeki ülkelere göre farklılık gösterdi.
Nerede ve Ne Zaman?: AB Genelindeki Fiyat Değişimleri
23 Şubat haftasında AB genelinde benzinin litre fiyatı 1,64 euro, dizelin litre fiyatı ise 1,59 euro seviyesindeydi. Son güncellemelerin gerçekleştirildiği 23 Mart tarihi itibarıyla bu rakamlar ciddi bir sıçrama kaydetti. AB genelinde ortalama litre fiyatı benzinde 1,88 euroya, dizelde ise 2,03 euroya ulaştı. Ortaya çıkan bu tablo neticesinde benzinin litre fiyatı yüzde 14,6 oranında, dizelin litre fiyatı ise yüzde 28,3 oranında artış gösterdi.
Nasıl Bir Tablo Gözlendi?: Ülke Ülke Akaryakıt Piyasası
Avrupa’nın önde gelen ülkelerinde krizin ve savaş halinin başından bu yana değişen etiketler dikkat çekiyor. Yaşanan bu ivmelenmenin detayları şu şekildedir:
- Almanya: Avrupa’nın en büyük ekonomisinde savaş öncesinde 1,82 euro civarında seyreden benzinin litre fiyatı, 23 Mart itibarıyla yüzde 13,7 yükselişle 2,07 euroya çıktı. Aynı dönemde savaş öncesi 1,73 euro olan dizelin litre fiyatı ise yüzde 23,1 artarak 2,13 euroyu gördü.
- Fransa: Kıtanın en büyük ikinci ekonomisinde 23 Şubat haftasında benzinde 1,71 euro ve dizelde 1,65 euro olan litre fiyatları, bu hafta itibarıyla sırasıyla 1,97 euroya ve 2,11 euroya ulaştı. Böylelikle savaş öncesine kıyasla Fransa’da fiyatlar benzinde yüzde 15,2, dizelde ise yüzde 27,9 oranında artmış oldu.
- İtalya: Aynı dönem zarfında benzinin litre fiyatı yüzde 7,9 tırmanarak 1,78 euroya, dizelin litre fiyatı ise yüzde 18,8 artışla 2,02 euroya erişti.
- İspanya: Bu periyotta benzin fiyatı yüzde 17,7 yükselişle 1,73 euro seviyesine çıkarken, dizelin litre fiyatı yüzde 32,4 artış yaşayarak 1,88 euroya fırladı.
- Belçika: Orta Doğu’daki gerilim öncesine göre litre fiyatları benzinde yüzde 20 oranında fırlayarak 1,8 euroya ulaşırken, dizelin litre fiyatı yüzde 32,5’lik sıçramayla 2,16 euroya dayandı.
İngiltere Piyasasındaki Gelişmeler
Kıtanın bir diğer önemli aktörü İngiltere genelinde de durum benzer bir grafik çizdi. 26 Şubat tarihinde 1,32 sterlin düzeyinde bulunan benzinin litre fiyatı, 25 Mart itibarıyla 1,49 sterline tırmandı. Aynı tarihler arasında dizelin litre fiyatı ise 1,42 sterlin seviyesinden 1,76 sterline çıktı. Bu verilerle birlikte İngiltere’de benzin ve dizelin litre fiyatında sırasıyla yüzde 12,9 ve yüzde 23,9 oranlarında artış gözlemlendi.
Karşılaştırmalı Güncel Fiyat ve Artış Tablosu
| Bölge / Ülke | Güncel Benzin | Benzin Artış Oranı | Güncel Dizel | Dizel Artış Oranı |
|---|---|---|---|---|
| AB Geneli (23 Mart) | 1,88 euro | %14,6 | 2,03 euro | %28,3 |
| Almanya | 2,07 euro | %13,7 | 2,13 euro | %23,1 |
| Fransa | 1,97 euro | %15,2 | 2,11 euro | %27,9 |
| İtalya | 1,78 euro | %7,9 | 2,02 euro | %18,8 |
| İspanya | 1,73 euro | %17,7 | 1,88 euro | %32,4 |
| Belçika | 1,8 euro | %20 | 2,16 euro | %32,5 |
| İngiltere (25 Mart) | 1,49 sterlin | %12,9 | 1,76 sterlin | %23,9 |
