Kış mevsiminin soğuk günlerine veda ederken doğanın yeniden uyanışını simgeleyen cemre döngüsünde ikinci aşama tamamlandı. Halk takviminde baharın gelişinin en önemli işaretlerinden biri olarak kabul edilen ve ısınma sürecini temsil eden cemrenin ikincisi, havadan sonra suyla buluştu.
Cemre Takvimi: Sırada Toprak Var
Halk arasında yaygın olan takvime göre, sıcaklık artışlarının başlangıcı sayılan ilk cemre 19-20 Şubat tarihlerinde havaya düşmüştü. Bu gelişmenin ardından beklenen ikinci cemre de suya düştü. Baharın tam anlamıyla kapıya dayandığını gösteren üçüncü ve son cemrenin ise 5-6 Mart tarihlerinde toprağa düşmesi bekleniyor.
İnanışa göre birer hafta arayla gerçekleşen bu düşme olayları; sırasıyla havayı, suyu ve son olarak toprağı ısıtarak kışın etkilerini kırıyor. Üçüncü cemrenin toprağa düşmesiyle birlikte hem toprak sıcaklığının artacağı hem de hava sıcaklıklarındaki yükselişin devam edeceği öngörülüyor.
Farklı Kültürlerde Cemre Geleneği
Cemre kavramı ve buna bağlı inanışlar, yalnızca Anadolu coğrafyasına özgü değildir. Bu doğa olayı, geniş bir kültürel yelpazede benzer tarihlerde doğanın ısınmasını ve uyanışını simgeleyen bir dönem olarak kabul görmektedir. Cemre geleneğinin izlerine şu coğrafyalarda rastlanmaktadır:
- Orta Asya
- Arap Coğrafyası
- Çin
- Yunanistan
| Cemre Sırası | Düştüğü Yer | Tarih |
|---|---|---|
| 1. Cemre | Hava | 19-20 Şubat |
| 2. Cemre | Su | Yeni gerçekleşti |
| 3. Cemre | Toprak | 5-6 Mart (Beklenen) |
TDK Tanımı ve Tarımsal Önemi
Türk Dil Kurumu (TDK), cemreyi “Şubat ayında birer hafta arayla havada, suda ve toprakta oluştuğu sanılan sıcaklık yükselişi” olarak tanımlamaktadır. Her yıl şubat ayı sonunda başlayan bu döngüsel süreç, aynı zamanda bahar bayramı olarak kutlanan Nevruz‘un yaklaştığının da bir habercisi sayılmaktadır.
Özellikle tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan kesimler için cemre düşmesi büyük önem taşır. Bu dönem, üreticiler tarafından şu şekilde yorumlanmaktadır:
- Toprağın işlenmeye hazır hale gelmesi.
- Hayvanların kışlaklardan çıkarılıp yeniden otlaklara götürülebileceği zamanın yaklaşması.
