Aksaray’da çeşitli programlara katılan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin tohumculuk sektöründeki güncel durumu ve dış ticaret verileri hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Yerli imkanlarla üretilen tohumların dünya genelinde 117 ülkeye ihraç edildiğinin altını çizen Bakan Yumaklı, kamuoyunda tartışılan İsrail’den tohum ithalatı iddialarının gerçeği yansıtmadığını net bir dille ifade etti.
Tohum Üretiminde Büyük Dönüşüm
Tohum dağıtım etkinliğinde katılımcılara hitap eden Bakan Yumaklı, tohumun gıda güvenliği ve tarımsal sürdürülebilirlik için vazgeçilmez olduğunu belirtti. Türkiye’nin bu alanda katettiği mesafeyi rakamlarla ortaya koyan Yumaklı, “Tabii tohum tarımsal üretim için, gıda arz güvenliği için yani ihtiyacınız olan ürüne ulaşabilmeniz için en önemli kaynak. Bu konuda özellikle Türkiye tohumculuğuna dair maalesef ki bizlerin ulaştığı noktayı gözlerinden kaçıran ya da gözlerden kaçırmak isteyenlerle alakalı maalesef bir problemimiz var” dedi.
2002 yılında 145 bin ton olan yıllık tohum üretiminin bugün itibarıyla 1 milyon 351 bin tona ulaştığını kaydeden Bakan, mevcut tohumların %96’sının Türkiye topraklarında üretildiğini vurguladı. Ayrıca sertifikalı fide ve fidan üretimine de değinen Yumaklı, bu alandaki üretimin 50 kattan fazla artış göstererek 2025 yılında 203 milyon adede yükseldiğini paylaştı.
Tohumculuk Sektörü Karşılaştırmalı Veriler
| Gösterge | 2002 Yılı | Güncel Durum / Hedef |
|---|---|---|
| Tohum Üretim Miktarı | 145 bin ton | 1 milyon 351 bin ton |
| İhracat Yapılan Ülke Sayısı | – | 117 ülke |
| Yerli Üretim Payı (%) | – | %96 |
| Sertifikalı Fide/Fidan Üretimi | – | 203 milyon adet (2025) |
İsrail’den İthalat İddialarına Yalanlama
Bakan Yumaklı, özellikle sosyal medyada ve kamuoyunda yayılan dezenformasyonlara karşı uyarılarda bulundu. Üreticilerin emeğine dikkat çeken Yumaklı, şu ifadeleri kullandı: “Son dönemde özellikle bütün bunları konuşmamın başında söylediğim gibi gözlerden kaçırarak başka türlü tezvirat yapanlar özellikle de bu ülkenin üreticilerinin ürettiği tohumların İsrail’den alındığına dair tezviratı yapanlara lütfen hiç kimse kulak asmasın. Bu hiçbir şekilde doğru değildir.”
İsrail ile olan tüm ticari ilişkilerin 2024 yılının Mayıs ayında kesildiğini hatırlatan Bakan, “Yine tekraren ve altını çizerek söylüyorum, İsrail’den herhangi bir şekilde bir tohum ithalatı söz konusu değildir. Zaten 2024 yılının mayıs ayında bütün ilişkilerimiz kesilmişti. Böyle bir şeyin olması da mümkün değil. Ama bu ülkenin üreticilerini küçümseyen o bakış maalesef bu söylemleri yapmaktan da geri durmuyor” şeklinde konuştu.
Gen Bankaları ve Yerel Çeşitler Koruma Altında
Türkiye’nin tohum genetiğini korumak adına modern dünyanın tüm standartlarını uyguladığını belirten Yumaklı, ülkemizde 1.537 farklı tohum çeşidinin bulunduğunu açıkladı. Bu çeşitlerin, biri Ankara’da olmak üzere iki farklı şehirdeki gen bankalarında muhafaza edildiğini söyleyen Bakan, “İhtiyaç olduğu zaman sıfırdan bu üretimin yeniden yapılabilmesi için” bu korumanın hayati olduğunu ekledi.
Ata tohumları konusunda da çalışmaların sürdüğünü belirten Yumaklı, tescil edilmiş 49 yerel çeşidin bulunduğunu ve bu tohumların Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla halka ulaştırılması için bu yıl 1 milyon adedin üzerinde paketle harekete geçtiklerini duyurdu. Program, Bakan Yumaklı’nın üreticilere tohum dağıtımı gerçekleştirmesiyle sona erdi.
