Vatandaşın kişisel alım-satımı gelir vergisinden muaf tutulurken, bunu iş edinenler için denetimler sıkılaştırıldı. Binde 2’lik kambiyo vergisi ise tüm alımlarda geçerliliğini koruyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, bir gazetede yer alan “vergisiz döviz” iddialarının bilgi eksikliğinden kaynaklandığını belirterek, kamuoyunda oluşan kafa karışıklığını gidermek amacıyla kapsamlı bir açıklama yaptı. Bakanlık, bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, kazançların niteliğine göre vergilendirildiğini ve özellikle ticari boyutta döviz alım-satımı yapanların denetim altında olduğunu net bir dille ifade etti.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, döviz işlemlerindeki vergilendirmenin iki ana başlıkta ele alınması gerektiği vurgulandı: Kambiyo Gider Vergisi ve Gelir Vergisi.
Döviz İşlemlerinde Vergi Rehberi
| İşlem Türü | Bireysel Yatırımcı (Vatandaş) | Ticari Faaliyet Sayan İşlemler |
| Döviz Alım Anında | Binde 2 Kambiyo Vergisi (BSMV) alınır. | Binde 2 Kambiyo Vergisi (BSMV) alınır. |
| Döviz Satışından Doğan Kazanç | Gelir Vergisine Tabi Değildir. | Ticari Kazançtır. Yıllık beyanname ile beyan edilir ve %15-%40 arası artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir. |
Binde 2’lik Kambiyo Vergisi Herkes İçin Geçerli
Açıklamada, döviz alımlarında ticari olup olmadığına veya kâr edilip edilmediğine bakılmaksızın, işlem tutarı üzerinden binde 2 oranında Kambiyo Gider Vergisi (BSMV) alınmaya devam edildiği hatırlatıldı.
Asıl Fark Gelir Vergisinde: Ticari Faaliyet mi, Bireysel Tasarruf mu?
Bakanlık, asıl ayrımın Gelir Vergisi tarafında olduğunu belirtti. Buna göre:
-
Ticari Faaliyet Sayılan Durumlar: Ticari bir organizasyon içinde, sermaye tahsis ederek ve devamlılık arz edecek şekilde döviz alım-satımı yapan kişilerin elde ettiği kur farkı kazançları “ticari kazanç” olarak kabul ediliyor. Bu kazançlar, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmek ve artan oranlı tarifeye göre %40’a varan oranlarda vergilendirilmek zorunda. Bakanlık, bu konuda denetim ve tarama çalışmalarının aralıksız sürdüğünü vurguladı.
-
Bireysel Tasarruf Sayılan Durumlar: Bakanlık, “Emekli ikramiyesinin ya da maaşının bir kısmıyla döviz alan vatandaşın, yabancı para alım satımı dolayısıyla gelir vergisine tabi tutulması söz konusu değildir,” diyerek bu konuya netlik getirdi. Vatandaşların kişisel tasarruf ve ihtiyaçları doğrultusunda yaptıkları döviz alım-satımından doğan kazançların gelir vergisi kapsamında olmadığı belirtildi.
Finans Hattı Yorumu:
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu açıklaması, son dönemde artan döviz işlemleri ve kamuoyundaki bilgi kirliliğine karşı atılmış zamanlı ve yerinde bir adımdır. Bu açıklama, hem piyasadaki olası bir paniği önlemeyi hem de kuralları net bir şekilde ortaya koyarak spekülatif hareketlerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Açıklamanın en kritik yönü, “ticari organizasyon ve devamlılık” tanımının altını çizmesidir. Bu, Bakanlığın radarında olanların, emekli maaşıyla veya küçük birikimleriyle döviz alan sıradan vatandaşlar değil; bunu bir meslek gibi icra eden, yüksek hacimli ve sık işlem yapan “profesyonel” bireysel yatırımcılar olduğunu gösteriyor.
Yatırımcılar için mesaj net:
-
Küçük ve Orta Ölçekli Yatırımcı: Kişisel tasarruflarınız için yaptığınız döviz alım-satımlarından doğan kârlar için endişelenmenize gerek yok, bunlar gelir vergisine tabi değil. Ancak her alımda binde 2’lik kambiyo vergisini ödemeye devam edeceksiniz.
-
Yüksek Hacimli ve Sık İşlem Yapanlar (Trader’lar): Dikkat! Eğer döviz alım-satımını bir “iş” gibi yapıyorsanız, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın denetim radarındasınız. Elde ettiğiniz kazançları “ticari kazanç” olarak beyan etmemeniz, gelecekte ağır vergi cezalarıyla karşılaşmanıza neden olabilir.
Bu açıklama, aynı zamanda ekonomi yönetiminin “TL’yi özendirme” politikasının bir parçasıdır. Dövizdeki spekülatif kazançların vergilendirileceğini net bir şekilde ortaya koyarak, yatırımcıları dolaylı olarak daha cazip hale gelen TL cinsi yatırım araçlarına yönlendirmeyi hedeflemektedir.
