Tüpraş’tan Ciro Daralmasına Karşın Net Karda Güçlü Yükseliş
Türkiye’nin sanayi devi Tüpraş (TUPRS), 2025 yılı konsolide finansal sonuçlarını yatırımcılarıyla paylaştı. Enflasyon muhasebesi (TMS 29) etkilerinin belirgin olduğu bu dönemde şirket, satış gelirlerindeki %21,7’lik geri çekilmeye rağmen, parasal pozisyon kayıplarındaki sert düşüş ve etkin maliyet yönetimi sayesinde net karını önceki yıla göre %20 oranında artırmayı başardı. Şirketin bilançosunda borçlanma vadesini uzatma stratejisi ve güçlü nakit akışı dikkat çeken diğer unsurlar oldu.
Öne Çıkan Veriler
| Finansal Kalem (Milyon TL) | 2025 (Cari) | 2024 (Önceki) | Değişim (%) |
| Hasılat | 830.356 | 1.060.729 | 🔽 -21,7% |
| Brüt Kar | 81.232 | 89.046 | 🔽 -8,8% |
| Esas Faaliyet Karı | 41.646 | 46.741 | 🔽 -10,9% |
| Net Parasal Pozisyon Kaybı | -3.476 | -19.087 | 🔼 +81,8% (İyileşme) |
| Net Dönem Karı | 29.872 | 24.913 | 🔼 +19,9% |
| Toplam Varlıklar | 591.973 | 594.416 | 🔽 -0,4% |
| Özkaynaklar | 369.827 | 374.675 | 🔽 -1,3% |
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 107.237 | 96.250 | 🔼 +11,4% |
Gelir Tablosu Detayları: Operasyonel Marjlarda İyileşme
Şirketin hasılatı 2025 yılında 830,3 milyar TL seviyesine geriledi. Cirodaki bu daralmaya karşın, “Satışların Maliyeti” kalemindeki düşüşün (%22,9) cirodaki düşüşten daha hızlı olması brüt karlılığı destekledi. 2024 yılında %8,4 olan Brüt Kar Marjı, 2025 yılında %9,8 seviyesine yükseldi. Net kar artışının ana mimarı ise enflasyon muhasebesi kalemi oldu; geçen yıl 19 milyar TL seviyesinde olan net parasal pozisyon kaybı, bu yıl 3,4 milyar TL seviyesine inerek net kara yaklaşık 15,6 milyar TL’lik dolaylı katkı sağladı.
Bilanço Yapısı: Stoklarda Azalış ve Borç Vadesinde Uzama
Varlık tarafında en dikkat çekici değişim stoklarda yaşandı. Stoklar kalemi %21 azalarak 62,1 milyar TL’ye geriledi, bu durum işletme sermayesi ihtiyacını azalttı. Yükümlülükler tarafında ise Tüpraş’ın stratejik bir hamle yaptığı görülüyor. Kısa vadeli ticari borçlar 135,9 milyar TL’den 105,5 milyar TL’ye düşürülürken, uzun vadeli borçlanmalar 13 milyar TL’den 28,4 milyar TL’ye yükseldi. Bu durum, şirketin kısa vadeli nakit çıkış baskısını hafifleterek borçlanmayı daha uzun vadeye yaydığını gösteriyor.
Nakit Akışı: Temettü ve Yatırım Dengesi
Tüpraş, faaliyetlerinden elde ettiği nakit akışını güçlendirmeyi sürdürdü. İşletme faaliyetlerinden sağlanan net nakit 49,4 milyar TL olarak gerçekleşti (2024: 46,1 milyar TL). Şirket bu dönemde 19,1 milyar TL tutarında maddi ve maddi olmayan duran varlık yatırımı yaparken, finansman faaliyetleri kapsamında 34,8 milyar TL temettü ödemesi gerçekleştirdi. Dönem sonu nakit ve nakit benzerleri varlığı ise 107,2 milyar TL ile güçlü pozisyonunu korudu.
Finans Hattı Yorum: Bilanço Değerlendirmesi
Tüpraş’ın 2025 finansal sonuçları, zorlu piyasa koşullarında finansal mühendisliğin ve operasyonel verimliliğin önemini ortaya koyuyor.
1. Enflasyon Muhasebesi Etkisi: Cirodaki %22’lik sert düşüşe rağmen net karın %20 artması ilk bakışta çelişkili görünebilir. Ancak burada belirleyici faktör, “Net Parasal Pozisyon Kayıpları”ndaki ciddi azalmadır. Şirket, parasal varlık ve yükümlülük dengesini enflasyonist ortamda geçen yıla göre çok daha iyi yönetmiş veya enflasyonun bilanço üzerindeki negatif etkisi bu dönemde matematiksel olarak azalmıştır.
2. Borç Yapılandırması ve Likidite: Şirketin kısa vadeli ticari borçlarını (tedarikçi ödemeleri vb.) azaltıp, uzun vadeli finansal borçlanmaya gitmesi “bilanço kalitesini” artıran bir hamledir. Cari oranın 1,24’ten 1,39’a yükselmesi, şirketin kısa vadeli borç ödeme gücünün arttığını ve likidite riskinin azaldığını teyit ediyor.
3. Stok Yönetimi: Stoklardaki 16 milyar TL’lik erime, şirketin ya daha az stokla çalışmayı tercih ettiğini (lean management) ya da petrol fiyatlarındaki düşüşün stok değerlemesini aşağı çektiğini gösteriyor. Her iki durumda da bu azalış, nakit akışını pozitif etkilemiştir.
Sonuç: Tüpraş, gelir tarafında (top-line) bir daralma yaşasa da, bilanço içi optimizasyonlar ve maliyet kontrolü ile karlılığını (bottom-line) korumayı ve artırmayı başarmıştır. Nakit yaratma kapasitesinin güçlü kalması, şirketin temettü ödeme potansiyelini ve yatırım gücünü koruduğuna işaret etmektedir.
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi değildir. Finansal veriler KAP’ta yayınlanan raporlardan derlenmiştir.
