New York’taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi, küresel çevre politikalarının geleceğini belirleyecek kritik bir toplantıya ev sahipliği yaptı. “30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü” vesilesiyle düzenlenen etkinlikte, daimi temsilcilere seslenen Bakan Kurum, artan jeopolitik risklerin ve iklim krizinin yarattığı tehlikelere karşı tüm dünyayı ortak hareket etmeye davet etti.
Neden Harekete Geçilmeli? Küresel Krizler ve İklim Tehdidi
Bakan Kurum, yeryüzünü “insanlığın ortak evi” şeklinde nitelendirirken, mevcut durumu şu sözlerle özetledi: “Dünya değişiyor, küresel gerçekler yeniden şekilleniyor. İçinden geçtiğimiz dönem; jeopolitik kırılmaların arttığı, belirsizliklerin derinleştiği, risklerin çoğaldığı bir dönem ve hepimiz bundan etkileniyoruz.”
Orta Doğu’da yaşanan gerilimler ve Hürmüz Boğazı eksenli risklerin su ve enerji güvenliği üzerinde büyük bir tehdit oluşturduğunu belirten Kurum; Rusya-Ukrayna savaşının sürmesinin, küresel siyasi dengeleri, enerji akışını ve bölgesel güvenliği kökünden değiştirdiğini ifade etti. Bu jeopolitik sorunların yanı sıra, aşırı hava olayları, su stresi ve kuraklık gibi çevresel felaketlerin de kültürel, ekonomik ve siyasi bir dönüşüme yol açtığına dikkat çekti.
Nasıl Bir Gelecek? COP31 Vizyonu ve Adil Dünya Vurgusu
Gezegene karşı duyulan sorumluluğun altını çizen Bakan Kurum, açıklamalarına şu ifadelerle devam etti:
“Biliyoruz ki; dünyamıza karşı da sorumluluklarımız var. Artık her sabah, dünyanın herhangi bir köşesindeki doğal afetin acı sonuçlarına, yıkıcı etkilerine uyanıyoruz. İnsanlık şayet, sürdürülebilir bir geleceğe ulaşacaksa, bunun yegane yolu vardır. O da tüm ülkelerin eşit hakka sahip olduğu bir dünya düzenine erişmektir. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın da ifade ettiği gibi, kimseyi geride bırakmayan bir anlayış değişimidir, daha adil bir dünyayı kurmaktır. COP31 vizyonumuzun temeli de bu; daha adil bir dünya için taahhütleri uygulamaya dönüştürmek, güveni inşa etmek ve somut sonuçlar üretmek.”
Ne Gerekli? Finansman Açığı ve Beklenen İhtiyaçlar
Aynı zamanda COP31 Başkanı unvanıyla konuşan Kurum, dünya nüfusunun yarısının yıl içinde en az bir ay su sıkıntısı çektiğini hatırlattı. Ayrıca, 2035’e kadar elektrik talebinin yüzde 40 ila yüzde 50’nin üzerinde bir artış göstermesinin beklendiğini vurguladı.
Kurum’un paylaştığı verilere göre, iklim hedeflerine ulaşmak için gereken bütçe ile mevcut durum arasında devasa bir uçurum bulunuyor. Bakan durumu şu sözlerle aktardı: “Belki de en çarpıcı veri şu; küresel iklim finansmanı ihtiyacı yıllık 7,5 ila 9 trilyon dolar seviyesinde. Bugün ulaşılan finansman ise yalnızca 1,9 trilyon dolar düzeyinde. Aradaki bu farkın bize ne söylediğini biliyorsunuz; bu mücadele hızlanmazsa, maliyet katlanarak büyüyecek.”
| Finansman Durumu | Yıllık Tutar |
|---|---|
| Küresel İklim Finansmanı İhtiyacı | 7,5 ila 9 trilyon dolar |
| Günümüzde Ulaşılan Finansman | 1,9 trilyon dolar |
Kimler İçin, Ne Zaman? Somut Adımlar ve Hedefler
Bakan Kurum, COP31’i sadece yeni vaatlerin sıralandığı bir platform olmaktan çıkaracaklarını belirterek, “Biz COP31’i küresel bir dönüm noktası olarak değerlendiriyoruz; sürece güçlü bir tecrübe ve net bir vizyonla hazırlanıyoruz.” dedi.
Teknoloji transferi, kapasite artırımı ve finansmanın COP31’in tam kalbinde yer alacağını, bunlar olmadan dönüşümün ve sürdürülebilirliğin imkansız olduğunu söyleyen Kurum, COP31 Başkanlığı’nın temel ilkesini şu sözlerle açıkladı:
“COP31 Başkanlığı yaklaşımımız 3 temel ilkeye dayanıyor; diyalog, uzlaşı ve aksiyon. Diyalogla, insanlığın bize olan güvenini yeniden tesis edeceğiz. Uzlaşıyla, ortak derdimize, ortak devalar bulacağız. Eğri oturup doğru konuşalım, artık dünya şunu bekliyor ve söylüyor; daha fazla söz söylemeyin, daha fazla sonuç üretin. Halklarımızın bu beklentisine cevap vermek zorundayız. Çok taraflı sistemde, güveni yeniden tesis etmeliyiz.”
Küresel Eylem Planının Detayları
Kurum’un somut ve ölçülebilir adımlar atılacağını belirttiği hedefler ise şu şekilde sıralanıyor:
- Atık yönetimiyle emisyonların azaltılması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi.
- Temiz enerjiye erişimi olmayan 730 milyon insan için çözümler üretilmesi.
- Sanayi sektörünün net sıfır hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi.
- İklim dirençli şehirlerin yaygınlaştırılması.
- Su, tarım ve gıda güvenliği alanlarında uyum politikalarının artırılması.
- Biyolojik çeşitliliği koruyacak ve karbon yutak alanlarını çoğaltacak adımların atılması.
- Gençlerin, iklim krizine karşı yürütülen mücadelenin merkezine taşınması.
Bakan Kurum, eylem planına ve vizyonlarına ilişkin tüm bu detayları şu resmi beyanla özetledi:
“COP31 gündemimiz, somut ve ölçülebilir adımlar atmak olacak. Atık yönetimi alanında emisyonları azaltacak, döngüsel ekonomiyi güçlendireceğiz. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde başlayıp, bugün küresel bir çevre seferberliğine dönüşen sıfır atık hareketini ve kazanımlarımızı tüm dünyayla paylaşacağız. Temiz enerjiye erişimi olmayan 730 milyon insan için çözüm üretmeye katkı sağlayacağız. Sanayi sektörünü net sıfır hedefleriyle uyumlu hale getireceğiz. İklim dirençli şehirleri yaygınlaştıracağız. Su, tarım ve gıda güvenliği alanlarında uyum politikalarını güçlendireceğiz. Biyolojik çeşitliliği koruyan ve karbon yutak alanlarını artıran adımlar atacak, gençlerimizi, iklim kriziyle mücadelenin merkezine taşıyacağız.”
Sonuç: İnsanlığa Küresel Bir Öze Dönüş Çağrısı
Türkiye’nin bu süreci sonuç üreten bir yapıya taşıma konusunda kararlı olduğunu ve “Taahhüt niyet beyanı; uygulama ise güvendir.” felsefesiyle hareket ettiğini vurgulayan Kurum, konuşmasının son bölümünde salondaki temsilcileri birlikte çözüm üretmeye davet etti:
“Bugün sizlerin huzurunda, tüm insanlığa bir çağrım olacak; bu çağrı, küresel bir öze dönüş çağrısıdır. Tüm insanlık olarak, doğuştan gelen fıtratımıza, bizi biz yapan özümüze geri dönmeliyiz. Bir insanlık sorunu haline gelen iklim krizine karşı niyetlerimizi, yüreklerimizi ve ellerimizi birleştirmeliyiz.”
İnsanlığın artık kritik bir yol ayrımında olduğunu belirten Bakan Kurum, sözlerini şu çarpıcı ifadelerle tamamladı:
“Ya doğayı korunacak bir emanet bilen özümüze döneceğiz ya da yok ettiğimiz dünya ile beraber biz de yok olacağız. Ya mevcut gidişatı izlemeye devam edeceğiz ya da ortak iradeyle gidişata yön vereceğiz.”
“COP31’deki güçlü liderliğimizle; küresel iklim diplomasisinde yeniden güveni, işbirliğini, kardeşliği ve aksiyonu hakim kılacağız.”
