Küresel et piyasasının en önemli oyuncularından biri olan Brezilya, Çin tarafından uygulamaya konulan yeni ticaret kısıtlamaları nedeniyle sektörde büyük bir kriz yaşanabileceği konusunda alarm veriyor. Dünyanın en büyük sığır eti ihracatçısı konumundaki ülke, bu yeni düzenlemelerin sektörde çöküşe yol açabileceği uyarısında bulunarak koruyucu tedbirleri gündeme getirdi.
Çin’in Vergi Kararı ve Beklenen Kayıplar
Brezilya Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (Mapa) tarafından hazırlanan resmi rapora göre, Çin’in getirdiği yeni tarifeler et endüstrisi için ciddi tehditler barındırıyor. Çin hükümeti, Aralık ayı sonunda yaptığı duyuruyla, yıllık ithalat limitini aşan sığır eti ürünlerine yüzde 55 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi.
Bu yeni düzenleme kapsamında Brezilya’nın 2026 yılı ihracat kotası yaklaşık 1,1 milyon ton olarak sınırlandırıldı. Bakanlığın 2025 verilerine dayandırdığı analizlere göre, Çin pazarından gelen talepte yüzde 35‘lik bir düşüş yaşanması bekleniyor. Bu oran, hacim bazında yaklaşık 600 bin tonluk bir ihracat kaybına tekabül ediyor.
Rakamlarla Kriz Tablosu
Bakanlık verilerine göre yeni düzenlemenin olası etkileri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Veri Türü | Detay |
|---|---|
| Ek Gümrük Vergisi | Limiti aşan ürünler için %55 |
| 2026 İhracat Kotası | Yaklaşık 1,1 milyon ton |
| Beklenen Talep Düşüşü | %35 |
| Tahmini Hacim Kaybı | Yaklaşık 600.000 ton |
Hükümetin Çözüm Planı: İhracat Kotası
Brezilya hükümeti, fiyatlarda yaşanacak sert düşüşlerin önüne geçmek ve üreticilerin zarar görmesini engellemek adına Çin’e yönelik ihracatta ulusal bir kota sistemi getirmeyi öneriyor. Kontrolsüz ihracatın devam etmesi halinde ekonomik sorunların derinleşeceğini vurgulayan Tarım Bakanlığı, şu risklere dikkat çekiyor:
- İhracatçı firmalar arasında kontrolsüz ve yıkıcı rekabetin başlaması.
- Et fiyatlarının sert bir şekilde aşağı yönlü kırılması.
- Elde kalan fazla ürünün diğer pazarlara yönlendirilerek dengeleri bozması.
- Kırsal kesimdeki üreticilerin ciddi gelir kaybı yaşaması.
- Tarım ve hayvancılık sektöründe istihdamın azalması.
Hükümetin masaya yatırdığı yeni plana göre, Çin’e yapılacak sığır eti ihracatı lisansa bağlanacak ve şirketlerin geçmiş satış performanslarına göre kotalar belirlenecek. Ayrıca planda, küçük ölçekli ihracatçılar için özel kotalar ayrılması da öngörülüyor.
Karar Mercii ve Küresel Etkiler
Söz konusu ihracat kotası ve lisans zorunluluğu önerisi, Brezilya Kalkınma, Sanayi, Ticaret ve Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Dış Ticaret Odası (Camex) tarafından değerlendirilerek karara bağlanacak.
Çin’in dünyanın en büyük et ithalatçısı, Brezilya’nın ise en büyük ihracatçılar arasında olduğu göz önüne alındığında, Camex’in vereceği karar sadece yerel üreticileri değil, küresel gıda zincirini ve dünya et fiyatlarını doğrudan etkileyecek nitelikte bulunuyor.
