Türkiye’de çalışan anneleri yakından ilgilendiren doğum izni düzenlemesinde kritik aşamaya gelindi. Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin, Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu bünyesinde kabul edilmesinin ardından gözler TBMM Genel Kurulu‘na çevrildi. Yapılacak yasal değişiklikle birlikte kadın çalışanların halihazırdaki doğum izni sürelerinin önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.
Meclis Takvimi ve Yasalaşma Süreci
TBMM Genel Kurulu, ilgili kanun teklifinin bütünü üzerindeki görüşmelerini tamamlamış durumda. Belirlenen takvime göre Genel Kurul, 7 Nisan Salı günkü oturumunda teklifin maddelerini görüşmeye başlayacak. Siyasi parti gruplarının bu konuda fikir birliği içinde hareket ederek, halihazırda izinde bulunan kadınları da kapsayacak şekilde düzenlemeyi bu hafta içinde yasalaştırması bekleniyor.
Yeni Doğum İzni Kaç Hafta Olacak?
Hazırlanan kanun teklifi ile kadın çalışanlara tanınan 16 haftalık doğum izni süresi 24 haftaya yükseltilecek. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte analık izni bitmiş olsa dahi, doğum tarihinden itibaren henüz 24 haftalık süreyi doldurmamış olan personele, talep etmeleri durumunda 8 hafta ek izin hakkı tanınabilecek.
Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan, konuya ilişkin şu detayları paylaştı: “Doğum izni; doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldı. Kadın çalışanın, sağlık durumunu doktor raporuyla onaylatması halinde doğumdan önceki 3 haftalık çalışma süresi de yeni düzenleme ile 2 haftaya indirildi. Böylece 24 haftalık doğum izninin 22 haftası doğumdan sonra kullanılabilecek. Bu sayede kadın çalışanın doğum sonrası izin süresi artırılmış olacak.”
Kapsam ve Uygulama Alanı
Yeni düzenleme geniş bir çalışan kesimini kapsıyor. Devlet memurları, işçi statüsünde çalışanlar (4/A) ve Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki kadın personel bu hak artışından faydalanabilecek.
Babalık İzni ve Diğer Sosyal Haklar
Teklif sadece doğum yapan kadınları değil, babaları ve koruyucu aileleri de kapsayan maddeler içeriyor:
- Babalık İzni: İşçi statüsünde çalışan erkeklerin eşinin doğum yapması halinde kullandığı 5 günlük ücretli izin süresi 10 güne çıkarılarak memurlarla aradaki fark gideriliyor.
- Koruyucu Aile İzni: Bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olan memurlara, çocuğun tesliminden itibaren 10 gün izin verilecek.
- Maddi Destekler: Geliri yetersiz bulunan kadın ve çocuklara, geçici maddi yardım kararı olmasa bile belirlenen oranlarda kesintisiz net harçlık ödenecek. Ayrıca çocukların aile yanında desteklenmesi için bölgesel şartlara göre ekonomik destekler sağlanacak.
SGK Doğum Ödeneği ve Maaş Artışı
Sürenin uzaması, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğini de doğrudan etkileyecek. Ödenekten yararlanmak için doğumdan önceki son bir yıl içinde en az 90 gün prim ödemiş olma şartı devam ediyor. Mevcut durumda 112 gün üzerinden hesaplanan ödenek, yeni yasayla birlikte 168 gün üzerinden hesaplanacak.
Noyan Doğan‘ın aktardığı rakamlara göre asgari ücretli bir çalışanın alacağı toplam ödenek tutarı şu şekilde değişecek:
- Mevcut Ödenek: 82.000 TL
- Yeni Düzenleme Sonrası Ödenek: 123.144 TL
Dijital Platformlara ve Oyunlara Yeni Kurallar
Kanun teklifi sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun platformları için de kritik düzenlemeler getiriyor. Buna göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak ve bu konuda yaş doğrulama gibi önlemler alınması zorunlu olacak. Ayrıca, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunların platformlarda sunulması yasaklanacak.
