Türkiye’nin enerji altyapısında köklü bir dönüşüm süreci başlıyor. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder), ülke genelindeki elektrik dağıtım şebekesinin modernizasyonu ve kesinti sürelerinin en aza indirilmesi hedefiyle önümüzdeki beş yılı kapsayan devasa bir yatırım programını duyurdu. Sektör, yeni tarife döneminde teknolojik altyapıyı güçlendirmek ve artan talebi karşılamak için milyarlarca liralık bütçeyi devreye alıyor.
Sektörün Yeni Yol Haritası Belli Oldu
Türkiye genelinde hizmet veren 21 elektrik dağıtım şirketini bünyesinde barındıran Elder, yeni dönem stratejilerini kamuoyu ile paylaştı. Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, düzenlenen basın toplantısında sektörün gelecek vizyonunu aktardı. Erdoğan, önümüzdeki beş yıllık süreçte elektrik dağıtım altyapısına toplam 777 milyar TL yatırım yapılmasının planlandığını açıkladı. Bu yatırımların odak noktasında şebeke modernizasyonu, kapasite artışı ve kesinti sürelerinin düşürülmesi yer alıyor.
Yatırımın Büyüklüğü ve Finansal Detaylar
Yeni tarife döneminde yatırım hacminde belirgin bir artış yaşandığına dikkat çeken Erdoğan, planlanan bütçenin büyüklüğünü döviz bazında da ifade etti. Erdoğan, söz konusu yatırımın 2025 Ekim ayı döviz kurları dikkate alındığında yaklaşık 19 milyar dolara karşılık geldiğini belirtti. Bütçenin önemli bir kısmı şebeke yenileme, genişletme ve iyileştirme çalışmalarına ayrılırken, planlı bakım bütçelerinde de artışa gidildi.
Yatırımların tarifeye yansıması konusuna açıklık getiren Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Dağıtım şirketlerinin yatırımları 10 yıl içinde itfa ediliyor ve gelir tavanları düzenleyici kurum tarafından belirleniyor. Faturalardaki devlet desteği ise dağıtıma değil, aktif enerji bedeline yönelik bir sübvansiyon niteliği taşıyor.”
Enerjide Dönüşüm: Dağıtım 2.0 Modeli
Enerji sektöründeki dönüşümün merkezinde elektrifikasyonun bulunduğunu vurgulayan Erdoğan, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonuyla birlikte dağıtım yapısının değiştiğini ifade etti. Bu değişimi yönetmek için “Dağıtım 2.0” adı verilen yeni bir model üzerinde çalışıldığını belirten Erdoğan, şebekenin artık sadece tüketimi değil, dağıtım seviyesinden sisteme bağlanan üretimi de yönetecek şekilde yeniden tasarlandığını söyledi.
Erdoğan, lisanssız üretim tesisi sayısının 35 bine yaklaştığını, özellikle güneş enerjisi yatırımlarındaki artışın şebeke planlama ve işletme süreçlerinde yeni yatırımları zorunlu kıldığını sözlerine ekledi.
Orta Karadeniz İçin 62 Milyar TL’lik Bölgesel Plan
Genel yatırım planının yanı sıra bölgesel bazda da büyük projeler hayata geçiriliyor. Yeşilırmak Elektrik Dağıtım AŞ (YEDAŞ), Orta Karadeniz bölgesinin enerji altyapısını güçlendirmek için 2026–2030 dönemini kapsayan toplam 62 milyar TL’lik bir yatırım ve bakım programı açıkladı. Samsun, Ordu, Çorum, Amasya ve Sinop illerini kapsayan bu program; yeni trafo merkezleri, şebeke yenileme ve dijital izleme sistemlerini içeriyor.
Yatırım Planlaması Karşılaştırması
| Kapsam | Yatırım Tutarı | Süreç / Dönem |
|---|---|---|
| Türkiye Geneli (Elder) | 777 Milyar TL (~19 Milyar USD) | Önümüzdeki 5 Yıl |
| Orta Karadeniz (YEDAŞ) | 62 Milyar TL | 2026 – 2030 |
YEDAŞ Genel Müdürü Yunus Emre Bilgi, dijital dönüşüm kapsamında Alçak Gerilim İzleme Sistemi (AGİS) ve Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) gibi teknolojilerin devreye alındığını belirtti. Bu sistemler sayesinde:
- Şebekenin büyük bölümü uzaktan izlenebilecek.
- Arızalara ihbar gelmeden müdahale edilebilecek.
- Kesinti süreleri azaltılarak arz güvenliği artırılacak.
Bilgi, amaçlarının yalnızca günümüzün enerji ihtiyacını karşılamak olmadığını, elektrikli araçlar ve dijitalleşmeyle değişen tüketim yapısına uygun, esnek bir altyapı kurmak olduğunu vurguladı.
Elektrikli Araç Şarjında ‘Onay’ Uyarısı
Toplantıda elektrikli araç sahiplerini ve site yönetimlerini ilgilendiren önemli uyarılarda da bulunuldu. Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, elektrikli araç şarj ünitelerinin yaygınlaşmasıyla tesisat uygunluğunun hayati önem taşıdığını belirtti. Yüksek güç çeken bu cihazların kontrolsüz kullanımının hem şebeke hem de kullanıcı için risk oluşturduğunu ifade eden Erdoğan, apartman ve sitelere kurulacak şarj istasyonları için dağıtım şirketlerinden onay alınması gerektiğinin altını çizdi. Erdoğan, teknik standartlara uygun kurulumun can ve mal güvenliği açısından kritik olduğunu kaydetti.
