Emekli vatandaşların heyecanla beklediği ÖTV’siz araç alımı konusundaki gelişmeler, kamuoyunun gündemindeki yerini koruyor. Son haftalarda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda değişiklik öngören yasa teklifi, geniş bir yankı uyandırdı. Sosyal mecralarda düzenlemenin yürürlüğe girdiği yönündeki iddialar artsa da, teklif henüz yasalaşma sürecini tamamlamış değil. CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından Şubat sonu ile Mart başı döneminde Meclis Başkanlığı’na iletilen bu teklif, şu an için Genel Kurul onayını bekliyor.
Emekliye ÖTV Muafiyeti Hangi Aşamada?
Meclis gündemine taşınan kanun teklifinin henüz yasalaşmadığının altını çizmek gerekiyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için önce TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesi, ardından Resmi Gazete‘de yayımlanması şart. Mevcut durumda düzenleme henüz bu aşamalardan geçmediği için yürürlükte değil. Eğer teklif kabul edilirse, uygulama esasları ve başvuru detayları Maliye Bakanlığı veya ilgili kurumlar tarafından kamuoyuna ilan edilecek.
Düzenlemeden Kimler Yararlanabilecek?
Söz konusu yasa teklifi tüm emekli gruplarını kapsamıyor. Metinde yer alan detaylara göre, muafiyetten yalnızca belirli kriterleri karşılayan şu grupların faydalanması öngörülüyor:
- 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu çerçevesinde esnaf veya sanatkâr statüsünde bulunanlar.
- 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi (Bağ-Kur) üzerinden yaşlılık aylığı alan emekliler.
Bu çerçevede, SSK (4/1-a) ve Emekli Sandığı kapsamındaki memur emeklilerinin genel olarak düzenleme dışında kalacağı görülüyor. Ayrıca ÇKS kayıtlı olup yoksulluk sınırı altında maaş alan tarım Bağ-Kur emeklileri gibi spesifik gruplar da teklifin odak noktaları arasında yer alıyor.
ÖTV’siz Araç Alımı İçin Belirlenen Şartlar
Teklifin yasalaşması halinde uygulanacak olan bazı temel kurallar şunlardır:
Hakkın Kullanımı: İstisna, emeklilik tarihini takip eden 5 yıl içinde kullanılmak zorunda olacak ve bir kişiye yalnızca bir defaya mahsus olarak tanınacak. Düzenleme sadece binek otomobilleri kapsayacak, ticari araçlar bu kapsamın dışında tutulacak.
Satış Kısıtlaması: Suistimallerin önüne geçmek amacıyla, ÖTV istisnasıyla alınan araçlar 5 yıl boyunca satılamayacak, devredilemeyecek veya üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunulamayacak. Bu süreden önce satış yapılması durumunda, ödenmeyen ÖTV miktarı gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek. Ancak sel, deprem veya kaza gibi aracın kullanılamaz hale geldiği “hurda” durumlarında hakkın yeniden doğabileceği ifade ediliyor.
Engelli Bireyler İçin Yeni ÖTV Düzenlemeleri
Meclis’teki görüşmelerde ekonomiye dair diğer düzenlemelerle birlikte engelli bireyleri ilgilendiren maddeler de kabul edildi. Yüzde 40 ve üzeri engeli bulunan ve ortopedik rahatsızlığı nedeniyle ehliyet alamayacağı kararlaştırılan bireylere de, 10 yılda bir kez olmak üzere ÖTV istisnası hakkı tanındı. Mevcut sistemde yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip olanlar, belirlenen fiyat limitleri dahilinde bu haktan yararlanabiliyordu. Yeni adımla birlikte kapsam genişletilmiş oldu.
Fiyat Limitleri ve Yerlilik Şartı
1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla geçerli olacak düzenlemeye göre, ÖTV ve MTV’den muaf araç alımlarında motor hacmi sınırlaması gözetilmeyecek. Ancak aracın tüm vergiler dahil satış bedelinin 2.873.900 Türk Lirası‘nın altında olması ve en az yüzde 40 yerlilik oranını karşılaması gerekecek. Bu şartlara uygun olan ve tercih edilebilecek modeller arasında şunlar yer alıyor:
- Togg: T10X ve T10F modelleri.
- Fiat: Egea Sedan ve Egea Cross.
- Renault: Clio, Megane Sedan ve Duster.
- Toyota: Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR.
- Hyundai: i20 ve Bayon.
