Avrupa elektrik endüstrisinin çatı kuruluşu Eurelectric tarafından yayınlanan “Savaşta test edilmiş güç sistemleri: Avrupa elektrik sektörü için dayanıklılık ve hazırlık” başlıklı rapor, kıtanın enerji güvenliğine dair endişe verici tabloyu gözler önüne serdi. Enerji sistemlerinin artık doğrudan askeri operasyonların hedefi haline geldiğini vurgulayan rapor, özellikle Ukrayna’daki savaşın enerji altyapısı üzerindeki yıkıcı etkilerini detaylandırdı.
Savaşta Enerji Altyapısına Yönelik Saldırı Bilançosu
Raporda yer alan verilere göre, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları 2025 yılında benzeri görülmemiş bir artış gösterdi. Savaşın seyrini değiştiren bu strateji değişikliği rakamlara şöyle yansıdı:
- Şubat 2022 – Aralık 2024: Toplam 1065 saldırı.
- Sadece 2025 Yılı: 1225 saldırı.
- Mali Hasar: Ukrayna enerji altyapısında 20 milyar doları (yaklaşık 17 milyar avro) aşan hasar.
Özellikle Kasım 2025’te gerçekleştirilen ve 450 dron ile 45 füzenin kullanıldığı geniş çaplı operasyon, modern enerji savaşlarının ulaştığı boyutu kanıtlar nitelikte. Raporda, Rusya’nın tarihsel “General Kış” stratejisini yeniden devreye sokarak, kış şartlarını sivil halkın direncini kırmak için bir silah gibi kullandığı belirtildi. Savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna’nın üretim kapasitesi ve enerji altyapısının yaklaşık yüzde 50’sinin imha edildiği, termik santrallerdeki kapasite kaybının ise yüzde 67’nin üzerine çıktığı kaydedildi.
Hibrit Tehditler Avrupa İçlerine Yayılıyor
Tehdidin sadece Ukrayna ile sınırlı kalmadığına dikkat çekilen raporda, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin de “inkâr edilebilir” hibrit saldırıların hedefinde olduğu vurgulandı. 2014-2024 yılları arasında Avrupa genelinde 219 hibrit savaş eylemi tespit edildi. Bu saldırıların öne çıkan detayları şunlar:
| Olay Türü | Hedef / Örnek | Etki / Maliyet |
|---|---|---|
| Fiziksel Sabotaj | Estlink-2 Hattı (Finlandiya-Estonya) | 50-60 milyon avro onarım maliyeti |
| Siber Saldırı | Danimarka’daki 22 Enerji Şirketi | Rus bağlantılı gruplar tarafından eş zamanlı hedef alındı |
Sektörün Hazırlık Durumu ve Öneriler
Eurelectric’in Avrupa genelindeki enerji şirketleriyle gerçekleştirdiği ankete göre, sektörün genel hazırlık seviyesi 10 üzerinden ortalama 6,7 olarak ölçüldü. Coğrafi olarak Rusya’ya daha yakın konumda bulunan İskandinav ve Baltık ülkelerindeki şirketlerin, ulusal savunma entegrasyonu ve fiziksel koruma konularında daha hazırlıklı oldukları gözlemlendi.
Raporda, Avrupa’nın enerji güvenliğini tahkim etmek adına şu üç temel öneri sunuldu:
- Fiziksel Koruma: Kritik trafo merkezlerinin fiziki olarak korunması ve yeni yatırımların “güvenlik odaklı tasarım” ile planlanması.
- Dağıtık Yapı: Enerji sisteminin, büyük ölçekli termik santrallere kıyasla saldırılara daha dayanıklı olan rüzgar ve güneş santralleri ile daha dağıtık bir yapıya kavuşturulması.
- Finansman Desteği: NATO müttefiki ülkelerin savunma amaçlı ayırdığı yaklaşık 250 milyar euroluk fondan enerji güvenliği için pay ayrılması.
Petrol Hattı Gerilimi: Slovakya’dan Ukrayna’ya Suçlama
Raporun yanı sıra bölgedeki enerji jeopolitiğinde de sular ısınıyor. Slovakya Başbakanı Robert Fico, Ukrayna’yı Rusya’dan Doğu Avrupa’ya petrol taşıyan boru hattının yeniden faaliyete geçmesini kasten geciktirmekle itham etti. Fico, bu durumun Macaristan’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine yönelik muhalefetini geri çekmesi için bir baskı aracı olarak kullanıldığını savundu. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise daha önce yaptığı açıklamada, Doğu Avrupa’ya giden ve Druzhba boru hattının Ukrayna kısmından geçen Rus petrolü sevkiyatının, 27 Ocak’ta gerçekleşen bir Rus saldırısı nedeniyle askıya alındığını duyurmuştu.
