Avrupa elektrik sektörünün en üst düzey temsilcisi olan Eurelectric tarafından yayımlanan kapsamlı bir rapor, kıta genelindeki enerji güvenliğinin daha önce eşine rastlanmamış riskler altında olduğunu gözler önüne serdi. “Savaşta test edilmiş güç sistemleri: Avrupa elektrik sektörü için dayanıklılık ve hazırlık” adını taşıyan çalışma, enerji altyapılarının artık doğrudan askeri operasyonların hedefi haline geldiğini vurguluyor. Raporda yer alan veriler, Ukrayna’daki savaşın enerji sistemleri üzerindeki yıkıcı etkisini ve artan saldırı dalgasını detaylandırıyor.
Savaşın Bilançosu: Enerji Altyapısına Yönelik Saldırılar
Ukrayna’da devam eden çatışmaların analiz edildiği raporda, Rusya’nın enerji tesislerine yönelik saldırılarında 2025 yılında dramatik bir artış yaşandığına dikkat çekildi. Şubat 2022 ile Aralık 2024 arasındaki yaklaşık üç yıllık dönemde toplam 1065 saldırı kayıtlara geçerken, sadece 2025 yılı içerisinde bu sayının 1225‘e ulaştığı belirtildi. Bu yoğun bombardıman sonucunda Ukrayna enerji altyapısında meydana gelen maddi hasarın 20 milyar doları (yaklaşık 17 milyar avro) aştığı hesaplanıyor.
Saldırı İstatistikleri Karşılaştırması
| Dönem | Gerçekleşen Saldırı Sayısı |
|---|---|
| Şubat 2022 – Aralık 2024 | 1065 |
| Sadece 2025 Yılı | 1225 |
Rusya’nın Stratejisi: “General Kış” ve Kritik Hedefler
Raporda, Rusya’nın savaş stratejisi olarak trafolar ve termik santraller gibi sistemin can damarı olan noktaları özellikle seçtiği vurgulandı. Modern enerji savaşının ulaştığı boyutu göstermesi açısından, Kasım 2025‘te gerçekleştirilen ve 450 dron ile 45 füzenin kullanıldığı geniş çaplı saldırı örnek gösterildi. Rusya’nın tarihsel bir taktiği olan ve zorlu kış koşullarını bir silah olarak kullanmayı amaçlayan “General Kış” yaklaşımının, sivil halkın direncini kırmak için yeniden devreye sokulduğu ifade edildi.
Savaşın başından bu yana Ukrayna’nın enerji üretim ve altyapı kapasitesindeki kayıplar ise şu şekilde sıralandı:
- Ülkenin toplam enerji altyapısı ve üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 50’si imha edildi.
- Termik santrallerdeki kapasite kaybı yüzde 67’yi aştı.
Tehdit Avrupa Birliği’ne Yayılıyor: Hibrit Savaş
Eurelectric raporu, tehlikenin sadece Ukrayna sınırları içinde kalmadığını, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin de “inkâr edilebilir” hibrit saldırıların hedefinde olduğunu ortaya koydu. 2014-2024 yılları arasında Avrupa genelinde 219 hibrit savaş eylemi tespit edildi. Bu tehditlerin başında deniz altı kablolarına sabotaj ve siber saldırılar geliyor.
Özellikle Finlandiya ve Estonya arasındaki enerji bağlantısını sağlayan Estlink-2 hattının 2024 yılında koparılmasının, 50-60 milyon avro civarında bir onarım maliyeti yarattığı belirtildi. Siber dünyada ise Rusya bağlantılı grupların Danimarka’daki 22 enerji şirketine eş zamanlı saldırı düzenlediği kaydedildi.
Sektörün Hazırlık Durumu ve Çözüm Önerileri
Avrupa’daki enerji şirketleri ile yapılan anket çalışması sonucunda, sektörün genel hazırlık seviyesi 10 üzerinden ortalama 6,7 olarak belirlendi. Coğrafi olarak Rusya’ya daha yakın konumda bulunan İskandinav ve Baltık ülkelerindeki şirketlerin, ulusal savunma entegrasyonu ve fiziksel koruma konularında daha hazırlıklı oldukları görüldü.
Raporda, Avrupa’nın enerji güvenliğini sağlamlaştırmak adına şu üç temel öneri sunuldu:
- Fiziki Koruma: Kritik trafo merkezleri fiziki olarak korunmalı ve yeni yatırımlar “güvenlik odaklı tasarım” anlayışıyla planlanmalı.
- Dağıtık Sistem: Enerji sistemi, saldırılara karşı büyük termik santrallerden daha dayanıklı olan rüzgar ve güneş santralleri ile daha dağıtık bir yapıya kavuşturulmalı.
- Finansman Desteği: NATO müttefiki ülkelerin savunma amacıyla ayırdığı yaklaşık 250 milyar euroluk fondan enerji güvenliği için pay ayrılmalı.
Slovakya ve Ukrayna Arasında Petrol Hattı Gerilimi
Öte yandan bölgedeki enerji tansiyonu politik söylemlere de yansıdı. Slovakya Başbakanı Robert Fico, Rusya’dan Doğu Avrupa’ya petrol taşıyan boru hattının yeniden açılmasını geciktirdiği gerekçesiyle Ukrayna’yı suçladı. Fico, bu durumun Macaristan’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine yönelik vetosunu kaldırması için bir baskı aracı olarak kullanıldığını iddia etti. Konuyla ilgili olarak Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise Druzhba boru hattının Ukrayna kısmından geçen sevkiyatın, bir Rus saldırısı sebebiyle 27 Ocak tarihinden beri askıya alındığını duyurmuştu.
