Facebook tarafından 2018 yılında özellikle lise çağındaki gençleri hedefleyerek geliştirilen, ancak piyasaya sürülmeden rafa kaldırılan “Bell” isimli mesajlaşma uygulamasının bilinmeyen yönleri, federal mahkemeye sunulan belgelerle açığa çıktı. Teknoloji devinin, genç kullanıcı kitlesini platforma çekme stratejisinin bir parçası olan bu gizli proje, çarpıcı detaylar içeriyor.
Bell Uygulaması: Ne Zaman ve Nasıl Tasarlandı?
Mahkemeye delil olarak sunulan dahili şirket sunumlarına göre; Bell uygulaması, öğrencilerin sadece kendi okullarındaki akranlarıyla iletişim kurabilmesine olanak tanıyan kapalı bir devre olarak kurgulandı. Facebook’un bu stratejik hamlesi, 18 yaş altı kullanıcıları kazanmayı ve onları uzun vadeli olarak ekosistemde tutmayı hedefliyordu.
Uygulamanın tasarım mimarisi incelendiğinde, popüler iletişim platformları Discord ve Slack benzeri bir yapı dikkat çekiyor. Proje kapsamında öğrencilerin kullanımına sunulması planlanan özellikler ise şöyle sıralanıyor:
- Sadece okul arkadaşlarıyla iletişim kurabilme imkanı.
- Spor müsabakaları ve okul etkinlikleri için özel tartışma alanları.
- “Koridor fısıltıları” olarak adlandırılan dedikodu ve sohbet forumları.
- İsimsiz (anonim) içerik paylaşabilme bölümleri.
- Eğitim odaklı Google Classroom entegrasyonu.
Ayrıca planlamalara göre, mezuniyet sonrasında kullanıcıların bu platformdaki verilerinin ana Facebook hesaplarına entegre edilmesi ve aktarılması hedefleniyordu.
Yasal Süreç: Kimler, Neden Yargılanıyor?
Söz konusu belgeler, çocukların ve gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilediği gerekçesiyle teknoloji devlerine karşı açılan büyük bir davanın dosyasında yer aldı. Aralarında 33 eyalet başsavcısının da bulunduğu davacı taraf, şirketleri, ürünlerinin zararlarını bilmelerine rağmen bağımlılık yapıcı tasarımlar kullanmakla suçluyor.
Dava dosyasında adı geçen teknoloji devleri ve suçlamaların özeti aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
| Davalı Şirketler | Davacı Taraf | Temel Suçlama |
|---|---|---|
| Meta, Google, ByteDance, Snap | 33 Eyalet Başsavcısı ve diğerleri | Çocukların ruh sağlığına zarar verdiği bilinen bağımlılık yapıcı ürünler tasarlamak |
Meta’nın Savunması Ne Oldu?
Ortaya çıkan belgeler ve “Bell” projesiyle ilgili olarak Meta cephesinden de bir açıklama geldi. Şirket, Bell’in sadece erken aşamada kalmış bir fikir olduğunu ve hayata geçirilmediğini vurgularken, gençlerin güvenliğini sağlama konusundaki çalışmalarına kararlılıkla devam ettiklerini savundu.
