Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı’nın işlevsiz kalmasıyla tetiklenen enerji krizinin dünya genelinde benzeri görülmemiş bir arz sarsıntısına dönüştüğünü duyurdu. Fransız medyasının önemli yayın organlarından Le Figaro’ya özel açıklamalarda bulunan Birol, küresel piyasaların şimdiye dek bu çapta devasa bir enerji kesintisiyle karşı karşıya gelmediğinin altını çizdi.
Geçmişteki Büyük Krizlerin Toplamından Daha Ağır
Birol, güncel krizin şiddetini tarihsel bir perspektifle değerlendirdi. 1973, 1979 ve 2002 yıllarında yaşanan büyük enerji darboğazlarını hatırlatan UEA Başkanı, şu anki tablonun bu üç dönemin kümülatif etkisinden bile daha yıkıcı olduğunu vurguladı. Mevcut durumun vahameti aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Kriz Dönemleri | Kıyaslama Analizi |
|---|---|
| 1973, 1979 ve 2002 Krizleri | Tarihin en büyük enerji arzı kesintileri olarak biliniyor. |
| Güncel Hürmüz Krizi | Bahsi geçen üç krizin toplamından daha ağır bir tablo oluşturuyor. |
Küresel Risk Altındaki Bölgeler ve Gelişmekte Olan Ülkeler
Yaşanan bu tıkanıklığın coğrafi yansımalarına değinen Fatih Birol, özellikle Avrupa, Japonya ve Avustralya gibi bölgelerin ciddi zorluklarla yüzleşebilecek aktörler arasında yer aldığını dile getirdi. Buna karşın Birol, en kritik riskin gelişmekte olan ekonomiler üzerinde toplandığını belirterek, arz kısıtlılığının dünya ekonomisindeki dengeleri sarsmaya devam ettiğini bildirdi.
Enerji ve Gıda Fiyatlarında “Çifte Şok” Etkisi
Enerji maliyetlerindeki ani ve sert artışın gıda fiyatlarını da doğrudan yukarı çektiğini kaydeden Birol, bu durumun küresel çaptaki enflasyonist baskıyı daha da körüklediğini söyledi. Özellikle düşük gelirli ekonomilerin bu “çifte şok” karşısında savunmasız kaldığını hatırlatan UEA Başkanı, mevcut krizin sadece enerji piyasalarını değil, insanların temel geçim masraflarını da sarsıcı bir şekilde etkilediğini belirtti.
