İki haftalık bir ateşkesin ilan edilmesi ve ABD ile İran arasında üst düzey görüşmelerin başlamasının ardından küresel enerji piyasalarındaki ciddi bir gerilim yaşanma ihtimali azalsa da, Fitch Ratings, bu ateşkesin şimdiden ciddi bir baskı altında olduğunu ve belirsizliğin yüksekliğini koruduğunu belirtti.
Ateşkesin Durumu ve Belirsizlikler
Fitch’ten yapılan açıklamada, ateşkesin etkinliğinin ve sürdürülebilirliğinin henüz garanti altında olmadığı, gelişmelere dair belirsizliğin ise devam ettiği vurgulandı. Görüşmelerin olası sonuçları, çatışma sonrası bölgesel güvenlik ve iş ortamının durumu, enerji akışlarının ve tedarik zinciri lojistiğinin toparlanma hızı gibi faktörlerin önemli belirsizlik unsurları olarak öne çıktığı kaydedildi. Açıklamada, olumsuz bir senaryonun, kredi notlarında indirim olasılığını değerlendirmek için uygun bir ölçüt olmaya devam ettiği ifade edildi.
Kısa Vadeli Tırmanma Riskleri Azaldı
Ateşkesin başarılı olması ve devam etmesi durumunda, İran’a yönelik geniş çaplı bir kara harekatı, Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığında aksama riski veya Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi devletlerin İran’a karşı operasyon düzenlemesi gibi kısa vadeli tırmanma risklerinin ortadan kalkacağı öngörüldü.
Savaşın Tırmanması Halinde Etkileri
Eğer savaş önemli ölçüde tırmanırsa, bunun İran ve diğer Körfez ülkelerindeki enerji üretiminde daha ciddi zararlara yol açabileceği belirtildi. Bu durumun, küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarında daha keskin ve kalıcı artışlara neden olabileceği, ancak böylesine yüksek fiyat seviyelerinde talebin önemli ölçüde azalma olasılığının yukarı yönlü riskleri sınırlayacağı ifade edildi.
Temel Senaryo ve Petrol Fiyatları
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı varsayımıyla, Brent petrol için varil başına ortalama 70 dolar olarak belirlenen temel senaryonun, 2026’nın ikinci çeyreğinin geri kalanında ve sonrasında petrol akışlarında yaşanacak kademeli bir normalleşmeyle tutarlılığını koruduğu kaydedildi. Piyasanın arz açısından iyi durumda olmaya devam ettiği ve savaş kaynaklı hasar ile üretim kesintilerine rağmen petrol fiyatlarının, birçok piyasa katılımcısının beklentisinden daha hızlı bir şekilde çatışma öncesi seviyelere dönebileceği değerlendirmesi yapıldı.
Risklerin Devamı ve Jeopolitik Etkiler
Ancak, bu temel senaryoya yönelik önemli risklerin devam ettiği ve daha yüksek enerji fiyatları ile daha büyük aksamalar yönünde bir eğilimin sürdüğü belirtildi. ABD ile İran arasındaki müzakerelerin bu konularda daha fazla netlik sağlayabileceği ancak temel riskin, daha yüksek jeopolitik risk primlerinin petrol fiyatlarını daha uzun süre yüksek tutabilmesi olduğu vurgulandı.
Sonuç: Kırılganlık ve Uzun Vadeli Etkiler
Açıklamada, Körfez’deki durumun oynaklığını koruduğu, ateşkesin şimdiden kırılgan bir hal aldığı ve müzakerelerin son derece karmaşık geçeceği belirtildi. Sonuç olarak, gerginliğin tırmanmasına yönelik senaryoların hala olası göründüğü, ateşkes devam etse bile çatışmanın Körfez’in güvenliği ve iş ortamı üzerinde şu aşamada tahmin edilmesi zor uzun vadeli etkilerinin olabileceği ifade edildi. Bu etkilerin, bölgedeki pek çok ihraççının kredi profilini etkileyebileceği de eklendi.
