Türkiye, mevcut sıkı para politikası duruşuna rağmen uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings tarafından yayımlanan verilere göre, gelişen piyasa bankaları arasında kredi büyümesi performansıyla listenin en başında yer aldı. Rapor, Türk bankalarının bölgesel büyümeye olan kritik etkisini gözler önüne seriyor.
Dev Bankalar Mercek Altında: 48 Trilyon Dolarlık Ekosistem
Fitch Ratings, Gelişen Piyasalar (EM) En Büyük Bankalar İzleme Raporu‘nu güncelleyerek 2025 yılı ilk yarı finansal sonuçlarını paylaştı. Hazırlanan bu kapsamlı veri seti, sermaye piyasalarında aktif borçlanma gerçekleştiren ve toplam varlıkları 48 trilyon doların üzerinde olan 142 büyük gelişen piyasa bankasını kapsıyor.
Rapora dair öne çıkan metodolojik detaylar şunlar:
- İncelenen örneklem, JPMorgan Chase & Co.’nun Kurumsal Gelişen Piyasalar Tahvil Endeksi (CEMBI) ile büyük oranda paralellik gösteriyor.
- Son güncelleme ile birlikte izleme listesine yedi yeni banka daha dahil edildi.
- Analizler; son beş mali yılı kapsayan aktif-pasif yönetimi, likidite durumları, kârlılık oranları ve sermaye yeterliliği verilerine dayanıyor.
Büyümenin İtici Gücü Türkiye Oldu
Raporun en dikkat çekici bölümünü kredi büyüme rakamları oluşturdu. Geçtiğimiz yılın ilk yarısında, incelenen tüm bankalarda ortalama kredi büyümesi yıllıklandırılmış bazda yüzde 12 seviyesinde gerçekleşti. Bu büyümeye en büyük katkıyı ise ağırlıklı olarak Türkiye’deki bankaların performansı sayesinde yüzde 31‘lik bir artış yakalayan gelişen Avrupa bankaları sağladı.
Bölgesel bazda kredi ve mevduat hareketleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Bölge / Kategori | Büyüme / Değişim Oranı | Öne Çıkan Detay |
|---|---|---|
| Genel Ortalama | %12 | Tüm bankaların yıllıklandırılmış kredi büyümesi. |
| Gelişen Avrupa | %31 | Türkiye’deki bankaların ağırlıklı etkisiyle lider konumda. |
| Latin Amerika | %8 | Brezilya bankalarının katkısıyla artış sağlandı. |
| Latin Amerika (Mevduat) | -%2 | Mevduat tabanında ortalama daralma yaşandı. |
Kârlılık ve Faiz Marjlarında Son Durum
Gelişen piyasa bankalarının kârlılık göstergelerinden biri olan net faiz marjı (NIM), 1Y25 döneminde genel olarak yüzde 4,2 seviyesinde yatay bir seyir izledi. Çoğu bölgede ortalama NIM oranlarında hafif düşüşler gözlemlenirken, Afrika bankaları bu trendden ayrıştı.
Afrika bölgesindeki bankalarda net faiz marjı, 2024 yılındaki yüzde 5,7 seviyesinden yüzde 6,2‘ye yükseldi. Fitch, bu artışın büyük ölçüde Nijerya‘daki bankaların performansından kaynaklandığını belirtti.
