Biber ve Antep fıstığı fiyatları fırlarken, limon ve salatalıktaki düşüş artışı frenlemeye yetmedi. TÜRK-İŞ’in mutfak enflasyonu ise yüzde 3,17 ile daha yüksek bir artışa işaret etti.
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), Eylül ayına ilişkin Gıda Fiyat Endeksi (TEGE) verilerini açıkladı. Veriler, gıda fiyatlarındaki yüksek seyrin devam ettiğini ve aylık gıda enflasyonunun son aylarda olduğu gibi yine %2’nin üzerinde gerçekleştiğini ortaya koydu.
Eylül Ayı Gıda Enflasyonu Karnesi
| Kurum / Gösterge | Eylül Ayı Aylık Artış (%) |
| TEPAV Gıda Fiyat Endeksi (TEGE) | 2,81 |
| TÜRK-İŞ Mutfak Enflasyonu | 3,17 |
TEPAV’ın açıklamasına göre, 1-30 Eylül 2025 döneminde aylık gıda enflasyonu %2,81 oranında artış gösterdi. Aynı dönem) verilerini açıkladı. Gıda enflasyonunun öncü göstergesi olan rapora göre, 1-30 Eylül 2025 döneminde aylık gıda enflasyonu %2,81 oranında artarak yüksek seyrini sürdürdü.
Eylül Ayı Gıda Enflasyonu Karnesi
| Kurum / Gösterge | Eylül Ayı Aylık Artış Oranı (%) |
| TEPAV (TEGE) | 2,81 |
| TÜRK-İŞ (Mutfak Enflasyonu) | 3,17 |
TEPAV’ın verileri, son aylarda olduğu gibi aylık gıda enflasyonunun yine %2’nin üzerinde gerçekleş için Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) tarafından hesaplanan ve sadece dar gelirlinin mutfağını yansıtan “mutfak enflasyonu” ise %3,17 ile daha yüksek bir artışa işaret etti.
Fiyatı Artanlar ve Düşenler
Eylül ayında sebze ve meyve reyonunda fiyat hareketleri ayrıştı. Fiyatı en fazla düşen ürünler limon, salatalık ve karpuz oldu.
Buna karşılık, özellikle sivri biber, çarliston biber ve kıvırcık fiyatlarında yaşanan belirgin artışlar, sebze grubundaki genel fiyat seviyesini yukarı çekti.
Taze meyve ve sebze dışındaki ürünlerde ise en yüksek fiyat artışları Antep fıstığı, sakatat ürünleri ve reçelde görüldü. Lokum, ay çekirdeği ve kakaolu toz içecek ise fiyatı düşen ürünler arasında yer aldı.
Finans Hattı Yorumu:
TEPAV ve TÜRK-İŞ’in açıkladığı bu öncü veriler, yarın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanacak olan resmi Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) için olumsuz bir sinyal niteliğindedir. Bu veriler, gıda enflasyonunun manşet enflasyon üzerinde baskı yaratmaya devam edeceğini gösteriyor.
-
“Yapışkan Gıda Enflasyonu”: Aylık gıda enflasyonunun istikrarlı bir şekilde %2’nin üzerinde kalması, gıda fiyatlarındaki artış eğiliminin **”tiğini ve fiyat baskılarının devam ettiğini ortaya koydu.
Aynı dönemde, daha çok dar gelirlinin gıda sepetini ölçen TÜRK-İŞ’in hesapladığı mutfak enflasyonu ise %3,17 olarak gerçekleşti.
Biber Fiyatları Uçtu, Limon Ucuzladı
Eylül ayında taze meyve ve sebze kategorisinde fiyat hareketleri ayrıştı:
-
Fiyatı En Çok Düşenler: Limon, salatalık ve karpuz.
-
Fiyatı En Çok Artanlar: Sivri biber, çarliston biber ve kıvırcık.
Taze meyve ve sebze dışındaki işlenmiş gıda ürünlerinde ise en yüksek fiyat artışları Antep fıstığı, sakatat ürünleri ve reçelde görüldü. Buna karşılık lokum, ayyapışkan”** bir hal aldığını ve kolay kolay yavaşlamadığını gösteriyor. Bu durum, hem hane halkının alım gücünü eritiyor hem de Merkez Bankası’nın dezenflasyon hedeflerine ulaşmasını zorlaştırıyor.
2. Hizmet Enflasyonuna Etkisi: Gıda fiyatlarındaki artış, sadece market alışverişini değil, aynı zamanda en önemli hizmet kalemlerinden biri olan “lokanta ve otel” fiyatlarını da doğrudan etkiler. Bu durum, zaten yüksek olan hizmet enflasyonunun daha da katılaşmasına neden olur.
3. Öncü Gösterge Olarak Önemi: Gıda ve alkolsüz içecekler, TÜFE sepetindeki en yüksek ağırlığa sahip harcama grubudur (yaklaşık %25). Bu nedenle, gıda fiyatlarındaki %2,8’lik bir artış, manşet aylık enflasyonun da beklentilere yakın veya bir miktar üzerinde gelme olasılığını artırmaktadır.
4. **T çekirdeği ve kakaolu toz içecek fiyatlarında ise düşüşler yaşandı.
Finans Hattı Yorumu:
TEPAV ve TÜRK-İŞ tarafından açıklanan bu öncü veriler, yarın TÜİK tarafından açıklanacak olan resmi Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) için maalesef negatif bir sinyal veriyor. Gıda, TÜFE sepeti içindeki en ağır ağırlığa sahip kalem olduğu için, gıda fiyatlarındaki bu güçlü artışın manşet enflasyonu da yukarı çekmesi beklenir.
Bu verinin piyasalar ve ekonomi yönetimi için anlamı şudur:
-
Dezenflasyonda Zorlu Patika: Aylık gıda enflasyonunun %3 civarında seyretmeye devam etmesi, Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon hedeflerine ulaşmasının ne kadar zorlu olacağını bir kez daha gösteriyor. Bu durum, enflasyondaki “yapışkanlığın” ne kadar derin olduğunu ve özellikle gıda tarafında arz yönlü sorunların devam ettiğini teyit ediyor.
-
Hissedilen Enflasyon: TÜRK-İŞ’in mutfak enflasyonunu TEPAV’dan daha yüksek ölçmesi, özellikle dar ve sabit gelirli hanelerin hissettiği enflasyonun, ortalama enflasyondan daha yüksek olduğunun bir göstergesidir. Bu, alım gücündeki erimenin bu kesimlerde daha ağır yaşandığı anlamına gelir.
-
TCMB Üzerindeki Baskı: Gıda enflasyonundaki bu katılık, TCMB’nin uyguladığı sıkı para politikasından yakın zamanda taviz verCMB İçin Anlamı:** Bu veriler, Merkez Bankası’nın sıkı para politikası duruşunu koruması ve faiz indirimleri için acele etmemesi gerektiği yönündeki argümanları güçlendirir. Enflasyonun en temel kaleminde bu denli güçlü bir artış varken, TCMB’nin para politikasını gevşetmesi beklenemez.
Sonuç olarak, bu öncü gıda enflasyonu verileri, dezenflasyon sürecinin önündeki yolun hala engebeli olduğunu ve özellikle gıda tarafındaki fiyat baskılarının devam ettiğini teyit etmektedir. Piyasalar, bu verinin ardından yarınki resmi TÜFE rakamlarına ve bunun para politikası üzerindeki olası etkilerine odaklanacaktır.
