Orta Doğu’da Savaş Başladı, Piyasalar Kırmızı Alarmda, Regülatörler Devrede
Orta Doğu’da aylardır süren gerilim, hafta sonu ABD-İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyon ve İran’ın sert misillemeleriyle topyekûn bir savaşa dönüştü. İran dini lideri Hamaney dahil üst düzey komutanların öldürüldüğü iddiaları ve Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığı haberleri küresel piyasalarda şok etkisi yarattı. Gelişmeler üzerine yurt içinde TCMB ve Borsa İstanbul, piyasalarda paniği önlemek için bir dizi kritik tedbiri devreye soktu. Borsa İstanbul’un güne sert satışlarla başlaması bekleniyor.
Savaş Cephesinde Son Durum
-
Çatışma Başladı: ABD ve İsrail’in İran’a yönelik koordineli hava saldırıları başlattığı, buna karşılık İran’ın çeşitli ülkelerdeki ABD üslerini ve İsrail’in başkenti Tel Aviv’i vurduğu bildirildi.
-
Üst Düzey Kayıplar: Saldırılarda İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı ve Savunma Bakanı’nın öldürüldüğü iddia edildi. Eski Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın da hayatını kaybedenler arasında olduğu öne sürüldü.
-
Hürmüz Boğazı Kapatıldı: İran, küresel petrol sevkiyatının can damarı olan Hürmüz Boğazı’nı gemi geçişlerine kapattığını duyurdu. Bu haber henüz bağımsız kaynaklarca teyit edilmedi.
-
Liderlerden Açıklamalar: ABD Başkanı Trump, “Bunu yapmasaydık, iki hafta içinde nükleer silaha sahip olacaklardı. Onlar konuşmak istiyorlar ve ben de bunu kabul ettim.” açıklamasını yaptı. İsrail Başbakanı Netanyahu ise saldırıların artacağı tehdidinde bulundu.
Yurt İçinde Piyasaları Koruma Adımları
Piyasalarda yaşanması muhtemel sert dalgalanmalara karşı regülatörler sabah saatlerinde bir dizi önlem aldı:
-
Açığa Satış Yasağı: Borsa İstanbul’da açığa satış işlemleri 6 Mart seans sonuna kadar yasaklandı.
-
TCMB’den Likidite Hamlesi: TCMB, bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verdiğini açıkladı.
-
TCMB’den Döviz Hamlesi: Döviz piyasasındaki oynaklığı engellemek amacıyla TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanacağı duyuruldu.
-
Emir/İşlem Oranı Düşürüldü: Pay Piyasası’nda volatiliteyi azaltmak için emir/işlem oranı 5:1’den 3:1’e indirildi.
-
Borsa Kapatılmayacak: Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), Borsa İstanbul’un Pazartesi günü işlemlere kapatılacağı iddiasını yalanladı.
Analiz: Hürmüz Boğazı Krizi ve Küresel Etkileri
Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığı haberinin doğrulanması, küresel enerji arzında ani ve sert bir şok anlamına gelir. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin yapıldığı bu hattın devre dışı kalması, petrol fiyatlarında kısa sürede %10–15 bandında bir sıçramaya neden olabilir. Bu durumun zincirleme etkileri ise küresel enflasyonun yeniden tetiklenmesi, merkez bankalarının faiz indirim alanının ortadan kalkması ve hisse senedi piyasalarında derin bir “riskten kaçış” eğilimi olacaktır.
Analiz: Savaşın Türkiye’ye Olası Etkileri
Türkiye, net enerji ithalatçısı olduğu için petrol fiyatlarındaki şoktan en çok etkilenecek ülkelerden biridir. Akaryakıt fiyatları hızla artar, bu da üretim maliyetleri üzerinden enflasyonu yukarı çeker ve cari açığı büyütür. Bu senaryo, TCMB’nin faiz indirim alanını tamamen ortadan kaldırabilir. Borsa’da ise havacılık, sanayi ve bankacılık sektörlerinin en ağır darbeyi alması, savunma sanayi ve kısmi enerji hisselerinde ise pozitif ayrışma görülmesi beklenir.
Günün ve Haftanın Ajandası
-
Bugün: Yurt içinde büyüme verisi, yurt içi ve yurt dışında İmalat PMI verileri açıklanacak.
-
Yarın: Yurt içinde enflasyon verisi açıklanacak.
-
Haftanın Gündemi: MSCI endeks değişiklikleri 27 Şubat’ta yürürlüğe girecek.
Finans Hattı Yorumu:
Piyasalar, uzun zamandır fiyatlamalardan kaçındığı “en kötü senaryo” ile yüzleşiyor. ABD-İran arasındaki sıcak çatışma, piyasalardaki tüm temel analizleri ve teknik beklentileri bir anda rafa kaldırdı. Savaş gibi olağanüstü şok durumlarında piyasalar “önce sat, sonra düşün” stratejisini uygular. Bu nedenle bugün tamamen manşetlere ve yatırımcı psikolojisine (paniğe) dayalı bir piyasa izleyeceğiz.
Yurt içinde regülatörlerin sabah saatlerinde aldığı önlemler (açığa satış yasağı, likidite adımları vb.) oldukça yerinde ve kritiktir. Bu adımlar, savaşın yarattığı temel hasarı ortadan kaldırmaz ancak ilk panik dalgasının yıkıcı bir “çöküşe” dönüşmesini engellemeyi, piyasaya bir miktar nefes aldırmayı ve işlemlerin daha düzenli gerçekleşmesini sağlamayı hedefler. Bu, bir “hasar kontrol” operasyonudur.
Ancak asıl tehlike sadece sıcak çatışma değil, olayın tetikleyeceği makroekonomik zincirleme reaksiyondur. Hürmüz Boğazı’nın tehlikeye girmesi riski, petrol fiyatları üzerinden tüm küresel dezenflasyon sürecini altüst edebilir. Piyasaların aylardır ralli yapmasına neden olan “Merkez Bankaları faiz indirecek” beklentisi, yerini “enflasyon yeniden patlayacak, faizler yüksek kalacak” kabusuna bırakırsa, hisse senetlerindeki satış baskısı kalıcı ve derin bir trende dönüşebilir.
Bugün portföyü korumanın anahtarı, soğukkanlı olmak ve sektörel rotasyonu doğru okumaktır. Havacılık, bankacılık ve enerji yoğun sanayi şirketleri en ağır darbeyi alacakken, savunma sanayi şirketleri ve petrol fiyatlarındaki yükselişten fayda sağlayacak enerji şirketleri defansif bir kalkan görevi görebilir. Yatırımcıların bu kaos ortamında kredili işlemlerden kesinlikle uzak durması, “düşen bıçağı tutmaya” çalışmaması ve nakit pozisyonlarını koruyarak suların durulmasını beklemesi en rasyonel yaklaşım olacaktır. Unutulmamalıdır ki, savaş ortamında en değerli varlık, panikle hareket etmemektir.
