Savaş ve Petrol Şoku Piyasaları Vurdu, G-7 ve Regülatörler Devrede
Orta Doğu’da tırmanan savaş, İran’ın yeni dini liderini seçmesi ve hafta sonu devam eden karşılıklı saldırılarla yeni bir evreye girdi. Petrol fiyatları arz endişeleriyle 100 doları aşarken, G-7 ülkelerinin stratejik rezervleri devreye sokma planı ve Suudi Arabistan’dan gelen arz artışı sinyalleri tansiyonu bir miktar düşürmeye çalıştı. Yurt içinde ise regülatörler, piyasalardaki sert düşüşü sınırlamak için açığa satış yasağı dahil bir dizi önlem aldı. Borsa İstanbul’un haftaya sert satıcılı bir başlangıç yapması bekleniyor.
Ne Oldu?
-
Savaş Tırmanıyor: İran-ABD-İsrail arasındaki çatışmalar hafta sonu da devam etti. Bahreyn ve Suudi Arabistan’da İran bağlantılı saldırılar rapor edildi.
-
İran’da Yeni Lider: İran’ın yeni dini liderinin, bir önceki lider Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney olduğu açıklandı.
-
Petrol Piyasasında Karşı Hamleler: Fiyatların 100 doları aşması üzerine Financial Times, G-7 ülkelerinin olağanüstü petrol rezervlerini kullanıma açmayı planladığını yazdı. Bloomberg ise Suudi Arabistan’ın hızlı teslim ham petrol arzı teklif ettiğini bildirdi. Bu haberler petrol fiyatlarının zirvelerden bir miktar geri çekilmesini sağladı.
-
Yurt İçi Regülatörler Devrede: Borsa İstanbul’da açığa satış yasağı 13 Mart’a kadar uzatıldı. Ayrıca kredili işlemlerdeki öz kaynak oranı esnekliği de aynı tarihe kadar devam edecek.
Borsa İstanbul Beklentisi
BİST100 endeksi geçen haftayı 925 puanlık devasa bir düşüşle tamamlamıştı. Artan jeopolitik riskler, 100 doları aşan petrol fiyatlarının yaratacağı enflasyonist baskı, Asya piyasalarındaki negatif seyir ve VİOP akşam seansının 64 puan ekside kapanması, Borsa İstanbul’da yeni haftaya baskılı ve sert satıcılı bir açılış yapılacağı beklentisini güçlendiriyor.
Analiz: Petrol Şoku ve Küresel Etkileri
Brent petrolün 70 dolarlardan 100 doların üzerine çıkması, küresel ölçekte enflasyonist baskıları yeniden alevlendiren en önemli gelişmedir. Enerji fiyatlarındaki kalıcı bir yükseliş, hem küresel hem de yerel ölçekte maliyet enflasyonunu güçlendirerek merkez bankalarının faiz indirim alanını tamamen ortadan kaldırabilir ve hisse senedi piyasaları üzerinde kalıcı bir baskı yaratabilir.
Günün ve Haftanın Ajandası
-
Bugün: Euro Bölgesi’nde Sanayi Üretim Endeksi açıklanacak.
-
Perşembe: TCMB Faiz Kararı piyasaların en önemli gündem maddesi olacak.
-
Cuma: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi yayımlanacak.
-
Haftanın Gündemi: FTSE endeks değişiklikleri 20 Mart’ta yürürlüğe girecek.
Finans Hattı Yorumu:
Piyasalar, bir “savaş ekonomisi” ve “arz şoku” gerçeğiyle yüzleşiyor. Bu, tüm bilinen denklemleri ve beklentileri altüst eden, olağanüstü bir durumdur. Brent petrolün 100 doları aşması, sadece bir rakam değil, küresel dezenflasyon hikayesinin sonu ve yeni bir enflasyonist dalganın başlangıcı anlamına gelebilir. Bu durum, aylardır piyasaları taşıyan “Merkez Bankaları faiz indirecek” beklentisini tamamen buharlaştırarak, hisse senedi piyasalarının altındaki en temel desteği çekip almıştır.
Bu kaotik ortamda, hem küresel aktörlerden (G-7, Suudi Arabistan) hem de yurt içi regülatörlerden (Borsa İstanbul) gelen “hasar kontrol” hamleleri oldukça kritiktir. Açığa satış yasağı gibi önlemler, düşüş trendini tersine çevirmez ancak ilk panik dalgasının yıkıcı bir “çöküşe” dönüşmesini engellemeyi, piyasaya bir miktar nefes aldırmayı ve işlemlerin daha düzenli gerçekleşmesini sağlamayı hedefler. G-7’nin stratejik rezervleri kullanma planı da petrol fiyatlarındaki ateşi bir nebze söndürmeye yönelik bir adımdır.
Perşembe günü açıklanacak TCMB faiz kararı ise artık çok daha kritik bir hal almıştır. Artan petrol fiyatlarının yaratacağı enflasyonist ve kur baskısı karşısında, TCMB’nin “faiz indirimi” seçeneği masadan tamamen kalkmış görünüyor. Piyasalar, Banka’nın bu yeni şok karşısında vereceği mesajları ve sıkı duruşunu ne kadar koruyacağını dikkatle izleyecektir. Bu belirsizlik ve risk ortamında, yatırımcıların soğukkanlılığını koruması, portföylerini savunma ve enerji gibi jeopolitik risklerden fayda sağlayabilecek sektörlerle dengelemesi ve en önemlisi, panikle işlem yapmaktan kaçınarak suların durulmasını beklemesi en rasyonel strateji olacaktır.
