Trump: “İran Askeri Olarak Bitti” – Küresel Piyasalarda “15 Maddelik Plan” ve Enerji Gerilimi Gündemde
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Hürmüz Boğazı ve petrol fiyatı uyarısı gelirken, piyasalar Trump’ın iddialı zafer söylemleri ile İran’ın müzakere reddi arasında yön arıyor.
Küresel piyasalar, ABD ve İran arasındaki gerilimin diplomatik manevralar ile sert askeri retoriklerin birbirine karıştığı kaotik bir sabaha uyandı. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya ve basın açıklamalarıyla “İran askeri olarak bitti, bu savaşı biz kazandık” diyerek tek taraflı zafer ilan ederken; Tahran’ın asla nükleer silah sahibi olmayacağı konusunda bir mutabakata varıldığını iddia etti. İsrail basınında Trump’ın saldırıları durdurmak için 15 maddelik bir plan sunduğu haberleri yayılırken, İran Silahlı Kuvvetleri‘nden gelen “ABD ile müzakere yapmayacağız” açıklaması diplomatik belirsizliği en üst seviyeye taşıdı.
Yurt içinde ise Cumhurbaşkanı Erdoğan, stratejik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel ekonomide ciddi bir türbülans yarattığını ve petrol fiyatlarının kısa sürede %40 artış gösterdiğini vurguladı. Bu süreçte İran’ın Türkiye’ye doğalgaz akışını kestiği iddiaları piyasayı baskılarken, Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar yüreklere su serperek “İran’dan gaz akışı kesilmedi” açıklamasında bulundu. Küresel tarafta ise Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, faiz indirimleri için enflasyonda somut düşüş görmeleri gerektiğini belirterek temkinli duruşunu korudu. Bugün piyasalar İngiltere’den gelecek TÜFE verisi ve ECB Başkanı Christine Lagarde’ın konuşmasına odaklanırken, Borsa İstanbul’un güne yatay bir açılışla başlaması bekleniyor.
Finans Hattı Yorum:
Bugün finansal piyasaların önündeki en büyük engel, “bilgi kirliliği” ve “zıt yönlü açıklamalar” arasındaki dengeyi kurmaktır. Bir yanda Trump’ın “Savaşı kazandık ve nükleer konuda anlaştık” diyerek piyasaya iyimserlik pompalamaya çalışması, diğer yanda İran Silahlı Kuvvetleri’nin müzakere kapısını sertçe kapatması, yatırımcıların “fiyatlama hatası” yapma riskini artırıyor. Trump’ın 15 maddelik planı bir barış umudu doğursa da, sahadan gelen reddiyeler bu iyimserliğin kırılgan olduğunu gösteriyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından dile getirilen petrol fiyatlarındaki %40’lık artış, küresel dezenflasyon sürecinin önündeki en büyük barikat haline gelmiş durumda. Eğer Hürmüz Boğazı üzerindeki bu “fiili veya psikolojik” baskı devam ederse, Fed Başkanı Goolsbee’nin de işaret ettiği üzere, faiz indirimlerinin bu yıl rafa kalktığı bir senaryoyu konuşmaya başlayabiliriz. Enerji maliyetlerindeki bu sıçrama, özellikle gelişmekte olan ülkelerin (EM) cari açık ve enflasyon dengelerini doğrudan bozma potansiyeline sahip.
Borsa İstanbul (BİST100) açısından bakıldığında; Enerji Bakanı Bayraktar’ın gaz akışının sürdüğüne dair teyidi, sanayi endeksi üzerindeki “üretim durması” korkusunu bir miktar hafifletecektir. Ancak jeopolitik risk iştahı baskılamaya devam ettiği sürece, yatırımcıların riskli varlıklardan ziyade altın ve dolar gibi güvenli limanlarda kalma eğilimi sürebilir. Bugün açıklanacak olan İngiltere TÜFE verisi, Avrupa kanadındaki enflasyon yapışkanlığını ölçmek adına kritik olacak. Lagarde’ın ise Trump sonrası ticaret savaşları ve enerji şoklarına karşı ECB’nin savunma hattını nasıl kuracağına dair ipuçları vermesi bekleniyor. Özetle; piyasalar şu an Trump’ın iddialı manşetlerine “ihtiyatlı bir kredi” veriyor; ancak İran’dan gelecek somut bir geri adım görülmedikçe, bu sabahki yatay açılışın ardından volatilite (oynaklık) artabilir.
