Hollanda savunma bürokrasisinin üst düzey ismi, F-35 savaş uçaklarının Amerika Birleşik Devletleri’ne olan yazılım bağımlılığı hakkında ezber bozan açıklamalarda bulundu. Olası bir anlaşmazlık durumunda uçakların kontrolü için “jailbreak” benzeri bir yönteme başvurulabileceğini ima eden Bakan, bu işlemi akıllı telefonların yazılımını kırmaya benzetti.
Savunma Stratejileri ve Rusya Tehdidi
Hollanda geçici hükümetinin Savunmadan Sorumlu Devlet Bakanı ve BBB Partisi mensubu Gijs Tuinman, BNR kanalında yayınlanan Boekestijn & De Wijk adlı podcast programına konuk olarak katıldı. Programda, Avrupa’nın savunma mimarisi, olası bir büyük çaplı Rus saldırısına karşı hazırlık seviyesi ve ABD desteği olmaksızın Avrupa savunma birliğinin geleceği masaya yatırıldı.
2028 Sonuna Kadar Hazırlık Hedefi
Tuinman, Rusya’dan gelebilecek tehditlere karşı savunma mekanizmalarının 2028 sonuna kadar tam hazır hale getirileceğini vurguladı. Bakan, bu tarihe kadar ordunun envanterine katılması planlanan ekipmanları şu şekilde sıraladı:
- İlave F-35 savaş uçakları
- Siparişi verilen Tomahawk füzeleri
- Yeni tanklar
- Top sistemleri
Yazılım Bağımlılığı ve Avrupa İşbirliği
Programın en dikkat çekici bölümlerinden biri, Amerikalıların müttefiklik ilişkisinden geri çekilmesi durumunda F-35 filolarının operasyonel kabiliyetinin nasıl sürdürüleceği tartışmasıydı. Tuinman, Hollanda’daki F-35 uçaklarının ABD kaynaklı yazılım güncellemelerine olan bağımlılığının yaratabileceği risklere değindi.
Bakan Tuinman, önümüzdeki 1,5-2 yıllık süreçte bu bağımlılığı yönetmek adına Avrupa içinde, özellikle Norveçliler ve yakında sürece dahil olacak Polonyalılar ile sıkı bir çalışma yürüteceklerini kaydetti. Konuya ilişkin olarak, “O zaman Amerikalıların gerçekten tutumlarını netleştirip netleştirmeyeceklerini kendiliğinden göreceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
| Konu | Detaylar |
|---|---|
| Temel Sorun | F-35 uçaklarının ABD yazılım güncellemelerine bağımlılığı |
| Olası Senaryo | ABD’nin güncellemeleri onaylamaması veya işbirliği yapmaması |
| Çözüm Ortakları | Norveç ve Polonya |
“Asla Söylememem Gereken Bir Şey”
ABD’nin F-35 yazılımlarını güncelleme konusunda isteksiz davranması ihtimali üzerine Gijs Tuinman, oldukça ses getirecek bir benzetme yaptı. “Size asla söylememem gereken bir şeyi söyleyeceğim ama yine de yapıyorum.” diyerek söze başlayan Tuinman, alternatif planı şu sözlerle açıkladı:
“Evet, sonuçta başka bir seçeneğiniz daha var. F-35’in de yazılımını kırabilirsiniz. Tıpkı iPhone gibi. Bunun hakkında daha fazla bir şey söylemeyeceğim.”
Bakan’ın, “F-35’lerin yazılımını kırabilirsiniz. iPhone gibi.” ifadesi, savunma sanayisinde teknolojik bağımsızlık tartışmalarını yeni bir boyuta taşıdı.
