ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı ve Körfez bölgesine yayılan çatışmalar bir ayı geride bırakırken, küresel enerji ticareti için stratejik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin durma noktasına gelmesi, petrol piyasalarında hem arz sıkıntısı hem de fiyat baskısı yaratmaya devam ediyor.
Bölgedeki Çatışmalar ve Enerji Altyapısına Verilen Hasar
Bölgedeki taraflar, kritik enerji altyapılarını hedef almayı sürdürürken, yaklaşık 50 enerji tesisi ağır hasar görerek kullanılamaz hale geldi. Bu tesislerde meydana gelen hasarın onarımının milyarlarca dolara mal olacağı ve yıllar süreceği tahmin edilmekte. Ateşkes konusunda süregelen belirsizlik, petrol fiyatlarının dramatik bir şekilde yükselmesine neden oldu.
Petrol Piyasalarında Rekor Artışlar ve Yeni Zirveler
Başkan Trump’ın hafta başında Tahran yönetimiyle görüşmeler yapıldığına dair verdiği mesajın ardından kısa süreli bir yatışma yaşayan petrol piyasası, son gelişmelerin ardından keskin bir artış kaydetti. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,3’lük bir yükselişle 114 doların üzerine çıkarak son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Benzer şekilde, Batı Teksas Orta Kalitesi (WTI) vadeli işlemleri de yüzde 6,2’lik bir artışla 100 doların üzerine çıktı. Bu yükselişler, Haziran 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyelere işaret ediyor.
Şubat ayının sonundan bu yana Brent petrol vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 45 oranında artarken, WTI yüzde 40 değer kazandı.
Petrol Fiyatlarındaki Değişim Özeti
| Petrol Tipi | Son Fiyat (USD) | Yüzde Artış (Son Gelişme) | Şubat Sonu’ndan Bu Yana Yüzde Artış |
|---|---|---|---|
| Brent Petrol | 114 doların üzeri | %6,3 | Yaklaşık %45 |
| Batı Teksas Orta Kalitesi (WTI) | 100 doların üzeri | %6,2 | %40 |
Uluslararası Enerji Ajansı Müdahalesi ve Süregelen Kırılganlık
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 11 Mart tarihinde acil durum stoklarından toplam 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulması kararını almış olsa da, analistlere göre bu sürecin beklenenden daha yavaş ilerlemesi, küresel petrol piyasalarındaki kırılganlığı ve arz endişelerini sürdürüyor.
Küresel Rezervlerin Kullanımı ve Piyasa Dengesi
Analistler, aşağıdaki gibi büyük rezervlere sahip ülkelerin henüz geniş çaplı petrol salımı gerçekleştirmediğini belirtiyor:
- ABD
- Kanada
- Japonya
Aynı zamanda, Çin’in ise büyük ölçekli rezervlerini kullanma konusunda henüz nihai bir karar almadığına dikkat çekiliyor. Acil durum stoklarından yapılan petrol salımları, piyasadaki mevcut dengesizliği gidermekte yetersiz kalmış durumda.
