Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile merkezi Irak hükümeti arasındaki enerji gerilimi yeni bir boyut kazandı. IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı, tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırılar sebebiyle petrol ve doğal gaz üretiminin sıfırlandığını bildirirken, Bağdat yönetiminin boru hattı ihracatına ilişkin öne sürdüğü iddialara sert bir dille karşılık verdi.
Ne Oldu? İhracat Krizi ve Karşılıklı İddialar
Krizin fitili, Irak Petrol Bakanlığı’nın yaptığı son açıklamalarla ateşlendi. Merkezi yönetim, güney terminallerinde yaşanan bölgesel kriz kaynaklı kesintilerin ardından, ihracatı Türkiye’deki Ceyhan Limanı üzerinden yeniden başlatmak için girişimde bulunduklarını ancak IKBY’nin şu aşamada buna onay vermediğini ifade etmişti. Bu sözlere yazılı bir açıklamayla tepki gösteren IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Bağdat’ın beyanlarının gerçek konuyu saptırdığını ve kamuoyunu yanıltma amacı taşıdığını savundu.
Nasıl Bir Ambargo? ASYCUDA ve Dolar Kısıtlaması
Erbil yönetimi, yaşanan tıkanıklığın asıl sorumlusunun merkezi hükümetin uyguladığı politikalar olduğuna dikkat çekti. Yayımlanan metinde, ocak ayından bu yana süregelen ekonomik kısıtlamalara atıfta bulunularak şu sözler kaydedildi:
“Bağdat’taki mevcut hükümet, Gümrük Verileri Otomasyon Sistemini (ASYCUDA) kurma bahanesiyle ocak ayından bu yana Kürdistan Bölgesi’ne boğucu bir ambargo uyguladı ve tüccarlara dolar temin edilmesine izin vermedi. O zamandan beri hiçbir ticari hareketlilik olmadı.”
Neden Durdu? “Yasa Dışı Milis” Saldırıları
Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın aktardığı verilere göre, bölgedeki rafineler ile tüm petrol ve doğal gaz sahaları “yasa dışı milisler” tarafından açıkça hedef alındı. Bu organize saldırıların sonucunda tesislerdeki faaliyetlerin mecburen kesildiği ve dışarıya ihraç edilecek herhangi bir petrol ürününün dahi kalmadığı belirtildi.
Kim Ne Dedi? Bağdat’a Yönelik Suçlamalar
Açıklamada, güvenlik zafiyetleri ve mali adaletsizlikler üzerinden Bağdat hükümetine yönelik sert eleştiriler sıralandı. IKBY’nin resmi bildirisinde öne çıkan tespitler şunlar oldu:
- Güvenlik Zafiyeti: “Bağdat bu saldırılarla mücadele etmeye hazır değil ve bunları durduracak etkili önlemler de yok.”
- Finansman ve Maaş Krizi: “Bu saldırganların çoğu Bağdat’tan maaş alıyor, silahlandırılıyor ve finanse ediliyor, Kürt halkının maaşları ise her zaman geciktiriliyor ve gerekli miktardan daha az gönderiliyor.”
- Çözüm Çağrısı: “Bölgeye anayasaya aykırı bir gündem dayatılmaya çalışılıyor. Tüm Irak’ın fayda göreceği ve Kürdistan’ın artık baskı altında kalmayacağı bir sonuca ulaşmak için uzman ekiplerle görüşmeye hazırız.”
Erbil ayrıca, krizin başından bu yana defalarca yapıcı diyalog çağrısında bulunduklarını ancak bu diplomatik çabalarının sürekli olarak görmezden gelindiğini vurguladı.
Tablo: İhracat Krizinde Tarafların Pozisyonları
| Taraf | Mevcut Durum ve İddiası |
|---|---|
| Irak Petrol Bakanlığı (Bağdat) | Güneydeki kriz sonrası Türkiye’deki Ceyhan Limanı üzerinden ihracatı başlatma girişimine Erbil’in onay vermediğini savunuyor. |
| IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı (Erbil) | Üretimin milis saldırılarıyla durduğunu, ocak ayından bu yana ambargo uygulandığını ve Bağdat’ın gerçekleri çarpıttığını belirtiyor. |
