Türkiye imalat sektöründe şubat ayında gözlenen toparlanma belirtileri yerini yeniden daralmaya bıraktı. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından paylaşılan mart ayı verileri, imalat sanayisindeki faaliyet koşullarının ılımlı bir bozulma gösterdiğini ve sektördeki yavaşlama eğiliminin kesintisiz olarak ikinci yılına girdiğini ortaya koydu.
İmalat Sanayinde Faaliyet Koşulları Geriledi
Şubat ayında 49,3 puanla son 22 ayın zirvesine çıkan manşet PMI verisi, mart ayında 47,9 seviyesine gerileyerek son beş ayın en düşük noktasına ulaştı. Eşik değer olan 50’nin altında kalarak sektördeki küçülmenin devam ettiğine işaret eden bu düşüş, yılın ilk çeyreğinin zayıf bir performansla kapandığını gösterdi.
Siparişlerde Topyekün Yavaşlama
Mart ayında hem yurt içi hem de yurt dışından gelen yeni siparişlerdeki hız kaybı ivme kazandı. İSO Sektörel PMI raporuna göre, incelenen 10 alt sektörün tamamında yeni siparişler eş zamanlı olarak düşüş gösterdi. Bu durum, Temmuz 2025’ten bu yana ilk kez tüm kalemlerde bir daralma yaşandığını tescilledi.
Sektörel bazda bakıldığında en belirgin daralma kara ve deniz taşıtları grubunda hissedildi. Bu gruptaki yeni sipariş kayıpları, Nisan 2020’den bu yana görülen en sert düşüş olarak kaydedildi. Diğer yandan, bozulmanın en sınırlı kaldığı alan ise kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektörü oldu.
| Gösterge | Değer / Durum | Detay |
|---|---|---|
| Manşet PMI (Mart) | 47,9 | Son 5 ayın en düşük seviyesi |
| Manşet PMI (Şubat) | 49,3 | Son 22 ayın en yüksek seviyesi |
| Sipariş Kaybı | Tüm Sektörler | Temmuz 2025’ten beri ilk kez tamamı daraldı |
| En Çok Üretim Artışı | Kimya, Plastik, Kauçuk | Üretimi artan tek sektör |
Üretim ve İstihdamda Geri Çekilme
Maliyetlerdeki baskı ve talepteki yetersizlik üretim rakamlarına da yansıdı. Mart ayı itibarıyla üretimdeki azalma oranı, Kasım 2025’ten bu yana görülen en yüksek düzeye ulaştı. Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler dışındaki tüm sektörlerde üretim hacmi daraldı. Üretimdeki bu ihtiyacın azalması istihdamı da vurdu; Türk imalatçıları son altı aylık dönemin en yoğun işten çıkarma veya çalışan azaltma sürecine girdi. Ayrıca satın alma ve stok seviyelerinde de aşağı yönlü bir grafik izlendi.
Maliyet Enflasyonu ve Tedarik Zinciri Sorunları
Rapordaki çarpıcı verilerden biri de fiyat artışları oldu. Girdi maliyetleri son 23 ayın, nihai ürün satış fiyatları ise son 25 ayın en hızlı yükselişini sergiledi. Bu artışların temel motivasyonu olarak Orta Doğu’da süregelen çatışmaların tetiklediği akaryakıt, petrol ve navlun fiyatlarındaki artışlar gösterildi.
Tedarik zincirindeki aksamalar da mart ayında belirginleşti. Ham madde fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket ve lojistik engeller nedeniyle teslimat süreleri uzadı. Tedarikçilerin teslimat hızında Ağustos 2024’ten bu yana en ciddi yavaşlama kaydedildi.
“Savaş Etkisi Belirleyici Oldu”
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mart ayı sonuçlarına dair yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Şubat ayında koşulların iyileşme patikasına girdiğini gösteren sinyallerin ardından, Türk imalat sektörü mart ayında bir miktar ivme kaybı yaşadı. Sektördeki yavaşlamanın ilk çeyrek sonunda belirginleşmesi büyük ölçüde Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandı”
Harker, sektörün kısa vadeli geleceğinin bölgedeki jeopolitik çatışmaların gidişatına, küresel arz zincirine ve fiyat istikrarına bağlı olacağının altını çizdi.
