Ortadoğu’da gerilim tırmanmaya devam ederken, İran cephesinden çok kritik bir kayıp haberi kamuoyuyla paylaşıldı. İran devlet televizyonu, ülkenin en kilit isimlerinden biri olan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’nin, İsrail tarafından gerçekleştirilen bir saldırı sonucunda yaşamını yitirdiğini resmi olarak duyurdu.
Saldırının Detayları: Olay Nasıl Gerçekleşti ve Kimler Öldü?
Devlet televizyonu, doğrudan Laricani’nin çalışma ofisi tarafından hazırlanan yazılı bir bildiriyi ekranlara taşıdı. Sabah saatlerinde meydana gelen saldırıda sadece Laricani’nin değil, yakın çevresinin de hedef alındığı belirtildi. Yayınlanan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Laricani, sabah saatlerinde düzenlenen saldırıda oğlu Murteza, Yardımcısı Alirıza Beyat, Konsey Sekreterliği çalışanları ve birkaç korumasıyla birlikte öldü.”
Bu açıklamaya göre, düzenlenen operasyonda hayatını kaybeden isimler şu şekilde sıralandı:
- Ali Laricani (Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri)
- Murteza Laricani (Oğlu)
- Alirıza Beyat (Yardımcısı)
- Konsey Sekreterliği görevlileri
- Sayıları belirtilmeyen yakın korumalar
Ali Laricani’nin Kökeni ve Eğitim Hayatı
İran’ın siyasi ve dini tarihinde köklü bir yere sahip olan Amul kentinden gelen bir ailenin çocuğu olan Ali Laricani, 1958 yılında Irak’ın Necef şehrinde dünyaya geldi. Babası ünlü din alimi Mirza Haşim Amuli’ydi. Dönemin Şahı Rıza Pehlevi’nin baskıcı politikaları sebebiyle ailesi 1931 yılında Necef’e göç etmek zorunda kalmış, ancak 1961’de yeniden İran’a dönmüşlerdi.
Laricani, genç yaşlarındayken, 1979 İslam Devrimi’nin en önemli ideologlarından biri olarak kabul edilen filozof Ayetullah Murteza Mutahhari’nin kızı Feride Mutahhari ile hayatını birleştirdi. Eğitimine ülkenin saygın kurumlarından Şerif Teknoloji Üniversitesinde başlayan Laricani, burada bilgisayar bilimi ve matematik üzerine lisans eğitimini tamamladı. Daha sonra rotasını Batı felsefesine çevirerek, bilhassa Alman filozof Immanuel Kant üzerine yaptığı çalışmalarla bu alanda doktora derecesi aldı.
Laricani ailesinin diğer fertleri de ülke yönetiminde oldukça söz sahibiydi. Kardeşi Sadık Laricani yargı erkinin zirvesinde uzun yıllar görev yaparken, diğer kardeşi Muhammed Cevad Laricani insan hakları ve dış politika ekseninde mühim roller üstlendi.
Bürokrasi ve Siyasetteki Yükselişi
1979 yılındaki İslam Devrimi’nin hemen ardından Devrim Muhafızları Ordusu’na katılan Laricani, zamanla devletin farklı kademelerinde hızla yükseldi. Kültür Bakanı olarak kabinede yer buldu, sonrasında ise Radyo ve Televizyon Kurumu’nun (IRIB) başkanı oldu.
Aşağıdaki tabloda Laricani’nin siyasi ve bürokratik kariyerindeki önemli dönüm noktaları özetlenmektedir:
| Yıl / Dönem | Üstlendiği Görev ve Gelişmeler |
|---|---|
| 2005 – 2007 | Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci |
| 2008 – 2020 | İran Meclisi Milletvekili ve Meclis Başkanı (Üç dönem boyunca) |
| 2015 | BM Daimi Üyeleri ve Almanya ile yapılan Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (Nükleer Anlaşma) onay sürecinde kilit rol |
| 2020 | Meclis Başkanlığından ayrılışı ve Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in “Liderlik Danışmanı” olarak atanması |
| 2021 ve 2024 | Cumhurbaşkanlığı için yaptığı adaylık başvurularının Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından reddedilmesi |
| Ağustos 2025 | Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri olarak yeniden atanması |
İran’ın küresel stratejilerinde yön belirleyici isimlerden biri olan Ali Laricani, özellikle Ağustos 2025’teki son atamasıyla birlikte ülkenin güvenlik ve dış politikasında yeniden ana aktör konumuna gelmişti. ABD-İsrail saldırısı neticesinde hayatını kaybeden Laricani, İran Dini Lideri Ali Hamaney’in güvendiği ve itimat ettiği en önemli devlet adamlarından biri olarak kabul görmekteydi.
