Orta Doğu’da patlak veren çatışmalar ve özellikle İran savaşının küresel enerji piyasalarında tetiklediği fiyat dalgalanmaları, Mısır’ı radikal önlemler almaya itti. Kuzey Afrika’nın en büyük enerji ithalatçılarından olan ülke, artan maliyet yükünü hafifletmek amacıyla ticari hayatta ve kamuda elektrik tüketimini kısıtlayıcı yeni adımları devreye alıyor.
Neden? Doğal Gaz Faturasındaki Dramatik Artış
Hükümetin bu sıkı önlemleri almasının temelinde, ithalat maliyetlerindeki büyük sıçrama yatıyor. Başbakan Mustafa Madbuli, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının öncesinde ve sonrasında ortaya çıkan mali tabloyu paylaştı. Basra Körfezi’nde yaşanan sıcak gelişmelerin ardından küresel petrol ve gaz fiyatlarının fırlaması, Mısır’ın bütçesinde ağır bir yara açtı.
Hükümet yetkilileri, ekonomik dengeyi koruyabilmek adına geçen hafta yapılan yakıt zamlarına yenilerini eklemek yerine enerji tüketimini doğrudan sınırlama yoluna gitmeyi daha doğru bir strateji olarak belirledi. Durumun ciddiyetini vurgulayan Madbuli, süreci “Kullandığımız yakıt ve elektrik miktarlarında tasarrufa başlamamız gerekiyor” sözleriyle özetledi.
Maliyetlerdeki Sıçrama Tablosu
| Dönem (2024) | Aylık Doğal Gaz İthalat Faturası |
|---|---|
| 28 Şubat Öncesi | Yaklaşık 560 milyon dolar |
| Basra Körfezi Gerilimi Sonrası | Yaklaşık 1,65 milyar dolar |
Nasıl ve Ne Zaman? Yeni Kısıtlama Kararları
Başbakan Madbuli tarafından çarşamba günü duyurulan kararlar, 110 milyon nüfusa sahip ve gece hayatının oldukça aktif olduğu ülkenin günlük rutinini derinden etkileyecek. 28 Mart’tan itibaren yürürlüğe girecek kısıtlamalar hem ticari işletmeleri hem de kamu alanlarını kapsıyor.
Elektrik tasarrufu sağlamak amacıyla uygulanacak başlıca tedbirler şunlar:
- Restoranlar, perakende işletmeleri ve alışveriş merkezleri haftanın beş günü saat 21.00’de faaliyetlerini durduracak.
- Bu işletmeler için hafta sonu kapanış saati 22.00 olarak esnetilecek.
- Birçok kamu kurumu mesaisini saat 18.00’de sonlandıracak.
- Işıklı reklam panolarının kullanımına son verilirken, sokak aydınlatmaları sadece güvenlik için gereken en düşük seviyeye çekilecek.
Bu adımlara ek olarak, resmi makamların gerek özel sektör gerekse kamu çalışanları için haftada bir veya iki gün mecburi uzaktan çalışma sistemine geçmeyi planladığı da gelen bilgiler arasında.
Nerede ve Kim Etkileniyor? Mısır Ekonomisinde Toparlanma Çabası
Elektrik üretim ağının çok büyük bir kısmı ithal doğal gaza dayanan Mısır, halihazırda zorlu bir ekonomik süreçten geçiyordu. 2024 yılı içinde elde edilen 57 milyar dolarlık uluslararası destek paketi ve yerel para biriminde yaşanan değer kaybının ardından toparlanmaya odaklanan ülke, şimdi sınırlarının ötesindeki jeopolitik krizin faturasını yönetmeye çalışıyor.
Hükümetin yürürlüğe koyduğu bu tasarruf paketinin kalıcılığı ise şimdilik belirsiz. Alınan kararların bir ayın sonunda yeniden masaya yatırılacağını belirten Başbakan Mustafa Madbuli, “inşallah kriz sona ererse” kısıtlamaların kaldırılabileceği yönünde açıklama yaptı.
