Washington yönetiminin arabulucular vasıtasıyla ilettiği öne sürülen 15 maddelik anlaşma teklifi, Tahran cephesinden kesin bir dille veto yedi. Diplomatik çabalar sürerken sahada tırmanan gerilim, USS Abraham Lincoln uçak gemisine yönelik füze atışlarıyla sıcak çatışma riskini artırmaya devam ediyor.
Ne Oldu: Reddedilen Plan ve Trump’ın Açıklamaları
İran Hükümeti Bilgi Konseyi, Amerika Birleşik Devletleri tarafından sunulduğu iddia edilen taslağı kabul etmeyerek, bu teklifi “askeri olarak ulaşılamayan hedeflerin bir temenni listesi” şeklinde tanımladı. Ülkenin devlet medyasında paylaşılan resmi bildiriye göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası müzakerelere dair kullandığı ifadelerin gerçeği yansıtmadığı vurgulandı ve bu söylemlerin ciddiye alınmaması gerektiği aktarıldı.
Kim Ne İstiyor: 15 Maddelik Teklifin İçeriği
ABD ve İsrail basın kuruluşlarında yankı bulan haberler, Washington’ın aracılar üzerinden İran’a 15 maddelik bir paket sunduğunu ortaya koyuyor. İran yönetimi ise kendilerine iletilen bu teklifi detaylıca incelediklerini, ancak içerikteki şartları “aşırı” bulduklarını beyan etti.
| Taraf | Masadaki Temel Yaklaşım ve Talepler |
|---|---|
| ABD (15 Maddelik Teklif) | Nükleer tesislerin tamamen kapatılması, uranyum zenginleştirmenin ve balistik füze programının durdurulması, bölgedeki “vekil güçlere” desteğin azaltılması ve Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine bütünüyle açılması. |
| İran | Dayatılan şartların “aşırı” bulunarak reddedilmesi, kendi güvenlik şartları sağlanana kadar meşru müdafaa hakkının kesintisiz sürdürüleceği kararlılığı. |
Nerede Sıcak Temas Yaşandı: Uçak Gemisine Saldırı
Sahadaki gerginlik, doğrudan Amerikan askeri unsurlarını hedef alarak şiddetleniyor. İran ordusu, bölgede görev yapan bir ABD uçak gemisine doğru seyir füzeleri ateşlediğini duyurdu. Yetkililerin açıklamasına göre, USS Abraham Lincoln uçak gemisi grubunu hedef alan bu saldırı, gemiyi bulunduğu pozisyonu değiştirmeye mecbur bıraktı. Ordunun bildirisinde ayrıca, “düşman filosu menzile girdiğinde güçlü saldırılar” düzenlenmeye devam edileceği yönünde net bir uyarıya yer verildi.
Nasıl Gelişti: “Bombardıman Altındayız” Çıkışı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, sürece dair yaptığı değerlendirmede farklı ülkelerden arabuluculuk önerileri aldıklarını doğruladı. Ancak sözcü, ülkesinin halihazırda “sürekli bombardıman altında” bulunduğunun altını çizerek, bu durumun fiili gerginliğin tüm hızıyla sürdüğüne işaret ettiğini kaydetti. Press TV’de yayınlanan habere göre de İran, kendi beklentileri karşılanana dek meşru müdafaa hakkını sonuna kadar kullanacağını ilan etti.
Neden Ateşkes Olmuyor: İran’ın Kesin Şartları
Savaşın sona ermesi için ilk kuralın suikast ve saldırı eylemlerinin durdurulması olduğunu belirten Tahran, arabuluculuk sürecine iyi niyetle dahil olan tüm taraflara kesin bir mesaj verdi. İran, ateşkesin ancak kendi kurallarının kabulüyle gerçekleşebileceğini ve bu şartlar tanınmadan hiçbir müzakere sürecinin başlamayacağını bildirdi.
İran’ın barış masasına oturmak için olmazsa olmaz olarak sıraladığı 5 temel koşul şunlardan oluşuyor:
- 1-Düşmanın saldırganlığı ve suikastları sona ermelidir.
- 2-Savaşın tekrarlanmayacağını garanti edecek nesnel koşullar oluşturulmalıdır.
- 3-Tazminat ve savaş zararları garanti altına alınmalı ve net bir şekilde çözülmelidir.
- 4-Savaşın sona ermesi tüm cephelerde ve bölge genelinde bu savaşa katılan tüm direniş grupları açısından uygulanmalıdır.
- 5-İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliği doğal ve yasal bir haktır ve öyle kalacaktır; karşı tarafın taahhütlerinin uygulanması garanti edilmeli ve tanınmalıdır.