İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında diplomatik trafik hızlanırken, gözler perşembe günü İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilecek kritik görüşmeye çevrildi. Müzakerelerin üçüncü turu öncesinde ABD basınına konuşan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Tahran yönetiminin tutumunu net bir şekilde ortaya koydu. Hem barışçıl çözüm arayışını hem de savunma kararlılığını vurgulayan Revançi, olası senaryolar hakkında çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
Savaşın Kontrol Edilemez Doğası ve Uyarılar
İranlı Bakan Yardımcısı Revançi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’a yönelik askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren söylemlerini değerlendirdi. Savaşın başlaması durumunda bunun sadece iki ülke ile sınırlı kalmayacağını belirten Revançi, şu ifadeleri kullandı:
“Böyle bir durumla karşı karşıya kalmamayı umuyoruz çünkü başlayan bir savaş kontrol edilemez. Bir savaşı tek bir darbeyle nasıl sona erdirebilirsiniz? Bu bizim açımızdan gerçek bir kumardır. Temennimiz böyle bir şeyin yaşanmamasını yönünde ancak her durumda, İran’a yönelik herhangi bir saldırı söz konusu olursa, savunma planlamamız çerçevesinde karşılık veririz. Savaşı başlatmak mümkün olabilir ancak onu sona erdirmek kolay değildir. Ayrıca İran’a yönelik bir saldırının sonuçlarından tüm bölge zarar görecektir.”
Müzakere Süreci Nasıl İşliyor?
ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerin teknik detaylarına ve formatına değinen Revançi, sürecin Umman’ın başkenti Maskat ve İsviçre’nin Cenevre kentinde belirlenen çerçevede ilerleyeceğini kaydetti. Revançi, “Süreçte bir değişiklik olmayacak ve mutabık kaldığımız şekilde devam edeceğiz” diyerek şu detayları paylaştı:
- Görüşmeler genellikle Umman aracılığıyla dolaylı olarak başlıyor.
- Geçen hafta Cenevre’de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi de hazır bulundu.
- İlk temaslar, Umman Dışişleri Bakanı ve Grossi aracılığıyla dolaylı yürütüldü.
- Ardından kısa bir tokalaşma ve birkaç dakikalık doğrudan görüşme gerçekleşti.
“Samimiyet ve İyi Niyetle Masadayız”
Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedir bin Hamad el-Busaidi’nin, perşembe günü Cenevre’de yapılacak 3. tur görüşmelerde anlaşmanın sonuçlandırılabileceğine dair sinyaller vermesini değerlendiren Revançi, Tahran’ın çözüme hazır olduğunu vurguladı. Revançi, “En kısa sürede anlaşmaya varmaya hazırız. Bunun gerçekleşmesi için gereken her şeyi yapacağız” dedi ve ekledi:
“Cenevre’de müzakere odasına tam bir samimiyet ve iyi niyetle gireceğiz ve umuyoruz ki bu iyi niyet ve olumlu yaklaşım ABD tarafından da karşılıklı olarak yanıt bulur. Tüm taraflarda siyasi irade mevcutsa bana göre anlaşma mümkün olan en kısa sürede sağlanabilir.”
Çatışma ve Diplomasi Senaryoları
Revançi’nin açıklamaları doğrultusunda, İran’ın masadaki seçeneklere yaklaşımı aşağıdaki gibi özetlenebilir:
| Senaryo | İran’ın Tutumu ve Olası Sonuç |
|---|---|
| Askeri Saldırı | Sessiz kalınmayacak, bölgedeki ABD varlıkları ve hedefleri vurulacak. Savaş tüm bölgeye zarar verecek. |
| Diplomatik Çözüm | Kalıcı ve gerçek çözümün tek yolu. Herkesin yararına olacak bir barış ortamı. |
ABD’nin bölgeye askeri güç konuşlandırması ve sınırlı saldırı ihtimallerine karşı net konuşan Revançi, “Eğer ABD İran’a saldırırsa, İran’ın sessiz kalması beklenemez. Böyle bir durumda bölgede ABD’ye ait varlık ve hedeflere karşılık vermek zorunda kalırız” uyarısını yineledi.
Ancak Revançi, önceliklerinin barış olduğunu belirterek sözlerini şöyle noktaladı: “Ancak öncelikli tercihimiz barış yolunda ilerlemek. Bu nedenle Cenevre’de yapılacak bir sonraki toplantı büyük önem taşıyor. Çünkü diplomasi herkesin yararınadır ve İran’ın nükleer meselesi askeri yöntemlerle çözülemez. Savaş söylemi ve askeri yığınak yerine diyalog tercih edilmeli. İran’ı tehdit ederek sonuç alınamaz. Kalıcı ve gerçek çözüm ancak diplomasiyle mümkündür.”
