İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, İsviçre’nin Cenevre kentinde bu perşembe günü gerçekleşecek olan ABD ile 3. tur müzakereler öncesinde Amerikan basınına kritik değerlendirmelerde bulundu. Bölgedeki gerilim ve diplomatik çözüm arayışlarına dair önemli mesajlar veren Revançi, olası bir anlaşma için İran’ın hazır olduğunu vurgularken, askeri müdahale senaryolarının risklerine dikkat çekti.
“Savaş Başlatmak Kolay, Bitirmek Zordur”
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren söylemlerini yorumlayan Revançi, savaşın öngörülemez doğası üzerine uyarılarda bulundu. Olası bir çatışmanın sadece tarafları değil, tüm bölgeyi etkileyeceğini belirten Revançi, şu ifadeleri kullandı:
“Böyle bir durumla karşı karşıya kalmamayı umuyoruz çünkü başlayan bir savaş kontrol edilemez. Bir savaşı tek bir darbeyle nasıl sona erdirebilirsiniz? Bu bizim açımızdan gerçek bir kumardır. Temennimiz böyle bir şeyin yaşanmamasını yönünde ancak her durumda, İran’a yönelik herhangi bir saldırı söz konusu olursa, savunma planlamamız çerçevesinde karşılık veririz. Savaşı başlatmak mümkün olabilir ancak onu sona erdirmek kolay değildir. Ayrıca İran’a yönelik bir saldırının sonuçlarından tüm bölge zarar görecektir.”
Görüşmelerin Formatı ve Umman’ın Rolü
Cenevre ve Maskat hattında yürütülen dolaylı müzakerelerin formatında herhangi bir değişiklik olmayacağını belirten İranlı yetkili, sürecin daha önce mutabık kalınan çerçevede ilerleyeceğini kaydetti. Revançi, müzakere sürecinin işleyişine dair şu detayları paylaştı:
- Görüşmeler genellikle Umman aracılığıyla dolaylı olarak başlıyor.
- Geçen hafta Cenevre’de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi de hazır bulundu.
- İlk temaslar Umman Dışişleri Bakanı ve Grossi aracılığıyla sağlandı.
- Daha sonra kısa bir tokalaşma ve birkaç dakikalık doğrudan görüşme gerçekleşti.
“En Kısa Sürede Anlaşmaya Hazırız”
Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedir bin Hamad el-Busaidi‘nin perşembe günü Cenevre’de yapılacak görüşmelerde nihai bir sonuca yaklaşılabileceği yönündeki açıklamasına atıfta bulunan Revançi, İran tarafının çözüm odaklı yaklaşımını yineledi. Müzakere masasına tam bir samimiyetle oturacaklarını belirten Revançi, “En kısa sürede anlaşmaya varmaya hazırız. Bunun gerçekleşmesi için gereken her şeyi yapacağız. Cenevre’de müzakere odasına tam bir samimiyet ve iyi niyetle gireceğiz ve umuyoruz ki bu iyi niyet ve olumlu yaklaşım ABD tarafından da karşılıklı olarak yanıt bulur. Tüm taraflarda siyasi irade mevcutsa bana göre anlaşma mümkün olan en kısa sürede sağlanabilir” dedi.
İran’ın Yaklaşımı: Diplomasi vs. Askeri Seçenek
Revançi’nin açıklamaları ışığında İran’ın mevcut duruma bakışı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Senaryo | İran’ın Tutumu | Öngörülen Sonuç |
|---|---|---|
| Diplomatik Çözüm | Öncelikli tercih, samimiyet ve iyi niyet | Kalıcı ve gerçek çözüm, bölgesel istikrar |
| Askeri Müdahale | Savunma planları hazır, sessiz kalınmayacak | Kontrol edilemez savaş, tüm bölgenin zarar görmesi |
ABD Varlıklarına Yönelik Karşılık Uyarısı
ABD’nin bölgedeki askeri yığınağına ve sınırlı saldırı ihtimallerine de değinen Revançi, İran’ın böyle bir durumda sessiz kalmasının beklenemeyeceğini vurguladı. Revançi, “Eğer ABD İran’a saldırırsa, İran’ın sessiz kalması beklenemez. Böyle bir durumda bölgede ABD’ye ait varlık ve hedeflere karşılık vermek zorunda kalırız” şeklinde konuştu.
Buna rağmen önceliklerinin barış olduğunu hatırlatan Bakan Yardımcısı, nükleer meselenin askeri yöntemlerle çözülemeyeceğini belirterek sözlerini şöyle noktaladı: “Bu nedenle Cenevre’de yapılacak bir sonraki toplantı büyük önem taşıyor. Çünkü diplomasi herkesin yararınadır ve İran’ın nükleer meselesi askeri yöntemlerle çözülemez. Savaş söylemi ve askeri yığınak yerine diyalog tercih edilmeli. İran’ı tehdit ederek sonuç alınamaz. Kalıcı ve gerçek çözüm ancak diplomasiyle mümkündür.”
