İstanbul’a hayat veren barajların doluluk oranı, son yağışlarla birlikte %70,05 seviyesine ulaşarak umut verse de, uzmanlar bu oranın şehrin yıllık 1,5 milyar metreküp su ihtiyacını karşılamak için yeterli olmayacağı uyarısında bulunuyor. Geçmiş yıllara kıyasla yaşanan düşüşler, su kaynaklarının sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri artırıyor.
Güncel Doluluk Oranları ve Su Kaynakları
İstanbul’un su ihtiyacını karşılayan barajlardaki güncel doluluk oranları şu şekilde:
- Istrancalar: %76,36
- Terkos: %56,12
- Sazlıdere: %45,36
- Alibey: %67,56
- Büyükçekmece: %56,47
- Ömerli: %92,37
- Darlık: %86,11
- Elmalı: %92,54
- Pabuçdere: %57,99
- Kazandere: %62,10
Bu yıl Melen ve Yeşilçay projelerinden 267,28 milyon metreküp su temin edilirken, içme suyu arıtma tesisleri aracılığıyla kente verilen su miktarı 300 milyon 47 bin metreküp olarak kayıtlara geçti. Barajlara düşen yağış miktarı ise metrekare başına 389,88 kilogram olarak ölçüldü. Toplamda 868 milyon 683 bin metreküp depolama kapasitesine sahip barajlarda mevcut su miktarı 606,19 milyon metreküp seviyesinde bulunuyor.
Günlük Tüketim ve Yıllara Göre Karşılaştırma
İstanbul’un dün itibarıyla günlük su tüketimi 2 milyon 925 bin metreküp olarak belirlendi. Bu miktarın 595 bin metreküpü barajlardan, 2 milyon 330 bin metreküpü ise Melen ve Yeşilçay regülatörlerinden sağlandı.
İSKİ verilerine göre 11 Nisan tarihindeki İstanbul baraj doluluk oranları, yıllara göre önemli farklılıklar gösterdi. Son yıllarda genellikle %80-92 aralığında seyreden oranlar, 2023’te %41,93’e kadar düşmüştü. 2024 ve 2025 beklentileriyle %80 seviyelerine yaklaşılması umulurken, bu yılki oran %70,05 olarak gerçekleşti. Uzmanlar, bu durumun geçen yıla göre 11 puanlık bir iyileşme anlamına gelse de, hala rahat bir nefes almak için yeterli olmadığını belirtiyor.
| Yıl | Doluluk Oranı (%) |
|---|---|
| 2023 | 41,93 |
| 2024 (Beklenti) | 80 seviyeleri |
| 2025 (Beklenti) | 80 seviyeleri |
| Mevcut (2024) | 70,05 |
Uzman Görüşleri ve Geleceğe Yönelik Çözümler
İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meriç Albay, mevcut doluluk oranlarının İstanbul’un yıllık 1,5 milyar metreküp su ihtiyacını karşılamak için yetersiz olduğunu vurguladı. “Yüzde 70’leri bulduk, rahatlatacağız.” gibi bir düşüncenin doğru olmadığını belirten Albay, “İstanbul’un barajlarının tamamı dolsa bile mevcut depolama kapasitesi (800 küsur milyon metreküp) yıllık ihtiyacın (1,5 milyar metreküp) yarısı kadar kalıyor. Dolayısıyla, sadece yağışa dayalı bir çözüm yeterli değil, sürekli yağmur ve kar yağışına ihtiyaç duyuyoruz.” dedi.
Prof. Dr. Albay, İstanbul’un hızla artan nüfusu ve plansız kentleşmenin su kaynakları üzerindeki baskısını da dile getirdi. “Bu oranda bir nüfus için İstanbul’un suyu yok. En büyük sorunumuz nüfus artışı ve betonlaşma. Havzaları korumamız lazım,” ifadelerini kullandı.
Su Kayıpları ve Çok Yönlü Çözüm Stratejileri
Türkiye genelinde yaşanan su kayıplarının ve bilinçsiz kullanımın altını çizen Albay, şebekelerdeki yüksek kaçak oranlarının, suyun önemli bir kısmının tüketicilere ulaşmadan kaybolmasına neden olduğunu belirtti. Bu sorunun çözümü için:
- Yağmur suyu hasadı
- Deniz suyunun arıtılması
- Atık suyun geri kazanımı
gibi yöntemlerin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Yeni yapılaşmalarda yağmur suyu toplama sistemlerinin zorunlu hale getirilmesinin önemine dikkat çekerken, doğal su döngüsünün korunmasının ekosistemin sağlığı için kritik olduğunu vurguladı. Deniz suyundan tatlı su üretiminin mümkün olduğunu ancak maliyetli ve kirli sularda verimsiz olabileceğini de sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Albay, arıtılmış atık suların tarım ve endüstriyel alanlarda yeniden kullanımı konusunda AB destekli çalışmaların bulunduğunu ve su geri kazanımının gelecekte önemli bir çözüm olacağını öngördüğünü belirtti.
