Bezos, AI sektöründeki heyecanın “iyi ve kötü tüm fikirlerin fonlandığı” bir balon yarattığını ancak dot-com çöküşünün aksine, bu balonun altındaki teknolojinin her sektörü değiştirecek kadar güçlü olduğunu söyledi.
Amazon’un kurucusu ve dünyanın en zengin insanlarından biri olan Jeff Bezos, yapay zeka (AI) sektöründe yaşanan baş döndürücü değerleme artışlarını ve yatırım çılgınlığını bir “endüstriyel balon” olarak nitelendirdi. Ancak Bezos, bu balonun 2000’lerdeki “dot-com” çöküşünden farklı olduğunu, çünkü altındaki teknolojinin “gerçek” olduğunu ve toplumu kökten değiştirecek bir potansiyel taşıdığını da ekledi.
Bezos’un “AI Balonu” Analizi
| Konu | Bezos’un Tespiti |
| Mevcut Durum | “Bu bir tür endüstriyel balon.” |
| Balonun İşaretleri | 1. Değerlemeler şirketlerin temellerinden koptu. 2. İnsanlar aşırı heyecanlı. 3. İyi/kötü her fikir fonlanıyor (6 kişilik şirkete milyarlarca dolar yatırım gibi). |
| “Dot-com”dan Farkı | “Ancak bu, yaşanan hiçbir şeyin gerçek olmadığı anlamına gelmiyor. Yapay zeka gerçek ve her sektörü değiştirecek.“ |
| Tarihsel Benzetme | 1990’lardaki biyoteknoloji balonu. Birçok şirket batsa da, sonunda hayat kurtaran ilaçlar bulundu. |
“İyi Fikirle Kötü Fikri Ayırt Etmek Zorlaştı”
İtalya’da katıldığı bir teknoloji konferansında konuşan Bezos, bir balonun iki temel özelliği olduğunu belirtti: Birincisi, hisse senedi fiyatlarının veya şirket değerlemelerinin işletmenin “temellerinden kopması.” İkincisi ise, “insanların bugün yapay zeka konusunda olduğu gibi çok heyecanlanması.“
Bu aşırı heyecan ortamında yatırımcıların iyi fikirlerle kötü fikirleri ayırt etmekte zorlandığını söyleyen Bezos, “Balonlar sırasında her deney veya fikir fonlanıyor. İyi fikirler ve kötü fikirler… Bu muhtemelen bugün de oluyor,” dedi. Bezos, altı kişilik bir şirketin milyarlarca dolar fon alması gibi “çok olağandışı davranışların” günümüzde yaşandığını örnek gösterdi.
“Yapay Zeka Gerçek ve Her Sektörü Değiştirecek”
Ancak Bezos, bu balonun içindekilerin tamamen “boş” olmadığı konusunda net bir ayrım yaptı. “Ancak bu, yaşanan hiçbir şeyin gerçek olmadığı anlamına gelmiyor. Yapay zeka gerçek ve her sektörü değiştirecek,” diyerek teknolojinin altında yatan devrimsel potansiyelin altını çizdi.
Bezos, bu durumu 1990’larda yaşanan biyoteknoloji ve ilaç şirketi balonuna benzetti. O dönemde de birçok şirketin iflas ettiğini ancak bu yatırım çılgınlığının sonunda birçok hayat kurtaran ilacın geliştirilmesine de olanak tanıdığını hatırlattı.
Finans Hattı Yorumu:
Jeff Bezos’un bu analizi, mevcut yapay zeka çılgınlığına dair bugüne kadar yapılmış en akıllıca, en dengeli ve en isabetli yorumlardan biridir. Bu, hem coşkuya kapılan “boğalara” hem de her an çöküş bekleyen “ayılara” aynı anda seslenen bir bilgelik içeriyor.
-
“Balon” Teşhisi Neden Doğru?: OpenAI’nin 500 milyar dolarlık değerlemesi, beklenen gelirlerinin 25 katı. Bu, tanım olarak bir balondur. Bezos’un “her fikrin fonlandığı” tespiti, bugünlerde “AI” kelimesini içeren her projenin nasıl kolayca milyonlarca dolar yatırım bulabildiğini mükemmel bir şekilde özetliyor. Bu sürecin sonunda, birçok yapay zeka startup’ının kaçınılmaz olarak iflas edeceği bir gerçektir.
-
“Teknoloji Gerçek” Ayrımı Neden Kritik?: Bezos’un yaptığı en önemli ayrım budur. 2000’deki dot-com balonu, büyük ölçüde “göz topu” (ziyaretçi sayısı) gibi somut bir iş modeline dayanmayan şirketler üzerine kuruluydu. O balon patladığında, Pets.com gibi birçok şirketin arkasında hiçbir şey kalmadı. Ancak yapay zeka, gerçek bir verimlilik artışı, maliyet düşüşü ve yeni ürün/hizmet yaratma potansiyeli sunuyor. Bu balon patladığında bile, geride insanlığın ilerlemesini sağlayacak devrimsel bir teknoloji kalacak.
-
Biyoteknoloji Benzetmesi Mükemmel: 1990’lardaki biyoteknoloji balonu, bu süreci anlamak için en doğru tarihsel emsaldir. O dönemde de yüzlerce şirket battı, yatırımcılar büyük paralar kaybetti. Ancak o dönemde yapılan devasa Ar-Ge yatırımları sayesinde bugün kullandığımız birçok kanser ilacı, genetik tedavi ve aşı geliştirildi. Yapay zeka balonu da benzer bir şekilde, birçok finansal kayba rağmen, geride insanlığın en büyük sorunlarını çözebilecek teknolojiler bırakma potansiyeli taşıyor.
Yatırımcılar İçin Ders:
Bezos’un mesajı yatırımcılar için çok net: Evet, bir balonun içindeyiz ve bu son derece tehlikeli. Kısa vadede büyük kayıplar yaşanabilir. Ancak bu teknolojinin kendisi gerçek ve uzun vadede muazzam bir değer yaratacak. Bu nedenle, yatırım yaparken kör bir coşkuya kapılmak yerine, somut iş modelleri, gerçekçi kârlılık potansiyeli ve güçlü teknolojiye sahip olan “doğru” şirketleri bulmak her zamankinden daha önemli. Bu, “samanla buğdayı” ayırma zamanıdır.
