İsrail ve İran arasında alevlenen ve stratejik enerji altyapılarını odağına alan karşılıklı hamleler, küresel emtia piyasalarında şiddetli dalgalanmalara yol açıyor. Londra Metal Borsası (LME) platformunda gözlemlenen aşağı yönlü ivme, artan jeopolitik tehlikelerin sanayi metalleri üzerinde nasıl ciddi bir satış baskısı yarattığını gözler önüne seriyor.
Neden Yaşandı? Enerji Tesislerine Yönelik Ataklar ve Belirsizlik
Piyasalardaki tansiyonun ana kaynağı, bölgedeki kritik tesislere yönelik saldırılar oldu. İsrail cephesinin, İran sınırları içindeki Güney Pars gaz sahasına düzenlediği atağa karşılık olarak, İran’ın da küresel çapta en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz kompleksini hedef aldığı ifade edildi. Bölgesel çatışmaların yayılma riski, piyasalardaki öngörülemezliği en üst seviyeye taşıdı.
Kim Hangi Adımı Attı? Jeopolitik Müdahaleler ve Yatırımcı İştahı
Sürekli tırmanan bu kriz, ABD Başkanı Donald Trump’ı ortamı yumuşatmaya yönelik adımlar atmaya sevk etti. Ancak ufukta çatışmaların son bulacağına dair kesin bir emarenin bulunmaması, yatırımcıların risk alma isteğini törpüledi. Riskli varlıklar, ham petrol fiyatlarındaki ani sıçramanın da etkisiyle fazladan bir baskı altına girdi.
Emtia piyasalarını şekillendiren ana unsurlar şu şekilde öne çıkıyor:
- İsrail ve İran’ın karşılıklı olarak enerji altyapılarına zarar vermesi.
- ABD Başkanı Donald Trump’ın gerilimi düşürme yönündeki girişimleri.
- Çin pazarında alüminyum ve bakır stoklarının rekor seviyelere çıkması.
Kim Ne Dedi? Enflasyon ve Faiz Vurgusu
Piyasadaki satış dalgasını yorumlayan Minmetals temel metaller araştırma başkanı Wu Kunjin, baskının arka planında ekonomik güvensizliklerin bulunduğuna dikkat çekti. Kunjin durumu şu sözlerle özetledi:
“Mesele, ekonomi ve enflasyonla ilgili endişeler. Ham petrol fiyatları yüksek seviyelerde ne kadar uzun süre kalırsa, enflasyonu o kadar körüklüyor. Artan petrol fiyatları, faiz oranlarının mutlaka yükseltileceği anlamına gelmez, ancak bu bir olasılık”
Nasıl Etkiledi? Bakır ve Alüminyumda Arz-Talep Dengesi
Sektördeki metal tüccarları, bilhassa alüminyum pazarında yaşanabilecek muhtemel tedarik sıkıntılarının, dünya genelindeki üretim süreçlerini sekteye uğratabileceği uyarısında bulunuyor. Diğer taraftan, Çin’deki bakır ve alüminyum rezervlerinin rekor düzeylere ulaşmasının, fiyatlardaki bu geri çekilme sonrasında talepte ufak çaplı bir toparlanma tetikleyebileceği düşünülüyor.
Nerede Ne Durumda? Fiyatlardaki Son Görünüm
Ocak ayı sonlarında tarihi zirvelerini gören ve yıla çok güçlü bir giriş yapan bakır fiyatlarında, bu ay içerisinde yüzde 8’in üzerinde bir değer kaybı yaşandı. Diğer sanayi metalleri olan çinko, nikel ve kalay cephesinde de kayıplar izlendi.
Metal Fiyatları ve Bölgesel Değişim Tablosu
| Metal / Emtia | Fiyat (Ton/Dolar) | Değişim | Piyasa / Saat |
|---|---|---|---|
| Bakır | 12.262 | – %1,1 | Şanghay Vadeli İşlem Borsası (TSİ 08:17) |
| Alüminyum | 3.393 | – %0,2 | Genel (Yıl başından beri yükseliş eğiliminde) |
| Demir Cevheri | 107,60 | + %0,3 | Singapur |
