Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin 2023 yılında hayata geçirilmesiyle birlikte, bu kapsamın dışında kalan milyonlarca çalışan gözünü kademeli emeklilik sistemine çevirdi. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan vatandaşlar, erken emeklilik imkanlarını ve güncel prim-yaş şartlarını yakından takip ediyor. Belirli bir hizmet süresi ve prim gün sayısını tamamlayanlara kısmi emeklilik yolu açan bu sistem hakkında Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, “Konu siyasilerin sırtını dönemeyeceği bir büyüklüğe ulaşmaktadır.” değerlendirmesinde bulundu. Peki, 2000-2008 arası girişliler için yeni bir düzenleme kapıda mı? İşte kademeli emeklilik konusundaki son durum ve uzman görüşleri.
Hükümetin Gündeminde Yeni Bir Çalışma Var mı?
Kademeli emeklilik konusunda beklentiler yüksek olsa da, halihazırda resmi makamların ajandasında bu yönde yeni bir çalışma bulunmuyor. Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan, okurlardan gelen yoğun sorular üzerine konuyu köşesine taşıyarak önemli açıklamalarda bulundu. Doğan, sosyal medyadaki bilgi kirliliğine dikkat çekerek mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi:
“2023 yılında 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanların EYT’den yararlanıp emekli olmalarına imkân tanındı ve 2 milyondan fazla kişi emekli oldu, şartları yerine getirenler bundan sonra da emekli olmaya devam edecek. Bu duruma, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar kendilerine haksızlık yapıldığı gerekçesiyle tepki gösteriyor ve bu haksızlığın da giderilmesini talep ediyorlar. Hatta, ‘Emeklilikte Tarihe Takılanlar’ adında dernek kurup, raporlar hazırlayıp, seslerini duyurmaya çalışıyorlar. Talepleri de; kademeli emeklilik. Yaş şartının ilk işe giriş tarihine göre yeniden düzenlenmesini ve 58-60 yaş şartının kaldırılmasını istiyorlar.”
Doğan, hükümetin şu an için böyle bir planı olmadığını belirterek, “Hükümetin, kademeli emeklilik ile ilgili bir çalışması yok, hatta hükümetin gündeminde kademeli emeklilik yok. Öyle ki, EYT’nin bütçe ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki olumsuz etkileri daha çok konuşuluyor. Bu çerçevede bugünden yarına, kademeli emekliliğin gündemde olmayacağını söyleyebilirim.” dedi.
Bakan Vedat Işıkhan’dan Net Açıklama
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik yapılıp yapılmayacağına dair geçtiğimiz aylarda tartışmalara son noktayı koymuştu. Bakan Işıkhan, konuyla ilgili olarak, “Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartlar devam edecek.” ifadelerini kullanarak mevcut yapının korunacağını vurguladı.
Meclis’e Sunulan Yeni Kanun Teklifinin Detayları
Hükümet kanadında henüz bir çalışma olmasa da muhalefet cephesinden hamleler gelmeye devam ediyor. CHP Karabük Milletvekili ve Plan Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, 3 Mart tarihinde TBMM Başkanlığı’na kapsamlı bir kanun teklifi sundu. Akay’ın hazırladığı teklif, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Emekli Sandığı Kanunu’nda değişiklikler öngörüyor.
Teklifin içeriğinde şu maddeler öne çıkıyor:
- 08/09/1999 ile 16/04/2008 tarihleri arasında sigortalı olanların kademeli emeklilik hakkından yararlanması.
- Esnaf ve memurların emeklilik için gerekli olan prim ödeme gün sayısının 9000’den 7200’e düşürülmesi.
Milletvekili Akay, 1999 sonrası işe girenler arasındaki yüksek prim günü farkının sosyal güvenliğin ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu savundu. Ayrıca, 1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olan memur ve esnaflar için prim şartının 9000 güne yükseltilmesinin adaletsizlik yarattığını ifade etti.
2027 Seçimleri Belirleyici mi Olacak?
Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş ise EYT sürecindeki gelişmeleri hatırlatarak, kademeli emeklilik için benzer bir takvimin işleyebileceğini ileri sürdü. Karakaş’a göre, şu an gündemde olmayan bu düzenleme, 2027 yılında yapılması beklenen genel seçimler yaklaştıkça tekrar masaya gelecek. Karakaş, seçim döneminin bu tür sosyal talepler için belirleyici bir dönemeç olacağını iddia ediyor.
