Türkiye’nin tarihi zenginliklerini koruma ve gelecek nesillere aktarma vizyonu, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde düzenlenen özel bir etkinlikte masaya yatırıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 22 yıl önce çalınan Melek heykelinin Fener Rum Patrikhanesi’ne bağlı Ortodoks cemaatine iade edildiği törende önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Ersoy, Türkiye’nin kültür varlıklarını geri alma konusundaki kararlı duruşunu ve yürütülen kapsamlı projelerin detaylarını paylaştı.
Restorasyon Çalışmaları ve Stratejik Yatırımlar
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü restorasyon faaliyetlerine değinen Bakan Ersoy; Kız Kulesi, Galata Kulesi, Rami Kütüphanesi, Defter-i Hakaniyye, İzmir Tekel Binaları ve CSO Tarihî Salon gibi sembolik yapıların bilimsel kriterlere uygun olarak yenilendiğini belirtti. Projelendirme ve uygulama süreçlerinin büyük bir titizlikle yönetildiğini ifade eden Ersoy, 2018 yılından bugüne kadar müze yapımı, restorasyon ve çevre düzenleme işleri için 60 milyar lirayı aşan bir kaynak aktarıldığını vurguladı.
2025 yılı verilerine göre, 219 müze ve 147 ören yerinin toplamda 33 milyonu aşkın ziyaretçiyi ağırladığını kaydeden Ersoy, bu tablonun kültürel mirasa duyulan ilginin bir göstergesi olduğunu söyledi. Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede elde edilen başarıları da sıralayan Bakan, 2002 senesinden bu yana 13 bin 451 eserin Türkiye’ye geri getirilmesinin sağlandığını bildirdi. Özellikle ABD’den iade edilen Marcus Aurelius heykelinin bu süreçteki sembol isimlerden biri olduğunu hatırlatan Ersoy, 2020 ile 2025 yılları arasında 1 milyon 300 binin üzerinde eserin ele geçirilerek müze envanterine kazandırıldığını açıkladı.
Kültürel Mirasın Korunmasına İlişkin Veriler
| Faaliyet Alanı | Veri / Miktar |
|---|---|
| 2018’den Bu Yana Toplam Yatırım | 60 Milyar TL+ |
| 2025 Müze ve Ören Yeri Ziyaretçisi | 33 Milyon+ |
| 2002’den Beri İade Edilen Eser Sayısı | 13.451 Adet |
| 2026 Arkeolojik Faaliyet Hedefi | 800 Nokta |
| Gece Müzeciliği Ziyaretçi Sayısı | 600 Bin |
Türk Arkeolojisinde Altın Çağ: Geleceğe Miras
2023 yılında hayata geçirilen “Geleceğe Miras” projesiyle Türk arkeolojisinde yeni bir dönem başladığını belirten Bakan Ersoy, 65 farklı ilde 255 kazı çalışmasının devam ettiğini söyledi. 2025 yılı itibarıyla toplamda 776 farklı noktada arkeolojik operasyon yürütüldüğünü açıklayan Ersoy, 2026 yılında bu sayının Türkiye genelinde 800’e çıkmasının hedeflendiğini dile getirdi. Bu kapsamda 15 binin üzerinde eserin müzelere ulaştırıldığını ifade eden Bakan, projeye sağlanan toplam desteğin 7,5 milyar liraya ulaştığını kaydetti.
Gece müzeciliği projesinin başarısına da dikkat çeken Ersoy, 27 farklı müze ve ören yerinde yaklaşık 600 bin ziyaretçinin ağırlandığını belirterek, “Önümüzdeki dönemde bu uygulamayı daha da yaygınlaştırmayı hedefliyoruz.” açıklamasında bulundu.
Kültürel Hafızanın Tamamlanması ve İadeler
Törende Ortodoks cemaatine teslim edilen Melek heykelinin hikayesini de paylaşan Bakan Ersoy, eserin 2004 yılında Denizli’de yapılan bir operasyonla bulunduğunu ve Heybeliada’daki Aya Yorgi Manastırı’ndan çalındığının kanıtlandığını söyledi. Hukuki süreçlerin ardından gelen bu iadenin önemine değinen Ersoy, “Bu teslim bir eserin yerine dönmesi, kültürel bir hafızanın tamamlanması olduğu kadar hukukun, saygının ve ortak değerlerimizin de somut bir tezahürüdür” dedi. Ayrıca 2021 yılında Gökçeada’daki kiliselerden çalınan 12 ikonanın Troya Müzesi’nde Patrik Bartholomeos’a teslim edilmesini de bu yaklaşımın bir örneği olarak hatırlattı.
Deprem Bölgesi ve Gelecek Vizyonu
Depremden etkilenen bölgelerdeki kültür varlıklarının ihyası için de yoğun bir mesai harcandığını belirten Ersoy, Haydarpaşa ve Sirkeci Gar sahalarındaki dönüşümün yanı sıra Hatay Müzesi, Mardin Aziz Sancar Evi ve Diyarbakır Cezaevi’nin kültür kompleksine dönüştürülmesi gibi projelerin sürdüğünü söyledi. Ersoy; Selimiye Camii’nden Sümela Manastırı’na, Ayasofya Kebir Camii’nden Aziz Nikolaos Kilisesi’ne kadar geniş bir yelpazede tüm inanç ve kültürlere ait eserleri geleceğe taşımak için mücadele ettiklerini vurguladı.
