Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan güncel veriler, küresel gıda piyasalarında rüzgarın yön değiştirdiğini gösteriyor. Beş aydır aralıksız devam eden düşüş trendi, Şubat ayı itibarıyla yerini yükselişe bıraktı. Bu değişimde özellikle buğday, çeşitli bitkisel yağlar ve et ürünlerindeki fiyat artışları belirleyici rol oynarken, peynir ve şeker tarafındaki gerileme genel artışı kısmen frenledi.
FAO Gıda Endeksi Yeniden Yükselişte
Şubat ayında FAO Gıda Fiyat Endeksi, ortalama 125,3 puan seviyesinde gerçekleşti. Endeks, bir önceki aya kıyasla yüzde 0,9 oranında değer kazanırken, geçen yılın aynı dönemine göre ise hala yüzde 1 daha düşük bir seviyede bulunuyor.
Sektörlere Göre Fiyat Değişimleri
FAO raporuna göre ana ürün gruplarındaki aylık değişim oranları aşağıdaki gibi şekillendi:
| Endeks / Ürün | Aylık Değişim | Öne Çıkan Gelişme |
|---|---|---|
| Bitkisel Yağlar | % +3,3 | Haziran 2022’den beri en yüksek seviye |
| Tahıl | % +1,1 | Lojistik sorunlar ve iklim etkisi |
| Et | % +0,8 | Koyun etinde tarihi zirve |
| Pirinç | % +0,4 | Güçlü Basmati ve Japonica talebi |
| Süt Ürünleri | % -1,2 | Peynir fiyatlarında zayıflama |
| Şeker | % -4,1 | Yüksek küresel arz beklentisi |
Tahıl Piyasalarında Lojistik ve İklim Baskısı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, Ocak ayına göre yüzde 1,1 yükseldi. Küresel buğday fiyatlarındaki yukarı yönlü harekette şu faktörler etkili oldu:
- Avrupa ve ABD’nin bazı bölgelerinde etkili olan don olayları.
- Rusya ve Karadeniz havzasındaki lojistik problemler.
Uluslararası kaba tahıl fiyatlarında sınırlı bir artış gözlemlenirken, FAO Pirinç Fiyat Endeksi, özellikle Japonica ve basmati pirincine olan yoğun talebin desteğiyle aylık bazda yüzde 0,4 oranında artış kaydetti.
Bitkisel Yağlar Zirve Tazeledi
Şubat ayının en dikkat çekici artışı bitkisel yağlarda yaşandı. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, yüzde 3,3 artarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Güneydoğu Asya’daki mevsimsel üretim düşüşü ve güçlü küresel ithalat talebi palm yağını yukarı taşırken, ABD’deki biyoyakıt politikalarına dair beklentiler soya yağını, Kanada kaynaklı arz beklentileri ise kanola yağını destekledi. Buna karşılık, Arjantin’den gelen ihracat arzının artmasıyla ayçiçek yağı fiyatlarında gerileme görüldü.
Et Fiyatlarında Rekor, Süt Ürünlerinde Düşüş
FAO Et Fiyat Endeksi, Ocak ayına kıyasla yüzde 0,8 yükseldi. Koyun eti fiyatları tarihi bir zirveye ulaşırken, Çin ve ABD’den gelen güçlü talep sığır eti fiyatlarını artırdı. Domuz ve kümes hayvanı etlerinde ise daha sınırlı yükselişler kaydedildi.
Öte yandan FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, peynir fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 1,2 geriledi. Ancak Kuzey Afrika, Yakın Doğu ve Güneydoğu Asya’dan gelen talep, tam yağlı ve yağsız süt tozu fiyatlarını yukarı çekti. Dikkat çeken bir diğer detay ise tereyağı fiyatlarının, Haziran 2025‘te görülen zirve sonrası ilk kez aylık bazda artış göstermesi oldu.
Şekerde Sert Düşüş Beklentisi
Endeksler arasında en sert düşüşü şeker yaşadı. FAO Şeker Fiyat Endeksi, Ocak ayına göre yüzde 4,1, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 27,3 oranında geriledi. Bu düşüşte, mevcut sezonda küresel şeker arzının yüksek olacağına yönelik piyasa beklentileri belirleyici oldu.
