ABD Yüksek Mahkemesi’nin, Başkan Donald Trump tarafından getirilen küresel gümrük vergilerini iptal etmesiyle birlikte uluslararası ticaret arenasında kartlar yeniden dağıtılıyor. Mahkemenin bu kritik kararı sonrasında, daha önceden imzalanmış olan ticaret mutabakatlarının geçerliliğini koruyup koruyamayacağı sorusu piyasaların ana gündem maddesi haline geldi.
Washington’dan “Sadakat” Mesajı
Yaşanan belirsizlik ortamında ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yönetimin mevcut taahhütlerine bağlı kalacağı mesajını verdi. Greer, Avrupa Birliği, Çin, Güney Kore ve diğer ülkelerle imzalanan anlaşmaların yürürlükte kalacağını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu anlaşmalara sadık kalacağız. Ortaklarımızın da bu anlaşmalara sadık kalmasını bekliyoruz.”
Trump’ın mart sonunda Çin’e bir ziyaret gerçekleştireceğini hatırlatan Greer, iki lider arasındaki diyaloğa dikkat çekerek, “Başkan ve Şi arasında güçlü bir ilişki var” dedi. Ayrıca, Çin’e uygulanan ortalama gümrük vergisinin yüzde 40 seviyesinde olduğunu belirtti.
Avrupa Cephesinden Netlik Çağrısı
Avrupa Komisyonu, pazar günü yaptığı açıklamada Trump yönetiminden sonraki adımlar konusunda netlik talep etti. Blokun yürütme organı, ABD’nin Ağustos ayında imzalanan ticaret anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini beklediklerini belirterek, “Anlaşma anlaşmadır” vurgusu yaptı.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange ise konuya daha temkinli yaklaşıyor. Lange, acil bir toplantıda, Trump yönetiminin ticaret politikaları netleşene kadar AB ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının onay sürecini dondurmayı önereceğini açıkladı. ABD hükümeti tarafında “tam bir gümrük kaosu” yaşandığını dile getiren Lange, durumu şöyle özetledi:
- “Sadece cevapsız sorular ve AB ve diğer ABD ticaret ortakları için artan belirsizlik var.”
Asya ve Diğer Ortakların Tepkileri
Yüksek Mahkeme’nin kararı, Asya-Pasifik bölgesinde de yankı buldu. Güney Kore, kararın daha geniş kapsamlı ticaret anlaşmasını bozmayacağı görüşünü paylaştı. Ancak diğer ülkelerdeki durum daha karmaşık bir seyir izliyor.
Avustralya yönetimi tüm seçenekleri masaya yatırırken, Hindistan ise anlaşmayı nihayete erdirmek için Washington’a planlanan ziyareti erteleme kararı aldı.
Japonya’dan “Karmaşa” Yorumu
Japon iktidar partisinin vergilerden sorumlu üyesi Itsunori Onodera, Yüksek Mahkeme kararı ve Trump’ın gümrük vergilerini artıracağı yönündeki açıklamalarının ardından ABD’deki durumu “gerçek bir karmaşa” olarak nitelendirdi. Onodera şu değerlendirmede bulundu:
“Japonya için o dönemde en önemli öncelik otomobillerdi, ancak bu Yüksek Mahkeme kararı otomobil tarifelerini kapsamıyor. Anlaşmayı yeniden müzakere etmeye çalıştığımız için bu alanda bir etki görmeye başlarsak iyi olmaz.”
Özet: Ülkelerin Tarife Kararına İlk Tepkileri
| Ülke / Bölge | Tepki ve Durum |
|---|---|
| ABD (Yönetim) | Anlaşmalara sadık kalınacağını açıkladı, ortaklardan da aynısını bekliyor. |
| Avrupa Birliği | “Anlaşma anlaşmadır” diyerek netlik istedi, onay sürecini dondurmayı tartışıyor. |
| Güney Kore | Mevcut anlaşmanın bozulmayacağını öngörüyor. |
| Hindistan | Washington ziyaretini erteledi. |
| Japonya | Durumu “karmaşa” olarak niteledi, yeniden müzakere endişesi taşıyor. |
