Avrupa Birliği’nin dondurulmuş Rus varlıklarını Ukrayna’ya destek amacıyla kullanma yönündeki çabaları, Macaristan’ın sert tepkisiyle karşılaştı. Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, Brüksel’deki AB Dışişleri Konseyi toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, bu adımı “savaş provokasyonu” olarak nitelendirerek, AB’nin söz konusu planlarının uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve Avrupa’nın geleceğini tehlikeye attığını savundu.
Szijjarto, AB’nin bu varlıkları Ukrayna’ya aktarma arzusunun, çatışmayı daha da tırmandıracağını ve barışa yönelik çabaları sekteye uğratacağını vurguladı. Macaristan’ın tutumu, birliğin Rusya’ya karşı ortak duruşunda devam eden fikir ayrılıklarını bir kez daha gözler önüne serdi.
Macaristan’ın Sert Tutumu: Neden ‘Savaş Provokasyonu’?
Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna için kullanılması fikrine karşı güçlü gerekçeler öne sürdü. Bakan Szijjarto’ya göre bu adım, birden fazla açıdan sakıncalı ve tehlikeli bir emsal teşkil ediyor:
- Uluslararası Hukukun İhlali: Macaristan, özel mülkiyet haklarına ve uluslararası hukukun temel prensiplerine aykırı olduğunu belirtiyor. Varlıkların dondurulması bir yaptırım aracı olsa da, bu varlıkların el konulup başka bir ülkeye devredilmesinin hukuki zemini sorgulanıyor.
- Çatışmayı Tırmandırma Riski: Szijjarto, bu tür bir adımın Rusya tarafından sert bir karşılık bulacağını ve Ukrayna’daki savaşı daha da uzatacağını, dolayısıyla bir barış ortamı oluşturma çabalarını baltalayacağını ifade etti.
- Avrupa’nın Geleceği İçin Risk: Macaristan, AB’nin bu eyleminin uzun vadede Avrupa’nın ekonomik istikrarına ve hukuk devleti ilkelerine olan inancı zedeleyeceğini savunuyor. Bu durumun, yatırımcı güvenini sarsabileceği ve ileride benzer durumlarda diğer ülkelerin varlıklarına da el konulmasının önünü açabileceği endişesi dile getiriliyor.
Kimin Varlıkları, Kimin Sorumluluğu?
Szijjarto, AB içinde dondurulan Rus varlıklarının türü ve sahipliği konusunda da önemli bir ayrım yaptı. Bakan, dondurulmuş varlıkların önemli bir kısmının Rus devleti yerine Rusya vatandaşlarına ait özel mülkiyet olduğunu belirtti. Bu ayrım, uluslararası hukuk açısından daha da karmaşık bir tablo ortaya koyuyor. Macaristan’a göre, özel şahıslara ait varlıklara el konulması, temel insan hakları ve mülkiyet hakları açısından çok daha ciddi sorunlar yaratacaktır.
Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları sonrası yaklaşık 300 milyar avroluk Rusya Merkez Bankası varlığını dondurmuştu. Bu varlıkların getirdiği kârların Ukrayna’nın yeniden inşası veya askeri yardımı için kullanılması fikri, AB ülkeleri arasında uzun süredir tartışılıyor. Ancak Macaristan gibi bazı üye ülkeler, bu planlara hukuki ve siyasi gerekçelerle karşı çıkıyor.
AB İçindeki Çatlak ve Gelecek Senaryoları
Macaristan’ın bu konudaki tutumu, AB’nin Rusya’ya karşı uyguladığı yaptırımlar ve Ukrayna’ya verdiği destek konusunda tam bir fikir birliği sağlayamadığının altını çiziyor. Macaristan, daha önce de Rusya karşıtı yaptırım paketlerine ve Ukrayna’ya yönelik mali yardımlara şerh düşerek birliğin ortak adımlarını geciktirmişti. Bu durum, AB’nin ortak dış politika ve güvenlik stratejileri oluşturma kapasitesini zorlamaya devam ediyor.
AB yetkilileri, dondurulmuş varlıkların doğrudan el konulması yerine, bu varlıkların getirdiği kârların Ukrayna’ya aktarılması gibi daha hukuken sağlam olduğu düşünülen alternatifler üzerinde duruyor. Ancak Macaristan’ın bu son çıkışı, bu seçeneklerin dahi uygulanmasının önünde ciddi hukuki ve siyasi engeller bulunduğunu gösteriyor. Önümüzdeki dönemde AB’nin bu karmaşık meselede nasıl bir yol izleyeceği, hem Ukrayna’nın desteklenmesi hem de birliğin içindeki birlik ve hukuk devleti prensiplerine bağlılık açısından kritik öneme sahip olacak.
