İran ve Orta Doğu coğrafyasında artan jeopolitik gerilimler küresel siyasetin ana gündem maddesi olmaya devam ederken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ülkesinin bölgedeki askeri tutumuna dair son derece kritik bir duruş sergiledi. Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Toplantısı öncesinde gazetecilerin karşısına geçen Macron, özellikle ABD ve Trump’ın Hürmüz Boğazı için oluşturmayı planladığı koalisyona kapıları net bir şekilde kapattı.
Kim, Ne Zaman, Kime Mesaj Verdi? Macron’un Taziye ve Değerlendirmeleri
Açıklamalarına acı bir olayı hatırlatarak başlayan Fransa Cumhurbaşkanı, 13 Mart tarihinde Irak sınırları içindeki Erbil kenti yakınlarında gerçekleşen saldırıya değindi. Bu üzücü olayda yaşamını yitiren Fransız askerinin ailesine başsağlığı dileklerini ileten lider, aynı saldırıda yaralanıp tedavi maksadıyla Fransa’ya getirilen askerlere de acil şifalar temenni etti.
Orta Doğu’daki mevcut gerginlikte, ABD ve İsrail tarafından icra edilen askeri operasyonları yakından izlediklerini belirten Macron, İran cephesinden gelen ve civar ülkeleri de derinden sarsan misillemelerin yol açtığı sonuçları hassasiyetle incelemeyi sürdürdüklerini kaydetti.
Mevcut çatışma ortamında ülkelerinin genel politikasını kesin bir dille özetleyen Macron, şu ifadeleri kullandı:
“Yine tekrar ediyorum, Fransa bu savaşı seçmedi, (savaşa) katılmıyoruz, (bölgedeki) vatandaşlarımızı ve müttefiklerimizi korumak için tamamen savunma pozisyonundayız.”
Neden ve Nasıl? Fransa’nın Orta Doğu Stratejisi
Fransa’nın temel önceliğinin müttefik devletlere destek sağlamak, bölgedeki askeri üslerini ve sivil vatandaşlarını güvence altına almak olduğunu vurgulayan Macron, çatışmaların coğrafi olarak daha geniş bir alana yayılmasını engellemeyi amaçladıklarının altını çizdi. Bu bağlamda, Fransa’nın diğer stratejik hedefleri şu şekilde sıralandı:
- Lübnan’ın toprak bütünlüğünün muhafaza edilmesi ve korunması.
- Hizbullah örgütüne karşı yürütülen mücadelede Lübnanlı yetkililerle ortak çalışmalar yürütülmesi.
- Bölge sularında deniz güvenliğinin garanti altına alınması ve seyrüsefer özgürlüğünün kesintisiz sağlanması.
Nerede Ne Yapılıyor? Deniz Güvenliği Misyonları ve Kıyaslama
Küresel ticaretin kilit noktalarından olan deniz yollarının güvenliğine büyük önem verdiklerini yineleyen Macron, Kızıl Deniz ile Babülmendep Boğazı bölgesindeki operasyonlara değindi. Avrupa Birliği (AB) şemsiyesi altında faaliyete geçirilen Aspides misyonuna olan bağlılıklarının tam olduğunu belirten lider, Birlik ortaklarıyla son yıllarda oldukça faydalı işbirliklerine imza atıldığını hatırlattı. Ancak Macron, başarılı yürütülen bu misyonun, başka bölgelerdeki operasyonları kapsayacak şekilde kesinlikle genişletilmemesi gerektiğini vurguladı.
| Bölge / Operasyon Alanı | İlgili Misyon / Girişim | Fransa’nın Resmi Tutumu |
|---|---|---|
| Kızıl Deniz ve Babülmendep Boğazı | Avrupa Birliği (AB) Aspides Misyonu | Tam bağlılık ve destek bildiriliyor; ancak kapsamın genişletilmesi istenmiyor. |
| Hürmüz Boğazı | ABD Koalisyon Girişimi | Mevcut çatışma ikliminde operasyonlara taraf olunmayacak ve katılınmayacak. |
Fransa’nın Hürmüz Boğazı Şartı
Toplantı öncesinde yanıtı en çok merak edilen konulardan biri olan, ABD’nin bölge güvenliğini sağlamak amacıyla oluşturmaya çalıştığı Hürmüz Boğazı koalisyonu teklifine de değinen Macron, durumun ciddiyetini koruduğunu belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı, ülkesinin bu girişime neden dahil olmayacağını şu sözlerle açıkladı:
“Hürmüz Boğazı ile ilgili olarak, ki durum hala çok hassas, birazdan durumu değerlendireceğiz. Ancak burada konuştuğumuz ve kararlar aldığımız çerçeveyi yeniden vurgulamak istiyorum. Biz çatışmanın tarafı değiliz ve bu nedenle Fransa, mevcut bağlamda Hürmüz Boğazı’nın açılması veya özgürleştirilmesi operasyonlarına asla katılmayacaktır.”
Öte yandan Macron diplomatik kapıları tamamen kapatmadı. Çatışma ortamının tamamen son bulması ve bölgede yeniden sakinliğin sağlanması durumunda, Fransa’nın ilerleyen süreçte diğer uluslarla işbirliği yaparak Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere refakat etme sorumluluğunu üstlenmeye hazır olduğunu sözlerine ekledi.
