Meksika, ülkenin en korkulan suç şebekelerinden biri olan Jalisco Yeni Nesil Karteli’ne (CJNG) yönelik düzenlenen kapsamlı operasyonun yankılarıyla sarsılıyor. Dünyanın en çok aranan uyuşturucu kaçakçılarından biri olarak bilinen ve “El Mencho” lakabını taşıyan kartel lideri Nemesio Oseguera, askeri müdahale sonucunda hayatını kaybetti. Oseguera’nın, askeri baskın sırasında yakalandığı ancak hava yoluyla nakledilirken aldığı yaralar nedeniyle yaşamını yitirdiği bildirildi.
Operasyonun Detayları ve ABD Desteği
Meksika basınında yer alan bilgilere göre, güvenlik güçleri Jalisco eyaletinin Tapalpa kentinde Oseguera’yı hedef alan bir operasyon gerçekleştirdi. Operasyonun hemen ardından ülke genelinde tansiyon hızla yükseldi.
Bu kritik gelişmede Amerika Birleşik Devletleri’nin rolü de dikkat çekti. ABD’li yetkililer, geçen ay resmen faaliyete geçen ve çok sayıda kurumu kapsayan Ortak Kurumlararası Görev Gücü-Kartel Karşıtı Operasyon çerçevesinde, sınırın her iki tarafındaki kartel yapılanmalarının haritalandırıldığını ifade etti. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD’nin CJNG elebaşı Nemesio Oseguera Cervantes’in öldürüldüğü bu operasyona istihbarat desteği sağladığını resmen açıkladı. Bir başka ABD’li yetkili ise istihbaratın ayrıntılarına girmese de operasyonun bizzat Meksika ordusu tarafından yürütüldüğünü vurguladı.
ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Christopher Landau ise gelişmeyi memnuniyetle karşılayarak, “El Mencho’nun ölümü Meksika, ABD, Latin Amerika ve tüm dünya için harika bir gelişme” ifadelerini kullandı. Bilindiği üzere ABD, El Mencho’nun yakalanması için başına 15 milyon dolarlık ödül koymuştu.
Şiddet Olayları ve Ulaşımda Aksamalar
Kartel liderinin ölüm haberinin duyulmasıyla birlikte Meksika’nın birçok bölgesinde kaos hakim oldu. Destekçi olduğu belirtilen silahlı gruplar, altıdan fazla eyalette şiddet eylemleri başlattı. Otoyollar kapatıldı, araçlar ve iş yerleri ateşe verildi. Güvenlik endişeleri nedeniyle şu gelişmeler yaşandı:
- Hava Yolu İptalleri: Dumanların yükseldiği Puerto Vallarta’ya yönelik uçuşlar, Air Canada, United Airlines ve Aeromexico başta olmak üzere birçok şirket tarafından iptal edildi.
- Havalimanı Baskını: Guadalajara Uluslararası Havalimanı çevresinde silah sesleri duyuldu. Yerel kaynaklar, CJNG üyelerinin havalimanını basmaya çalıştığını ve güvenlik güçleriyle çatıştığını bildirdi. Sosyal medyadaki görüntülerde yolcuların panik halindeki kaçışları yer aldı.
- Uyarılar: Kamyon sürücülerine güvenli rotaları seçmeleri veya depolarına dönmeleri tavsiye edildi.
Yetkililerden ve Kartelden Açıklamalar
Jalisco Yeni Nesil Karteli’ne mensup bir üye, yaşanan yangınların ve çatışmaların, hükümetin Oseguera’yı öldürmesine karşılık bir “intikam” olduğunu belirtti. Aynı kişi, kartel içindeki güç mücadelesi nedeniyle daha fazla kan döküleceği konusunda uyarıda bulundu.
Jalisco Eyalet Valisi Pablo Lemus Navarro, halka seslenerek “durum kontrol altına alınana kadar” evlerinden çıkmamaları çağrısında bulundu. Toplu taşımanın askıya alındığını belirten Navarro, şiddet olaylarının en az beş bölgeye yayıldığını ve eyalet yollarında seyahat edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada şiddet olaylarını doğrulasa da daha sakin bir dil kullandı. Sheinbaum, “Ülkenin büyük bir bölümünde faaliyetler tamamen normal bir şekilde devam ediyor. Sakinliğimizi korumalıyız. Takdirlerimi Meksika ordusuna, Ulusal Muhafız’a, Silahlı Kuvvetler’e ve Güvenlik Kabinesi’ne iletiyorum” dedi.
Geçmişten Bugüne Kartel Liderlerine Yönelik Operasyonlar
Meksika’da kartel liderlerine yönelik yapılan operasyonlar, tarihsel olarak ciddi şiddet dalgalarını tetiklemesiyle biliniyor. Son yıllarda yaşanan benzer olaylar şu şekilde sıralanabilir:
| Yıl | Hedef Kişi / Kartel | Sonuç ve Etkileri |
|---|---|---|
| 2019 | Ovidio Guzman (Sinaloa Karteli) | Gözaltına alındı ancak şiddetli çatışmalar sonucu serbest bırakıldı. |
| 2023 | Ovidio Guzman (Sinaloa Karteli) | Tekrar tutuklandı, yeni şiddet dalgaları tetiklendi. |
| 2024 | Ismael “El Mayo” Zambada (Sinaloa Karteli) | Yakalanması, örgüt içinde kanlı bir iktidar mücadelesi başlattı. |
| Güncel | Nemesio Oseguera “El Mencho” (CJNG) | Operasyonda öldü, ülke genelinde alarm durumu ilan edildi. |
Son gelişmeler, kartel liderlerinin etkisiz hale getirilmesinin ardından oluşan güç boşluğunun ve intikam arayışının Meksika genelinde güvenlik riskini en üst seviyeye çıkardığını gösteriyor.
