Meksika’nın en korkulan suç örgütlerinden biri olan Jalisco Yeni Nesil Karteli’ne (CJNG) yönelik düzenlenen kapsamlı askeri operasyon, ülkeyi şiddet sarmalına sürükledi. Dünyanın en çok aranan uyuşturucu baronları listesinde üst sıralarda yer alan ve “El Mencho” lakabıyla tanınan kartel lideri Nemesio Oseguera, güvenlik güçlerinin baskını sonrasında aldığı yaralar sebebiyle, hava yoluyla nakledildiği sırada hayatını kaybetti.
Tapalpa Operasyonu ve Tırmanan Gerilim
Yerel basında çıkan haberlere göre, Jalisco eyaletinin Tapalpa kentinde gerçekleştirilen operasyonda Oseguera etkisiz hale getirildi. Liderlerinin ölüm haberini alan kartel destekçisi silahlı gruplar, kısa süre içinde birçok eyalette şiddet eylemlerine başladı. Otoyollar kapatılırken, çok sayıda araç ve iş yeri ateşe verildi.
ABD’li yetkililer, geçen ay resmen devreye alınan ve birçok kurumun dahil olduğu Ortak Kurumlararası Görev Gücü-Kartel Karşıtı Operasyon kapsamında sürecin takip edildiğini belirtti. Bu görev gücünün temel hedefinin, ABD-Meksika sınırının her iki yakasındaki kartel yapılanmalarını haritalandırmak olduğu ifade edildi.
ABD’den İstihbarat Desteği ve 15 Milyon Dolarlık Ödül
Operasyonun detaylarına ilişkin konuşan bir ABD’li yetkili, Meksika makamlarına sağlanan istihbaratın türü hakkında ayrıntı vermezken, sahadaki operasyonun tamamen Meksika ordusu tarafından yürütüldüğünü vurguladı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise ABD’nin, CJNG elebaşı Nemesio Oseguera Cervantes’in öldürüldüğü operasyona istihbarat desteği sağladığını resmen doğruladı. ABD, El Mencho’nun yakalanmasını sağlayacak bilgiler için 15 milyon dolar ödül koymuştu.
Ülkede Hayat Durma Noktasına Geldi
Oseguera’nın ölümünün ardından şiddet olayları altıdan fazla eyalete sıçradı. Güvenlik endişeleri nedeniyle şu gelişmeler yaşandı:
- Seyahat Uyarıları: Bazı bölgelerde halka ve turistlere evlerinden çıkmamaları çağrısı yapıldı. Kamyon şoförlerine ise güvenli rotaları kullanmaları veya depolarına dönmeleri tavsiye edildi.
- Uçuş İptalleri: Dumanların yükseldiği Puerto Vallarta’ya yönelik seferler; Air Canada, United Airlines ve Aeromexico başta olmak üzere birçok hava yolu şirketi tarafından iptal edildi.
- Havalimanı Baskını: Guadalajara Uluslararası Havalimanı çevresinde silah sesleri duyuldu. Yerel kaynaklar, kartel üyelerinin havalimanını basmaya çalıştığını ve güvenlik güçleriyle çatıştığını bildirdi. Sosyal medyadaki görüntülerde yolcuların panik anları yer aldı.
- Resmi Önlemler: Jalisco Eyalet Valisi Pablo Lemus Navarro, durum kontrol altına alınana kadar halkı evde kalmaya çağırdı. Toplu taşımanın askıya alındığını belirten Navarro, şiddetin en az beş bölgeye yayıldığını ve eyalet yollarının kullanılmaması gerektiğini duyurdu.
Tehditler ve Resmi Açıklamalar
Jalisco Yeni Nesil Karteli üyesi bir şahıs, basına verdiği demeçte, yangınların ve çatışmaların hükümetin Oseguera’yı öldürmesine karşılık bir “intikam” eylemi olduğunu söyledi. Ayrıca, kartel liderliği için gruplar arasında çıkacak çatışmalar nedeniyle daha fazla kan döküleceği uyarısında bulundu.
ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Christopher Landau gelişmeyi, “El Mencho’nun ölümü Meksika, ABD, Latin Amerika ve tüm dünya için harika bir gelişme” sözleriyle değerlendirdi.
Geçmiş Operasyonlarla Karşılaştırma
Meksika’da daha önce kartel liderlerine yönelik yapılan operasyonlar da benzer kaos ortamlarına neden olmuştu. Yakın tarihteki önemli olaylar şu şekildedir:
| Yıl | Hedef İsim | Kartel | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 2019 / 2023 | Ovidio Guzman (“El Chapo”nun oğlu) | Sinaloa Karteli | İlkinde serbest bırakıldı, ikincisinde tutuklandı; her iki olay da büyük çatışmalara yol açtı. |
| 2024 | Ismael “El Mayo” Zambada | Sinaloa Karteli | Yakalanması örgüt içinde uzun süreli ve kanlı bir iktidar mücadelesi başlattı. |
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada şiddet olaylarını doğrulasa da sakin bir üslup kullandı. Sheinbaum, “Ülkenin büyük bir bölümünde faaliyetler tamamen normal bir şekilde devam ediyor. Sakinliğimizi korumalıyız. Takdirlerimi Meksika ordusuna, Ulusal Muhafız’a, Silahlı Kuvvetler’e ve Güvenlik Kabinesi’ne iletiyorum” ifadelerini kullandı.
