Türkiye’nin ev ve mutfak eşyaları üreticileri, Kuzey Afrika’daki varlıklarını güçlendirdikten sonra rotayı 5 milyar dolarlık devasa bir hacme sahip olan Sahra Altı Afrika pazarına kırdı. Küresel ticarette yükselen korumacılık duvarlarına ve hammadde maliyetlerindeki artışa rağmen sektör, Güney Afrika’yı bir sıçrama tahtası olarak belirleyerek “made in Türkiye” imzasını kıtada kalıcı kılmayı amaçlıyor. Mutfak ürünleri ithalatı yıllık 1 milyar dolara yaklaşan Güney Afrika Cumhuriyeti’ne (GAC) 2025’te 16 milyon dolarlık satış yapan Türk ihracatçıları, önümüzdeki 5 yıl içinde bu rakamı 50 milyon dolara taşımayı hedefliyor.
Stratejik Üs: Johannesburg Etkinliği
2025 yılını toplamda 3,2 milyar dolarlık ihracatla tamamlayan ancak 2026’nın ilk iki ayında (Ocak-Şubat) yüzde 6,5’lik bir daralma yaşayan sektör, Orta Doğu pazarındaki kayıplarını Afrika ile telafi etmeyi planlıyor. Bu vizyon doğrultusunda, Ticaret Bakanlığı desteğiyle, İstanbul Demir ve Demir Dışı İhracatçılar Birliği (İDDMİB) ve Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneği (EVSİD) koordinasyonunda Johannesburg’da “Turkish Housewares by Invitation Only Africa” organizasyonu gerçekleştirildi. Etkinliğe katılan 19 Türk firması; Güney Afrika, Kenya, Botsvana, Namibya ve Mozambik gibi ülkelerden gelen 52 nitelikli satın almacı ile yeni ticari köprüler kurdu.
İhracat Verileri ve Hedef Karşılaştırması
Güney Afrika pazarındaki mevcut durum ve gelecek hedefleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Ülke / Sektör Durumu | Mevcut İhracat (Milyon $) | Hedef/Karşılaştırma (Milyon $) |
|---|---|---|
| Türkiye’nin Güney Afrika İhracatı | 16 Milyon $ | 50 Milyon $ (5 Yıl İçinde) |
| Çin’in Güney Afrika İhracatı | 613 Milyon $ | – |
| Sahra Altı Toplam Pazar Hacmi | – | 5 Milyar $ |
Talha Özger: “Kılcal Damarlara Kadar Girmeliyiz”
Organizasyonun stratejik önemine değinen İDDMİB Başkan Yardımcısı ve EVSİD Başkanı Talha Özger, sadece bir ülkeye değil, o ülkenin nüfuz alanındaki tüm pazarlara odaklandıklarını vurguladı. Özger, “Amacımız firmalarımızın tek seferlik satış yapması değil, sürdürülebilir bölgesel ağlar kurmasıdır. Bu yüzden sayıca çok değil, nitelikli alıcıyı hedefliyoruz” dedi. Güney Afrika’nın ithalat potansiyeline dikkat çeken Özger, şu değerlendirmede bulundu:
“Bugün Güney Afrika’ya ihracatımız 16 milyon dolar iken Çin 600 milyon doların üzerinde satış yapıyor. Bu fark bizim için büyük bir fırsat. 5 yıl içinde 50 milyon dolara ulaşmak hayal değil. Çin’in 613 milyon dolarlık payından 35 milyon dolar alabiliriz. Bu hedefe ulaşmak için depo yapılanmaları, yerel ortaklıklar ve bayi ağları gibi modeller geliştiriyoruz.”
Sektörel Heyetlerin Önemi ve Maliyet Baskısı
Özger, genel ticaret heyetleri yerine sektörel odaklı projelerin başarı şansının daha yüksek olduğunu belirterek, “EVSİD olarak 10 yılı aşkın süredir Latin Amerika’da yürüttüğümüz çalışmalarla orada tanınır hale geldik. Türk üretim gücüne dünya ikna olmuş durumda. Artık işin dibine kadar gitmeli, tabiri caizse kılcal damarlara girmeliyiz” ifadelerini kullandı. Öte yandan, hammadde fiyatlarındaki artış ve lojistik sorunların üreticiyi zorladığını belirten Özger, kapasite düşüşlerinin maliyetleri artırdığını, bu nedenle mevcut müşteriyi korumanın yeni müşteri kazanmak kadar hayati olduğunu söyledi.
Orta Doğu Savaşları ve Hammadde Sorunu
Bölgesel çatışmaların ticarete olan etkilerini hatırlatan Talha Özger, Dubai ve Katar gibi noktalardaki müşterilerin, kendi pazarlarındaki istikrarsızlık nedeniyle alımları durdurduğunu ifade etti. “Orta Doğu’da teslim edilmeyi bekleyen konteynerlarımız var. Suriye savaşında 10 yıl mal satılamamıştı; benzer bir süreci yaşıyoruz” diyen Özger, savaşın hammadde, özellikle de plastik fiyatlarını yukarı çekerek mutfak sektöründe maliyetleri iki katına çıkardığını belirtti.
Etkinlik kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti Pretorya Büyükelçisi Kezban Nilvana Darama Yıldırımgeç ile Ticaret Müşavirleri Bengü Okur Erdoğan ve Hayrünnisa Karcı, Türk heyetini ziyaret ederek süreç hakkında bilgi aldılar. Sektör, Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek olan “Invitation Only” etkinliği ile küresel alıcıları Türkiye’de ağırlayarak üretim gücünü yerinde sergilemeye hazırlanıyor.
