Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan geçici verilere göre, dış ticaret dengesinde 2026 yılına negatif bir başlangıç yapıldı. Yılın ilk ayı olan Ocak’ta ihracat performansı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,0 oranında düşüş kaydederek 20 milyar 315 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Buna karşılık ithalat ise yüzde 0,1’lik sınırlı bir artışla 28 milyar 695 milyon dolara yükseldi.
İhracattaki gerileme ve ithalattaki yatay seyir, dış ticaret açığının büyümesine neden oldu. Ocak ayında dış ticaret açığı yıllık bazda yüzde 11,6 oranında artarak 8 milyar 380 milyon dolara ulaştı. Bu gelişmeler ışığında ihracatın ithalatı karşılama oranı da düşüş göstererek yüzde 73,8 seviyesinden yüzde 70,8’e geriledi.
Enerji ve Altın Hariç Denge
Ekonomik aktivitenin çekirdek görünümünü yansıtan enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç veriler incelendiğinde, ihracatın yüzde 2,0 azalışla 19 milyar 107 milyon dolara indiği görüldü. Aynı kapsamda ithalat ise yüzde 5,3 artış göstererek 21 milyar 907 milyon dolara çıktı. Enerji ve altın dışarıda tutulduğunda dış ticaret açığı 2 milyar 800 milyon dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 87,2 olarak hesaplandı. Toplam dış ticaret hacmi ise bu kategoride yüzde 1,8 büyüyerek 41 milyar 14 milyon dolara erişti.
Sektörel Dağılım ve Teknoloji Yoğunluğu
Ocak ayı ihracatının sektörel kırılımında imalat sanayi yüzde 92,7’lik pay ile belirleyici olmaya devam etti. Diğer ana sektörlerin payları ise şu şekilde sıralandı:
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık: Yüzde 4,8
- Madencilik ve taş ocakçılığı: Yüzde 1,8
Teknoloji yoğunluğuna göre yapılan analizde, imalat sanayi ihracatı içinde yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde 3,3 seviyesinde kaldığı görüldü. İthalatta ise yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ürünleri içerisindeki payı yüzde 12,9 olarak kaydedildi.
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatın kompozisyonu incelendiğinde, en büyük payı yüzde 72,1 ile ara malları aldı. Sermaye mallarının payı yüzde 14,3, tüketim mallarının payı ise yüzde 13,1 oldu.
En Çok Ticaret Yapılan Ülkeler
Türkiye’nin Ocak ayında en fazla ihracat gerçekleştirdiği ülke, 1 milyar 780 milyon dolar ile Almanya oldu. İhracatta Almanya’yı sırasıyla Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Irak takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 30,7’sini oluşturdu.
| Kategori | Lider Ülke | Tutar | İlk 5 Ülke Payı |
|---|---|---|---|
| İhracat | Almanya | 1 milyar 780 milyon $ | %30,7 |
| İthalat | Çin | 4 milyar 283 milyon $ | %42,9 |
İthalat tarafında ise zirvede Çin yer aldı. Çin’den yapılan ithalat 4 milyar 283 milyon dolar olarak kaydedilirken, bu ülkeyi Rusya Federasyonu, Almanya, ABD ve İsviçre izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı yüzde 42,9 olarak gerçekleşti.
Mevsimsel Etkiler ve Özel Ticaret Sistemi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, Ocak ayında bir önceki aya kıyasla hem ihracatta (yüzde 5,8) hem de ithalatta (yüzde 3,7) düşüş gözlendi. Takvim etkilerinden arındırılmış yıllık seride ise ihracat yüzde 1,5 azalırken, ithalat yüzde 3,4 artış kaydetti.
Özel ticaret sistemine göre hesaplanan verilerde ise ihracat yüzde 3,3 azalışla 18 milyar 635 milyon dolar, ithalat yüzde 2,4 artışla 27 milyar 533 milyon dolar oldu. Bu sistemde dış ticaret açığı yüzde 16,6 büyüyerek 8 milyar 897 milyon dolara çıkarken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 67,7’ye geriledi.
