Küresel emtia piyasalarında gözler, Orta Doğu bölgesinde tırmanan jeopolitik tansiyonun doğrudan yansıdığı enerji fiyatlarına çevrildi. Artan belirsizlikler ve bölgedeki karşılıklı restleşmeler, uzun bir aradan sonra petrol fiyatlarını sert bir şekilde yukarı taşıyarak kritik eşiklerin geçilmesine neden oldu.
Ne Oldu ve Ne Zaman? Fiyatlarda Sert Yükseliş Süreci
Perşembe günü yaşanan kuvvetli alımlarla beraber Brent petrol, yüzde 9’dan fazla değer kazanarak Ağustos 2022 tarihinden bu yana ilk defa 100 dolar sınırının üstünde bir kapanış gerçekleştirdi. Bu tabloya paralel olarak, ABD ham petrolü vadeli kontratları da üç yılı aşkın süredir kaydedilen en yüksek seviyelere erişti. Bu sabah saatleri itibarıyla kısa bir süreliğine 99,51 dolara kadar inen bir geri çekilme yaşanmasına rağmen, Brent petrol yönünü tekrar yukarı çevirdi ve şu sıralarda yaklaşık 100 dolar sularında işlem görmeye devam ediyor.
| Piyasa Göstergesi | Fiyatlama Durumu ve Gelişmeler |
|---|---|
| Brent Petrol (Perşembe) | Yüzde 9’dan fazla artış, 100 dolar üzeri kapanış (Ağustos 2022’den beri ilk) |
| ABD Ham Petrolü Vadeli Kontratları | Üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesi |
| Brent Petrol (Bu Sabah) | Kısa süreliğine 99,51 dolara gerileme |
| Brent Petrol (Mevcut Durum) | Yaklaşık 100 dolar bandında yatay seyir |
Kim Ne Dedi? Savaşın 13. Gününde Liderlerden Mesajlar
Piyasalardaki tedirginliğin ivmelenmesindeki ana etken, savaşın 13. gününde ABD Başkanı Donald Trump ile İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney cephesinden arka arkaya gelen sert demeçler oldu.
Trump, perşembe günü kendi sosyal medya hesabı üzerinden bir paylaşım yaptı. Açıklamasında, İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemenin temel öncelikleri olduğunu vurgulayan Trump, bu gayenin “petrolün maliyetinden çok daha büyük bir öneme sahip olduğunu” ifade etti.
Öte yandan, babasının yerine geçmesinin ardından ilk kamuoyu konuşmasını gerçekleştiren İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney de piyasaları sarsacak uyarılarda bulundu. Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalmasını sağlamaya çalışacaklarının altını çizdi. Buna ek olarak, ABD ve İsrail kaynaklı saldırıların sürmesi durumunda Tahran yönetiminin savaşta yeni cepheler açmayı değerlendirmeye alabileceğini net bir dille belirtti.
Nasıl Çözülecek? ABD Hükümetinin Maliyet Düşürme Hamleleri
Fiyatlamalarda yaşanan bu ani yükselişin ardından, ABD yönetimi maliyetleri aşağı çekmek ve piyasadaki arz baskısını kırmak adına bir dizi hamle üzerinde çalışıyor. Bu doğrultuda hayata geçirilen ve planlanan adımlar şunları içeriyor:
- Denizcilik Yasasına Muafiyet: Trump yönetiminin, ABD limanları arasındaki ticari taşımacılıkta Amerikan yapımı gemilerin kullanılmasını zorunlu tutan yaklaşık yüz yıllık denizcilik yasasını esnetmeye hazırlandığı belirtiliyor. Bu yasaya getirilecek geçici muafiyetler sayesinde petrol nakliyatının kolaylaştırılması ve artan fiyatlar üzerindeki baskının azaltılması hedefleniyor.
- Rus Petrolüne Onay: ABD makamları, fiyatlardaki ateşi bir nebze olsun dindirmek maksadıyla perşembe akşamı ikinci bir yetkilendirme kararı yayımladı. Bu karar çerçevesinde, halihazırda denizde bulunan Rus petrol kargolarının alıcı taraflarınca teslim alınmasına müsaade edildi.
